Ιστορική «Διακήρυξη των Δελφών»: Πλώρη για την ΕΕ βάζουν τα Δυτικά Βαλκάνια με ελληνική σφραγίδα
Είκοσι τρία χρόνια μετά την ιστορική Σύνοδο της Θεσσαλονίκης, η Ελλάδα αναλαμβάνει ξανά τα ηνία της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων μέσω της «Διακήρυξης των Δελφών». Στο πλαίσιο του 11ου Φόρουμ των Δελφών, ο Έλληνας ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης και εκπρόσωποι έξι βαλκανικών χωρών συνυπέγραψαν ένα κείμενο-δέσμευση για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της περιοχής.
Η Διακήρυξη δίνει έμφαση στις αξίες του κράτους δικαίου, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την περιφερειακή συνεργασία ως «μη αναστρέψιμη» πορεία. Ιδιαίτερη σημασία έχει η στόχευση για το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, με τον κ. Γεραπετρίτη να θέτει ως ορόσημο την υποδοχή ενός ή περισσότερων κρατών στην ευρωπαϊκή οικογένεια κατά τη διάρκεια της ελληνικής θητείας.
Σύνοψη της Διακήρυξης: Τα 5 Κεντρικά Σημεία
Το πλήρες κείμενο της Διακήρυξης συνοψίζεται στους εξής άξονες:
-
Δέσμευση για Διεύρυνση: Επαναβεβαιώνεται ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων είναι εντός της ΕΕ, με τη διαδικασία προσχώρησης να χαρακτηρίζεται ως «στρατηγική επένδυση στην ειρήνη».
-
Αξιοκρατία & Μεταρρυθμίσεις: Η πρόοδος κάθε χώρας θα εξαρτάται από τις δικές της επιδόσεις (αιρεσιμότητα) σε ζητήματα κράτους δικαίου, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταπολέμησης της διαφθοράς.
-
Ασφάλεια & Παραπληροφόρηση: Προτεραιότητα δίνεται στην κοινή αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και στην ευθυγράμμιση με την Εξωτερική Πολιτική της ΕΕ.
-
Οικονομική & Ψηφιακή Διασύνδεση: Προώθηση της ενιαίας αγοράς, του Σχεδίου Ανάπτυξης και κρίσιμων υποδομών (μεταφορικοί διάδρομοι, ενέργεια, ψηφιακά δίκτυα).
-
Ορόσημο 2027: Η Ελληνική Προεδρία του 2027 ορίζεται ως η χρονική στιγμή για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων και νέων οροσήμων στην ενσωμάτωση της περιοχής.
Συνάντηση Μητσοτάκη – Marta Kos: Η Ελλάδα «κλειδί» για τη διεύρυνση της ΕΕ στα Δυτικά Βαλκάνια
Σε κλίμα απόλυτης σύμπνοιας πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου η συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με την Ευρωπαία Επίτροπο Διεύρυνσης, Marta Kos. Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη επιτάχυνσης της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων, με τον Πρωθυπουργό να υπογραμμίζει το έντονο ενδιαφέρον της Ελλάδας για την ενσωμάτωση των γειτονικών χωρών στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραδέχθηκε ότι η πρόοδος δεν ήταν η αναμενόμενη τα προηγούμενα χρόνια, ωστόσο διέκρινε μια «νέα δυναμική». Από την πλευρά της, η Marta Kos χαρακτήρισε την Ελλάδα στρατηγικό εταίρο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην επικείμενη Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η Επίτροπος αποκάλυψε μάλιστα μια σημαντική εξέλιξη: τη σύσταση ομάδας εργασίας για τη συνθήκη προσχώρησης του Μαυροβουνίου, γεγονός που σηματοδοτεί την επανεκκίνηση της διαδικασίας μετά από 17 χρόνια.
Βασικά Σημεία της Συνάντησης
-
Ελληνική Προεδρία 2027: Η Επίτροπος Kos δήλωσε πως «βασίζεται στην Ελλάδα» για την επιτυχία της διεύρυνσης, αναμένοντας νέα ώθηση αντίστοιχη με εκείνη της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης το 2003.
-
Η περίπτωση του Μαυροβουνίου: Η σύσταση ομάδας εργασίας για τη συνθήκη προσχώρησης αποτελεί το πρώτο χειροπιαστό βήμα μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες στασιμότητας.
