Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης*
Η πρόσφατη δημοσιοποίηση του μανιφέστου των 7.500 λέξεων από τον Αλέξη Τσίπρα, προϊόν διμηνιαίας προετοιμασίας και συνεργασίας με 13 επιστήμονες, επιχειρεί να ορίσει τη θεωρητική βάση για την «κυβερνώσα Αριστερά της νέας εποχής». Πρόκειται για ένα ιδεολογικό κείμενο που επιδιώκει τη σύγκλιση της σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας. Ωστόσο, για τη Θράκη, η εξαγγελία μιας «δεύτερης φοράς» δεν ηχεί ως ελπίδα, αλλά ως προειδοποίηση. Πίσω από την πολιτική φλυαρία και τις ακαδημαϊκές διατυπώσεις, αναδύεται η σκιά μιας περιόδου που άφησε βαθιές, δομικές πληγές στην ακριτική μας περιοχή.
Η «Θεσμική Βιτρίνα» και η Πραγματικότητα
Στο βιβλίο του «ΙΘΑΚΗ», ο κ. Τσίπρας οχυρώνεται πίσω από μια αυστηρά θεσμική γραμμή, τονίζοντας πως η μουσουλμανική μειονότητα αναγνωρίζεται αποκλειστικά ως θρησκευτική βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης. Πρόκειται όμως για μια «θεσμική βιτρίνα» που συγκρούεται με την πολιτική πραγματικότητα της πρώτης του θητείας. Η «πρώτη φορά» δεν χαρακτηρίστηκε από τον απόλυτο σεβασμό στη Λωζάνη, αλλά από μια επικίνδυνη διολίσθηση προς τις επιδιώξεις του Τουρκικού Προξενείου, η οποία σήμερα φαίνεται να επιστρέφει μέσω της υιοθέτησης μιας φιλοπροξενικής ατζέντας για «δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις».
Η εμπειρία της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στη Θράκη άφησε πίσω της μια βαριά παρακαταθήκη δομικών πληγών:
-
Ενίσχυση του Προξενείου: Η περίοδος 2015-2019 σφραγίστηκε από την ανάδειξη προσώπων και δομών που λειτούργησαν ως φερέφωνα της Άγκυρας, οδηγώντας σε μια επικίνδυνη εργαλειοποίηση της μειονότητας ως εκλογικού λαφύρου.
-
Θεσμική Αποδυνάμωση: Η θωράκιση της περιοχής υπέστη πλήγματα μέσω της αποδυνάμωσης ζωτικών υπηρεσιών και αρχών, καθώς και της αμφισβήτησης του καθεστώτος των Μουφτήδων.
-
Συμπορεύσεις με τον Οζγκιούρ Φερχάτ: Οι δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις ερμηνεύτηκαν ως γέφυρες προς την τουρκόφρονη πτέρυγα, ενισχύοντας τη θέση προσώπων όπως ο Οζγκιούρ Φερχάτ, που κινούνται στα όρια της εθνικής γραμμής.
Θεωρία χωρίς «φωτιά» και αυτοκριτική
Το νέο μανιφέστο, παρά την έκτασή του, στερείται πρωτογενούς σκέψης ή καινοτόμων προτάσεων, θυμίζοντας προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προ δωδεκαετίας. Ανακυκλώνει παλιές υποσχέσεις, όπως το 35ωρο εργασίας και τη σταδιακή κατάργηση των πανελλαδικών, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής για την αποτυχία υλοποίησής τους στο παρελθόν. Έννοιες όπως το «Συνεργατικό Κράτος» παραμένουν νεφελώδεις, αφήνοντας χώρο για ανοχή σε θέσεις που συχνά ταυτίζονται με τις επιδιώξεις του τουρκικού επεκτατισμού.
Η «δεύτερη φορά Αριστερά» φέρει νέο περιτύλιγμα, αλλά η ουσία παραμένει ανησυχητική. Η Θράκη χρειάζεται θεσμική θωράκιση και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, όχι φλύαρες διακηρύξεις που θυσιάζουν τη συνοχή στον βωμό μικροκομματικών ισορροπιών. Η περίοδος Τσίπρα άφησε βαθιές πληγές στην κοινωνική συνοχή και η παρακαταθήκη του Τουρκικού Προξενείου στην πολιτική ζωή του τόπου δεν ξεχνιέται εύκολα. Όσο το νέο μανιφέστο αναζητά θεωρητικές διεξόδους χωρίς να θεραπεύει αυτές τις πληγές, η ανησυχία παραμένει επιτακτική: η Θράκη δεν αντέχει μια «δεύτερη φορά» από τα ίδια.
*Ο Νίκος Αρβανίτης είναι δημοσιογράφος, , πολιτικός αναλυτής, αρθογράφος και συγγραφέας 15 βιβλίων.
