Στο πλαίσιο του Athens Energy Summit, παρουσιάστηκε η εκτενής μελέτη του ΙΕΝΕ «SEE Energy Outlook 2025/2026», η οποία χαρτογραφεί το ενεργειακό τοπίο σε 16 χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η παρουσίαση από τον Πρόεδρο του ΙΕΝΕ, Κώστα Σταμπολή, και η συζήτηση που ακολούθησε με πρέσβεις της περιοχής, ανέδειξαν τη στροφή προς τις ΑΠΕ, τη σημασία των διασυνδέσεων και τις γεωπολιτικές προκλήσεις.
Ενεργειακός Μετασχηματισμός στη ΝΑ Ευρώπη: Η Ελλάδα Πρωταγωνιστεί στην Απανθρακοποίηση
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη δεν είναι πλέον ένας κατακερματισμένος ενεργειακός χάρτης, αλλά μια περιοχή που αναζητά κοινό βηματισμό μέσα από επενδύσεις και στρατηγικές συγκλίσεις. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΙΕΝΕ, αν και η εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένει υψηλή, το μείγμα αλλάζει σταδιακά με την ισχυρή διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την ανάδειξη νέων ενεργειακών διαδρόμων.
Ο ρόλος της Ελλάδας και ο Κάθετος Διάδρομος
Η χώρα μας, σύμφωνα με τον κ. Σταμπολή, κατέχει τα πρωτεία στην απανθρακοποίηση στην περιοχή, ενώ έργα όπως ο Green Aegean Interconnector του ΑΔΜΗΕ υπόσχονται να τη μετατρέψουν σε εξαγωγέα πράσινης ενέργειας προς την Κεντρική Ευρώπη. Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε «κλειδί» για την ενεργειακή ασφάλεια της Μολδαβίας και της Ουκρανίας. Ο Πρέσβης της Μολδαβίας, Αντρέι Ποπόφ, σημείωσε χαρακτηριστικά πως η χώρα του προμηθεύεται πλέον αέριο από την Ευρώπη και την Ελλάδα, έχοντας αξιοποιήσει πρώτη το FSRU της Αλεξανδρούπολης.
Στρατηγικοί Παίκτες και Δίκτυα
-
Τουρκία: Παραμένει ο κυρίαρχος παίκτης, αντιπροσωπεύοντας το 50% της ζήτησης στην περιοχή. Με 5 μονάδες LNG και νέες ανακαλύψεις στη Μαύρη Θάλασσα, εξελίσσεται από χώρα διέλευσης σε σημαντικό παραγωγό.
-
Βουλγαρία: Επενδύει ενεργά στις υποδομές του Κάθετου Διαδρόμου και εκφράζει ενδιαφέρον για συμμετοχή στο δεύτερο FSRU της Αλεξανδρούπολης, έχοντας μηδενίσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο.
-
Αζερμπαϊτζάν & Καζακστάν: Οι δύο χώρες επιβεβαιώνουν τον ρόλο τους ως αξιόπιστοι προμηθευτές, με το Αζερμπαϊτζάν να ζητά πλέον μακροπρόθεσμα συμβόλαια για να στηριχθούν οι επενδύσεις στην επέκταση των αγωγών.
Προκλήσεις και Συνεργασία
Παρά την πρόοδο, η περιοχή παραμένει ευάλωτη. Η Σερβία, η Βόρεια Μακεδονία και το Κόσοβο εξακολουθούν να στηρίζονται στον λιγνίτη, ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μαύρη Θάλασσα προκαλούν έντονο προβληματισμό για τις τιμές που φτάνουν στον τελικό καταναλωτή. Το μήνυμα των διπλωματών ήταν σαφές: η κουλτούρα της συνεργασίας πρέπει να τεθεί υπεράνω των πρόσκαιρων κερδών για να διασφαλιστεί η περιφερειακή σταθερότητα.