-
Στρατηγικό ενδιαφέρον: Ο Πρωθυπουργός τόνισε πως οι προτεραιότητες Αθήνας και Βρυξελλών συμπίπτουν απόλυτα, καθώς η σταθερότητα των Βαλκανίων συνδέεται άμεσα με την ελληνική ασφάλεια και ανάπτυξη.
Διακήρυξη των Δελφών για την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Δελφοί, 22.04.2026)
Έχοντας συναντηθεί σήμερα στους Δελφούς και,
Υπενθυμίζοντας την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, όπως υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο και επικυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης της 19ης και 20ής Ιουνίου 2003, το οποίο έθεσε τα θεμέλια για την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων,
Επιβεβαιώνοντας την κοινή μας δέσμευση στις ενωσιακές αξίες του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες,
Τονίζοντας τη σταθερή προσήλωσή μας στις Αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και ιδίως στην καλή τη πίστει εφαρμογή των διεθνών νομικά δεσμευτικών συμφωνιών, τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, την ειρηνική επίλυση των διαφορών και την περιφερειακή συνεργασία, ως απαρέγκλιτες αρχές του Διεθνούς Δικαίου.
Επαναλαμβάνοντας ότι το μέλλον των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
Συμφωνήσαμε τα εξής:
Αναγνωρίζουμε ότι, είκοσι τρία έτη μετά την Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, όλοι οι εταίροι των Δυτικών Βαλκανίων παραμένουν σε σταθερή και μη αναστρέψιμη ενταξιακή πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επαναβεβαιώνουμε την ισχυρή πολιτική μας δέσμευση στην ενταξιακή πορεία, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό της αντίκτυπο στις κοινωνίες και τις οικονομίες των Δυτικών Βαλκανίων.
Υπογραμμίζουμε τη σημασία της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ ως στρατηγική προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της αυτονομίας και της ετοιμότητας της περιοχής και συνολικά της Ευρώπης.
Χαιρετίζουμε, στο πλαίσιο αυτό, την ανανεωμένη δέσμευση της ΕΕ στη διαδικασία της διεύρυνσης, καθώς και την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων ως γεωστρατηγική επένδυση στην ειρήνη, την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία της περιοχής και της ηπείρου μας.
Τονίζουμε την ανάγκη για πραγματική ολοκλήρωση και απτή ενωσιακή στήριξη προς τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και εκστρατειών παραπληροφόρησης.
Καλούμε για ανανεωμένη δέσμευση στην ενταξιακή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων, επί τη βάσει αξιόπιστων μεταρρυθμίσεων, δίκαιης και αυστηρής αιρεσιμότητας και αξιοκρατικής προσέγγισης, διασφαλίζοντας ότι κάθε εταίρος προχωρά βάσει των ιδίων επιδόσεων στην εκπλήρωση των κριτηρίων προσχώρησης.
Υπογραμμίζουμε τη σημασία της ευθυγράμμισης με το ενωσιακό κεκτημένο, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας.
Επαναλαμβάνουμε τη βούλησή μας για αποτελεσματική εφαρμογή των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στα Θεμελιώδη.
Επαναλαμβάνουμε τη δέσμευσή μας στην περιφερειακή συνεργασία χωρίς αποκλεισμούς, στη συμφιλίωση και στις σχέσεις καλής γειτονίας, ως προαπαιτούμενα για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και ως βασικά στοιχεία για την οικοδόμηση ενός κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος.
Χαιρετίζουμε την εφαρμογή της σταδιακής ολοκλήρωσης μεταξύ της ΕΕ και της περιοχής και καλούμε για περαιτέρω συμπερίληψη της περιοχής σε συναφείς πολιτικές και προγράμματα της Ένωσης, που θα μπορούσαν να αποφέρουν απτά οφέλη στους πολίτες των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω ολοκλήρωσης της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ, στη βάση της ευθυγράμμισης με το ενωσιακό κεκτημένο.
Τονίζουμε ότι είναι σημαντικό να καταστεί δυνατή η έγκαιρη πρόοδος των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν επιτύχει υψηλό επίπεδο ετοιμότητας, μεταξύ άλλων με την έναρξη της προετοιμασίας των Συνθηκών προσχώρησης για όσους βρίσκονται στο τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων, προκειμένου να διατηρηθεί η αξιοπιστία της διαδικασίας διεύρυνσης.
