Σε ένα περιβάλλον εντόνων διεθνών κλυδωνισμών καλείται να ισορροπήσει η ελληνική οικονομία για τον Ιούνιο του 2026, καθώς η τρέχουσα καθημερινότητα της χώρας συνδέεται άρρηκτα με τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται «υπό πίεση» μετά τη σύγκρουση που πυροδότησε η κοινή ισραηλινοαμερικανική επίθεση κατά του Ιράν και το συνακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη. Ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι μακροχρόνιες ακόμη και μετά τη λήξη του πολέμου, καθώς θα απαιτηθούν μήνες για την αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών και των εφοδιαστικών αλυσίδων, γεγονός που οδήγησε στην υποβάθμιση των προβλέψεων για την παγκόσμια ανάπτυξη.
Αυτή η διεθνής πίεση μεταφράζεται στην Ελλάδα σε μια πραγματικότητα «πολλών ταχυτήτων».
- Από τη μία πλευρά, οι εγχώριοι μακροοικονομικοί δείκτες επιδεικνύουν ανθεκτικότητα, με την Κομισιόν και τον ΟΟΣΑ να προβλέπουν ανάπτυξη του ελληνικού ΑΕΠ στο 1,9% για το 2026. Η τάση αυτή στηρίζεται σε ένα ιστορικό υψηλό των δημοσίων επενδύσεων, οι οποίες σχεδόν διπλασιάζονται στο 4,8% του ΑΕΠ χάρη στην εισροή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, ενώ το δημόσιο χρέος αποκλιμακώνεται ταχύτατα (στο 140,7%). Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός στα ράφια των σούπερ μάρκετ δείχνει σημάδια συγκράτησης στο 1,14% τον Μάιο, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, με ορατές μειώσεις σε βασικές κατηγορίες όπως τα κατεψυγμένα (-4,37%) και τα απορρυπαντικά (-1,42%).
- Από την άλλη πλευρά, όμως, η παγκόσμια ενεργειακή κρίση πλήττει άμεσα την τσέπη του καταναλωτή. Η άνοδος του πετρελαίου προς τα 100 δολάρια το βαρέλι έχει εκτινάξει τη μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης στην Ελλάδα στα 2,50 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης συγκρατείται στα 1,74 ευρώ μόνο χάρη στην κρατική επιδότηση. Η Κομισιόν κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι η υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα (που καλύπτουν πάνω από το μισό της ηλεκτροπαραγωγής) αφήνει τη χώρα εκτεθειμένη, ωθώντας τον εναρμονισμένο πληθωρισμό στο 4,2% για φέτος.
- Η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα γίνεται ακόμη πιο ασφυκτική αν προστεθεί το άλμα +8,59% στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά λόγω των κακοκαιριών του πρώτου πενταμήνου που καθυστέρησαν τη σοδειά, αλλά και οι βαρείς «λογαριασμοί» στην Υγεία, όπου η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό ιδιωτικών πληρωμών (out-of-pocket) στην Ε.Ε., με το 9,5% των νοικοκυριών να επιβαρύνεται υπέρογκα.
Ο ΟΟΣΑ παρουσιάζει δύο σενάρια για το μέλλον:
- το θετικό, που προκρίνει μια ειρηνευτική συμφωνία με σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας από τα μέσα του 2026 και παγκόσμια ανάπτυξη 2,8%, και το εφιαλτικό σενάριο παράτασης της σύγκρουσης έως το 2027.
- Στη δεύτερη περίπτωση, η παγκόσμια ανάπτυξη θα καθηλωθεί στο 2,1%, απειλώντας πολλές οικονομίες με ύφεση, αυξάνοντας τα επιτόκια και τις ελλείψεις, οι οποίες θα πλήξουν από τον αγροτικό τομέα και τα λιπάσματα μέχρι το κόστος λειτουργίας των κέντρων δεδομένων της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Καθώς το ελληνικό κατά κεφαλήν εισόδημα παραμένει καθηλωμένο στο 68,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και ο τουρισμός (~20% του ΑΕΠ) είναι άμεσα εκτεθειμένος σε περιφερειακούς γεωπολιτικούς κινδύνους, γίνεται σαφές ότι η εγχώρια μακροοικονομική ευημερία παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη στο εξωτερικό περιβάλλον.
- Πηγή: Διεθνές και Οικονομικό Ρεπορτάζ / Σύνθεση στοιχείων από ΟΟΣΑ (Economic Outlook), Ευρωπαϊκή Επιτροπή [SWD(2026) 208 final], ΙΕΛΚΑ και ΑΠΕ-ΜΠΕ Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα RodopiPress Φωτογραφίες: MaronNews
Σχόλιο Συντάκτη
Όταν ο Έλληνας πολίτης καλείται να πληρώσει 2,50 ευρώ τη βενζίνη λόγω της ενεργειακής μας γύμνιας (εισάγουμε το 93% της ενέργειας) και ταυτόχρονα επωμίζεται τις υψηλότερες ιδιωτικές δαπάνες υγείας στην Ευρώπη, η μακροοικονομική σταθερότητα μοιάζει με μακρινή θεωρία. Για την περιφέρεια, και ειδικότερα για μια ευαίσθητη περιοχή όπως η Θράκη, η ακρίβεια στα καύσιμα και η επαπειλούμενη αύξηση στις τιμές των λιπασμάτων αποτελούν διπλό χτύπημα για την τοπική παραγωγή και τον πρωτογενή τομέα. Η νέα δυνατότητα επέκτασης της ρήτρας διαφυγής για ενεργειακά έργα είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά η πραγματική σύγκλιση δεν θα κριθεί από το πόσα κονδύλια απορροφούμε, αλλά από το αν θα τολμήσουμε να θωρακίσουμε το παραγωγικό και ενεργειακό μας μοντέλο, προστατεύοντας την καθημερινότητα από τους διεθνείς κλυδωνισμούς. Αν επιβεβαιωθεί το δυσμενές σενάριο του ΟΟΣΑ για παράταση της κρίσης έως το 2027, η ανάγκη για δομικές αλλαγές δεν θα είναι απλώς επιλογή, αλλά όρος επιβίωσης.
