Θράκη: Στην Άγκυρα το «Συμβουλευτικό Όργανο» – Επαφές με ΥΠΕΞ, YÖK, YTB και TİKA προκαλούν ερωτήματα

Στο επίκεντρο της πολιτικής και διπλωματικής επικαιρότητας βρίσκεται η πρόσφατη επίσκεψη στην Άγκυρα αντιπροσωπείας της παρακρατικής δομής γνώστής ως ΑΣΕΤΜΔΘ δηλ του λεγόμενου «Συμβουλευτικού Οργάνου της Τουρκικής Μειονότητας της Δυτικής Θράκης», υπό τον Μουσταφά Τράμπα.

Σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν του Οργάνου, πραγματοποιήθηκε σειρά επαφών με κορυφαίους κρατικούς, θεσμικούς και εκπαιδευτικούς φορείς της Τουρκικής Δημοκρατίας, με αντικείμενο τις εξελίξεις που αφορούν ζητήματα εκπαίδευσης και ευρύτερης συνεργασίας.

Η αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τον πρόεδρο της TİKA (Οργανισμός Τουρκικής Συνεργασίας) Αμπντουλάχ Ερέν, τον πρόεδρο του Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης της Τουρκίας (YÖK), καθηγητή Δρ. Ερόλ Οζβάρ, τον πρόεδρο της Διεύθυνσης Τούρκων Εξωτερικού και Συγγενών Κοινοτήτων (YTB) Αμπντουλχαντί Τουρούς, ενώ πραγματοποιήθηκε και επίσημη συνάντηση με τον υφυπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, πρέσβη Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι.

Οι επαφές αυτές προκαλούν έντονο προβληματισμό, καθώς για ακόμη μία φορά εκπρόσωποι φιλοπροξενικών κύκλων επιλέγουν να αναζητούν συνομιλητές στην Άγκυρα αντί να απευθύνονται στα αρμόδια όργανα της Ελληνικής Πολιτείας. Η πρακτική αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον βαθμό στον οποίο η Τουρκία επιχειρεί να διατηρεί ενεργό ρόλο σε ζητήματα που αφορούν Έλληνες πολίτες και εμπίπτουν αποκλειστικά στην ελληνική έννομη τάξη.

Συντονισμένη δράση Χαμπίπογλου και εγκάθετων σε Άγκυρα και Ευρώπη

Το θεσμικό παράδοξο

Η συγκεκριμένη επίσκεψη αναδεικνύει δύο διαφορετικές και αντικρουόμενες προσεγγίσεις.

• Από τη μία πλευρά, η ελληνική νομοθεσία και το διεθνές δίκαιο αναγνωρίζουν τα μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας ως Έλληνες πολίτες με πλήρη δικαιώματα και υποχρεώσεις. Τα ζητήματα εκπαίδευσης, θρησκευτικής ελευθερίας και κοινωνικής ένταξης αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα των ελληνικών θεσμών και των αρμόδιων υπουργείων.
• Από την άλλη πλευρά, συγκεκριμένοι μειονοτικοί κύκλοι επιλέγουν διαχρονικά να διεθνοποιούν τα αιτήματά τους μέσω της Άγκυρας, αντιμετωπίζοντας το τουρκικό κράτος ως θεσμικό συνομιλητή. Η επιλογή αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τον πραγματικό σκοπό των επαφών και τη διαρκή προσπάθεια μεταφοράς εσωτερικών ζητημάτων της Ελλάδας σε ξένα κέντρα αποφάσεων.

Ο ρόλος των τουρκικών κρατικών μηχανισμών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνθεση των φορέων με τους οποίους πραγματοποιήθηκαν οι συναντήσεις.

Παρά το γεγονός ότι η Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 αναγνωρίζει τη μειονότητα της Θράκης ως μουσουλμανική θρησκευτική μειονότητα και όχι ως εθνική, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να εμπλέκει θεσμούς υψηλού πολιτικού συμβολισμού.

• Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εμφανίζεται διαχρονικά να παρακολουθεί και να παρεμβαίνει σε ζητήματα της μειονότητας, εντάσσοντάς τα στη γενικότερη στρατηγική της Άγκυρας για τη Θράκη.
• Παράλληλα, το YÖK διατηρεί ιδιαίτερη παρουσία μέσω των πανεπιστημιακών ποσοστώσεων και των εκπαιδευτικών διαύλων που έχουν αναπτυχθεί με φοιτητές από τη Θράκη.
• Η YTB χρηματοδοτεί δράσεις, υποτροφίες και προγράμματα που εντάσσονται στο πλαίσιο της λεγόμενης «ήπιας ισχύος» (soft power), ενώ η TİKA δραστηριοποιείται σε πολιτιστικά, εκπαιδευτικά και αναπτυξιακά έργα, επιδιώκοντας τη διατήρηση στενών δεσμών με τμήματα της μειονότητας.

Για πολλούς αναλυτές, το σύνολο αυτών των μηχανισμών συγκροτεί ένα πλέγμα επιρροής που επιχειρεί να καλλιεργήσει σχέσεις εξάρτησης και πολιτικής αναφοράς προς το τουρκικό κράτος.

Η πολιτική διάσταση

Η επίσκεψη στην Άγκυρα δεν μπορεί να θεωρηθεί μια απλή εθιμοτυπική συνάντηση. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια διαχρονική στρατηγική της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία επιδιώκει να εμφανίζεται ως “προστάτιδα δύναμη” της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης.

Το γεγονός ότι οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν με κορυφαίους θεσμικούς παράγοντες της Τουρκίας καταδεικνύει ότι το ζήτημα εξακολουθεί να κατέχει υψηλή θέση στην τουρκική ατζέντα.

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα έχει επανειλημμένα τονίσει ότι τα ζητήματα της μειονότητας αφορούν αποκλειστικά Έλληνες πολίτες και αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της ελληνικής δημοκρατίας, του Συντάγματος, του ευρωπαϊκού κεκτημένου και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας.

Οι πρόσφατες επαφές στην Άγκυρα υπενθυμίζουν ότι η Θράκη εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο ανταγωνιστικών πολιτικών και διπλωματικών προσεγγίσεων. Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση της ισονομίας, της ισοπολιτείας και της κοινωνικής συνοχής στην περιοχή παραμένει η πιο αποτελεσματική απάντηση απέναντι σε κάθε προσπάθεια εξωτερικής παρέμβασης ή πολιτικής εργαλειοποίησης.

 

Μήνυμα Ελλάδας σε Τουρκία και ΟΗΕ για τη Θράκη: Θρησκευτική μειονότητα βάσει της Λωζάννης

Θεσμική Σχιζοφρένεια στη Θράκη: Δήμαρχοι-Αντιπρόεδροι στο Παρακράτος της «Συμβουλευτικής»