Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η ακρίβεια παραμένει το κεντρικό ζήτημα για τα ελληνικά νοικοκυριά, όπως αναδείχθηκε κατά τη συζήτηση στη Βουλή στο πλαίσιο της Ώρας του Πρωθυπουργού.
Τα τελευταία επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά τις πιέσεις που προκαλούν οι διεθνείς κρίσεις, ο συνολικός πληθωρισμός στην Ελλάδα από το 2019 έως το φθινόπωρο του 2025 ανήλθε στο 19,7%, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 26,6%. Στα τρόφιμα, οι αυξήσεις διαμορφώνονται στο 37,6% – επίπεδο αντίστοιχο της Ευρώπης –, ενώ τον Σεπτέμβριο η χώρα καταγράφηκε μεταξύ των καλύτερων επιδόσεων του ΟΟΣΑ με μηνιαίο πληθωρισμό τροφίμων 1,4%.
Στον τομέα της ενέργειας, η Ελλάδα τοποθετείται στη μεσαία ευρωπαϊκή βαθμίδα, ενώ σοβαρές πιέσεις εντοπίζονται στα ενοίκια, όπου οι αυξήσεις έχουν ξεπεράσει τον ρυθμό των υπόλοιπων κατηγοριών. Η άνοδος των τιμών ακινήτων των τελευταίων ετών έχει μεταφερθεί στο κόστος στέγασης, επιβαρύνοντας κυρίως νοικοκυριά σε αστικές περιοχές.
Παράλληλα, τα εισοδηματικά δεδομένα αποτυπώνουν σημαντικές αυξήσεις: ο κατώτατος μισθός έχει ενισχυθεί κατά 38% σε πενταετία, η μέση αμοιβή στον ιδιωτικό τομέα κατά 28%, ενώ το κατά κεφαλήν πραγματικό εισόδημα εμφανίζει βελτίωση 11% – ρυθμός υψηλότερος του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Στις συντάξεις, η μέση αύξηση φθάνει το 14%, με πλήρη εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς να προγραμματίζεται εντός διετίας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση έχει ενεργοποιήσει ένα σύνολο παρεμβάσεων για την αναχαίτιση των επιπτώσεων της ακρίβειας. Το συνολικό δημοσιονομικό περιθώριο που έχει καθοριστεί για το 2026 ανέρχεται σε 1,76 δισ. ευρώ, με στόχο τη στοχευμένη ενίσχυση εισοδήματος και τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας.
Οι παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη περιλαμβάνουν μεγάλη φορολογική ελάφρυνση για νέους και οικογένειες – με μηδενικό φόρο για εργαζομένους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και μείωση συντελεστών για ηλικίες 25-30 αλλά και για γονείς. Παράλληλα έχουν δοθεί αυξήσεις σε κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων όπως υγειονομικοί, στελέχη Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας, ενώ προωθείται η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς για τους συνταξιούχους.
Σε ό,τι αφορά την άμεση ανακούφιση νοικοκυριών, έχει αποφασιστεί η επιστροφή ενός μηνιαίου ενοικίου στις 30 Νοεμβρίου, η χορήγηση τακτικής ενίσχυσης 250 ευρώ σε 1,4 εκατομμύρια χαμηλοσυνταξιούχους και η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ μέσα σε δύο χρόνια για πάνω από 12.000 χωριά. Ταυτόχρονα υλοποιείται μείωση τιμών σε 2.180 προϊόντα με μεσοσταθμική υποχώρηση περίπου 8%, ενώ συστήνεται η νέα Ενιαία Αρχή Εποπτείας Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή για ενίσχυση των ελέγχων.
Στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μείωση 15 μονάδων του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ και περιορισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών κατά 12 μονάδες. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει εξυπηρετήσει περισσότερους από 46.000 οφειλέτες, με ρυθμίσεις κοντά στα 15 δισ. ευρώ.
Η συνολική εικόνα αναδεικνύει ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομική πίεση για τα νοικοκυριά, ειδικά σε τρόφιμα και κατοικία, παρά τις θετικές ενδείξεις στη γενική πορεία τιμών και εισοδημάτων. Η κυβέρνηση, όπως παρουσιάστηκε στη Βουλή, επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα συνδυάζοντας στοχευμένη στήριξη, έλεγχο της αγοράς και διατήρηση δημοσιονομικής σταθερότητας, με το ζήτημα να παραμένει στην κορυφή της πολιτικής και κοινωνικής ατζέντας.
