Συγκλονιστική μαρτυρία για τις δραματικές ώρες πριν και κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974 κατέθεσε ο Αλέξανδρος Σημαιοφορίδης στην εκπομπή «Ανιχνεύσεις» του Παντελή Σαββίδη.
Ο άνθρωπος που το καλοκαίρι του 1974 ήταν υπεύθυνος του κλιμακίου της ΚΥΠ στην Κερύνεια περιέγραψε πώς παρακολουθούσε επί μήνες τις προετοιμασίες των τουρκικών στρατευμάτων, πώς ενημέρωνε αδιάκοπα την Αθήνα και πώς, παρά τον όγκο και τη σοβαρότητα των πληροφοριών, κανείς από το κέντρο δεν κινητοποιήθηκε.
Όταν ο Παντελής Σαββίδης τον ρώτησε εάν τελικά υπήρξε προδοσία ή ανικανότητα, η απάντηση του Σημαιοφορίδη ήταν αφοπλιστική: «Αν πω και τα δύο μαζί; Ανικανότητα, η οποία εν συνεχεία προκαλεί και την προδοσία. Και τα δύο μαζί».
ΕΥΠ: Στο φως 2.000 σελίδες απόρρητων αρχείων της περιόδου 1953-1959
Οι Προειδοποιήσεις Άρχισαν από τον Απρίλιο
Ο Αλέξανδρος Σημαιοφορίδης τοποθετήθηκε στην Κύπρο το 1969, λόγω της γνώσης της τουρκικής γλώσσας. Τα πρώτα τέσσερα χρόνια της αποστολής του υπηρέτησε στην Κερύνεια, παρακολουθώντας συστηματικά τις δραστηριότητες των τουρκικών στρατιωτικών σχηματισμών απέναντι από το νησί.
Όπως εξήγησε, οι τουρκικές αποβατικές ασκήσεις πραγματοποιούνταν συνήθως τον Σεπτέμβριο και αφορούσαν εκ περιτροπής ένα από τα τρία συντάγματα της 39ης Μεραρχίας. Το 1974, όμως, συνέβη κάτι πρωτοφανές:
-
Από τα τέλη Απριλίου, οι Τούρκοι άρχισαν να εκπαιδεύουν διαδοχικά και τα τρία συντάγματα της Μεραρχίας (14ο, 49ο και 50ό) σε αποβατικές επιχειρήσεις.
-
Για τον έμπειρο αξιωματικό, αυτή η ασυνήθιστη δραστηριότητα δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνείας, καθώς η Άγκυρα είχε λάβει την απόφαση να προετοιμαστεί για απόβαση πολύ πριν από το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου.
-
Το πραξικόπημα του Ιωαννίδη αποτελούσε την αφορμή που χρειαζόταν η Τουρκία για να θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο που είχε ήδη προετοιμάσει.
«Θα Περάσουμε Άσχημο Καλοκαίρι»
Το πλέον εξοργιστικό σημείο της μαρτυρίας αφορά τη στάση της Αθήνας. Παρά τις πρωτοφανείς αποβατικές ασκήσεις και τις συνεχείς ενδείξεις πολεμικής προετοιμασίας, κανείς δεν επικοινωνούσε μαζί του για να ζητήσει διευκρινίσεις. Ο ίδιος έστελνε αδιάκοπα πληροφοριακά σήματα (έφτασε να στείλει μέχρι και 16 σήματα σε μία ημέρα).
Στα τέλη Μαΐου, όταν επισκέφθηκε την Κύπρο ο επιχειρησιακός προϊστάμενός του συνταγματάρχης από την Αθήνα, ο Σημαιοφορίδης τον αντιμετώπισε κατά μέτωπο:
«Όταν θα πας στην Αθήνα, να πάρετε μέτρα. Να ξυπνήσετε. Θα περάσουμε άσχημο καλοκαίρι».
Η προειδοποίηση δεν εισακούστηκε και η Αθήνα παρέμεινε σε πλήρη αδράνεια.