Υπογραμμίζουμε τη δέσμευσή μας στην αποτελεσματική εφαρμογή του Σχεδίου Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια, το οποίο θα πρέπει να συμβάλει στην ταχύτερη ολοκλήρωση της περιοχής με την εσωτερική αγορά της ΕΕ και να βελτιώσει το επίπεδο σύγκλισης μεταξύ των οικονομιών.
Τονίζουμε τη σημασία της αποτελεσματικής συνεργασίας στους τομείς της μετανάστευσης, της καταπολέμησης της διαφθοράς και όλων των μορφών του οργανωμένου εγκλήματος.
Καλούμε για την αποτελεσματική ένταξη της περιοχής στον σχεδιασμό διασυνδεσιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έμφαση στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και τον ψηφιακό τομέα.
Τονίζουμε την ανάγκη διασυνδεσιμότητας των Δυτικών Βαλκανίων στον τομέα των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΜ-Μ) και της προώθησης πρωτοβουλιών όπως οι Πράσινες Λωρίδες, με στόχο τη σύνδεση της περιοχής με κρίσιμους διαδρόμους μεταφορών και εφοδιαστικές αλυσίδες, συμπεριλαμβανομένου του IMEC, του Διαδρόμου Δυτικών Βαλκανίων-Ανατολικής Μεσογείου, του Διαδρόμου VIII στον άξονα Ανατολής-Δύσης, του Διαδρόμου X και του Κάθετου Διαδρόμου Μαύρης Θάλασσας–Αιγαίου.
Καλούμε για περαιτέρω διευκόλυνση του εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και των Δυτικών Βαλκανίων και στηρίζουμε τις προσπάθειες για την ενίσχυση των εμπορευματικών ροών μεταξύ των συνόρων της ΕΕ.
Ενόψει της επικείμενης Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, δεσμευόμαστε να εντείνουμε τις προσπάθειές μας προς την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, με στόχο την εξασφάλιση απτών οφελών στους πολίτες και τις επιχειρήσεις ολόκληρης της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων.
Εκφράζουμε τη βούλησή μας, στο πνεύμα της Ατζέντας της Θεσσαλονίκης, να προωθήσουμε ενεργά την ενταξιακή πορεία όλων των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων και να επιτύχουμε απτά αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Κατά τους μήνες που προηγούνται της Ελληνικής Προεδρίας, κοινός μας στόχος είναι η θέσπιση νέων οροσήμων για την περαιτέρω προσέγγιση και την ευρωπαϊκή ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων.
Συντελεστές
-
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ Επιμέλεια: Ομάδα Σύνταξης RodopiPress
Σχόλιο Σύνταξης
Η Διακήρυξη των Δελφών δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό έγγραφο, αλλά μια γεωστρατηγική υπενθύμιση ότι η Ελλάδα παραμένει ο φυσικός «πυλώνας» και η γέφυρα των Βαλκανίων προς τις Βρυξέλλες. Η σύνδεση της ενταξιακής διαδικασίας με την ελληνική προεδρία του 2027 δημιουργεί ένα σαφές χρονοδιάγραμμα, το οποίο, αν τηρηθεί, μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια και την οικονομική συνοχή σε μια κρίσιμη περίοδο για την Ευρώπη
Η επίσκεψη της Marta Kos στην Αθήνα, λίγο πριν την παρουσία της στους Δελφούς, επιβεβαιώνει ότι η ευρωπαϊκή διπλωματία αναγνωρίζει στην Ελλάδα τον ρόλο του “εγγυητή” στα Βαλκάνια. Η αναφορά στη σύσταση ομάδας εργασίας για το Μαυροβούνιο δεν είναι τυχαία· δείχνει ότι η γραφειοκρατία των Βρυξελλών αρχίζει να υποχωρεί μπροστά στη γεωπολιτική αναγκαιότητα. Το στοίχημα για την Αθήνα είναι να μετουσιώσει αυτή τη “νέα δυναμική” σε σταθερότητα στα βόρεια σύνορά μας, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια ιστορική Προεδρία το 2027.
-
Πηγή-Επιμέλεια: Ομάδα Σύνταξης RodopiPress