Παρακολουθώντας τον Στόλο και την Απόβαση στο Πέντε Μίλι
Το απόγευμα της 19ης Ιουλίου, οι τουρκικές μονάδες ολοκλήρωσαν τη φόρτωσή τους στα αποβατικά στη Μερσίνη και ξεκίνησαν για την Κύπρο, με το κλιμάκιο της Κερύνειας να παρακολουθεί αδιάλειπτα την πορεία της νηοπομπής.
Τα χαράματα της 20ής Ιουλίου, τα τουρκικά πλοία εμφανίστηκαν μπροστά στην Κερύνεια. Οι Τούρκοι στρατιώτες βρίσκονταν στα καταστρώματα χωρίς ουσιαστικά μέτρα ασφαλείας, σαν να μην ανέμεναν καμία οργανωμένη αντίδραση.
Στην ακτή στο Πέντε Μίλι, τα αποβατικά άνοιγαν τους καταπέλτες αποβιβάζοντας ανενόχλητα στρατό, οχήματα, πυροβόλα και άρματα. Ο Σημαιοφορίδης, από την ταράτσα ενός κτιρίου με τα κιάλια, μετέδιδε συνεχώς στην Αίθουσα Επιχειρήσεων στην Αθήνα τις κινήσεις των εισβολέων. Την ίδια ώρα, η Αθήνα ζητούσε ακατανόητες τεχνικές λεπτομέρειες (όπως τη θέση της ισάλου γραμμής των πλοίων), προκαλώντας την οργή του αξιωματικού.
Ο ίδιος εκτίμησε πως εάν στην παραλία υπήρχαν μία μοίρα πυροβολικού και ένα τάγμα, η τουρκική απόβαση θα είχε συντριβεί:
«Δεν θα πατούσε κανένας Τούρκος. Θα είχε γεμίσει πτώματα η παραλία».
Αιχμαλωσία και Επιστροφή
Αφού πραγματοποίησε την τελευταία του επικοινωνία από το τηλέφωνο του δημάρχου Κερύνειας, ο Σημαιοφορίδης συνελήφθη από τις τουρκικές δυνάμεις. Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του υπέστη βασανιστήρια και στερήσεις, χωρίς όμως ο ίδιος και οι άλλοι τρεις Έλληνες αξιωματικοί να ενδώσουν. Τελικά, οι 4 Έλληνες αιχμάλωτοι ανταλλάχθηκαν με 10 Τούρκους αξιωματικούς.
Μετά την απελευθέρωσή του συνέχισε να υπηρετεί στον Στρατό (στην Αλεξανδρούπολη και ως προξενικός λιμενάρχης στην Κωνσταντινούπολη).
Η μαρτυρία του αποτυπώνει με τον πιο τραγικό τρόπο ότι η Αθήνα γνώριζε τα πάντα, αλλά η εγκληματική ανικανότητα και η προδοσία άφησαν την Κύπρο ουσιαστικά απρόστατευτη απέναντι στον εισβολέα.
πηγή: Εκπομπή «Ανιχνεύσεις» (Παντελής Σαββίδης) / Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης geopolitico.gr
Σχόλιο σύνταξης: Η αυτόπτης μαρτυρία του Αλέξανδρου Σημαιοφορίδη γκρεμίζει οριστικά τους μύθους περί «αιφνιδιασμού» της ελλαδικής ηγεσίας το καλοκαίρι του 1974. Όταν οι στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών στο πεδίο εκπέμπουν σήμα κινδύνου επί μήνες και καταγράφουν λεπτό προς λεπτό την πορεία του αποβατικού στόλου, η παντελής απουσία αμυντικής διαταγής δεν συνιστά απλώς επιχειρησιακή αποτυχία, αλλά εθνικό έγκλημα. Η ιστορική μνήμη οφείλει να διατηρεί ακέραια την αλήθεια που κατέθεσαν οι πρωταγωνιστές της πρώτης γραμμής.
