Απάντηση στην ανάρτηση Γιαννακίδη: Η «επιλεκτική» ευαισθησία και τα ερωτήματα που παραμένουν
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Ο κ. Στάθης Γιαννακίδης επέλεξε να απαντήσει στο δημοσιογραφικό σχόλιο του RodopiPress για την παρουσία των κ.κ. Ριτβάν Κουρού και Οζάν Αχμέτογλου στην ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη, αποδίδοντάς μας διάθεση «διχασμού» και καλλιέργειας «θεωριών συνωμοσίας».
Η απάντησή του, όμως, αντί να κλείσει τη συζήτηση, δημιουργεί νέα ερωτήματα. Κυρίως επειδή επικεντρώνεται στην υπεράσπιση της προσωπικής και πολιτικής αυτονομίας του κ. Ριτβάν Κουρού, χωρίς να δίνει αντίστοιχες εξηγήσεις για την παρουσία του κ. Οζάν Αχμέτογλου και για το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπει η συγκεκριμένη συνύπαρξη.
Κανείς δεν υποστηρίζει ότι η απλή παρουσία ενός πολίτη σε μια πολιτική συγκέντρωση αποδεικνύει από μόνη της οργανωτική ένταξη, πολιτική εξάρτηση ή καθοδήγηση από οποιονδήποτε μηχανισμό. Όταν, όμως, πρόκειται για πρόσωπα με δημόσια παρουσία και συγκεκριμένη δραστηριότητα σε ζητήματα της μειονότητας, η συμμετοχή τους σε μια πολιτική εκδήλωση αποκτά αναπόφευκτα πολιτικό ενδιαφέρον και μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δημοσιογραφικού σχολιασμού.
Η «Νέα Αρχή» Τσίπρα με τα Γρανάζια του Προξενείου: Οι Πρόθυμοι της Άγκυρας στην ΕΛΑΣ
Η επιλεκτική αναφορά στον Ριτβάν Κουρού
Το πρώτο ερώτημα προς τον κ. Γιαννακίδη είναι συγκεκριμένο:
Γιατί η απάντησή του περιορίστηκε στον κ. Ριτβάν Κουρού και δεν περιέλαβε καμία αναφορά στον κ. Οζάν Αχμέτογλου, παρότι το αρχικό δημοσίευμα αφορούσε την παρουσία και των δύο προσώπων;
Εάν η θέση του είναι ότι καθένας από τους παρευρισκομένους βρέθηκε στην εκδήλωση αποκλειστικά με την προσωπική του ιδιότητα και χωρίς οποιαδήποτε πολιτική ή οργανωτική σύνδεση, θα μπορούσε να το δηλώσει καθαρά και για τους δύο.
Η παράλειψη αυτή είναι πολιτικά αξιοσημείωτη και απαιτεί εξήγηση, ιδίως όταν η δημόσια δραστηριότητα του κ. Αχμέτογλου έχει απασχολήσει τόσο την επικαιρότητα όσο και την ελληνική Δικαιοσύνη.
Η πρωτόδικη καταδίκη για το περιστατικό στο τέμενος Τσινάρ
Ο κ. Οζάν Αχμέτογλου καταδικάστηκε πρωτόδικα σε ποινή φυλάκισης 17 μηνών με αναστολή για το περιστατικό στο τέμενος Τσινάρ, σε βάρος του νόμιμου Τοποτηρητή Μουφτή Κομοτηνής.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η υπόθεση παύει να έχει δημόσιο και πολιτικό ενδιαφέρον. Πολύ περισσότερο όταν αφορά ένα περιστατικό που συνδέεται με την ελεύθερη πρόσβαση ενος πιστού σε μόνιμο χώρο λατρείας.
Υπάρχει, παράλληλα, μια εμφανής πολιτική αντίφαση: ο Τοποτηρητής Μουφτής που βρέθηκε στο επίκεντρο του συγκεκριμένου περιστατικού είχε διοριστεί κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα. Σήμερα, πρόσωπα που έχουν αντιπαρατεθεί δημόσια με τον θεσμό εμφανίζονται σε εκδήλωση του πρώην πρωθυπουργού.
Η παρουσία τους δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη πολιτικής συνεργασίας. Αποτελεί, όμως, ένα πολιτικό γεγονός που δικαιολογεί την υποβολή ερωτημάτων.
Η πολιτική αυτονομία αποδεικνύεται με καθαρές θέσεις
Ο κ. Γιαννακίδης επικαλείται την προσωπική και πολιτική αυτονομία των συγκεκριμένων προσώπων. Η αυτονομία αυτή, όμως, δεν μπορεί να λειτουργεί ως γενική απάντηση σε κάθε δημοσιογραφικό ερώτημα.
Αποδεικνύεται κυρίως μέσα από καθαρές δημόσιες θέσεις.
Για τον λόγο αυτό, ο κ. Γιαννακίδης, αλλά και τα πρόσωπα τα οποία υπερασπίζεται, μπορούν να τοποθετηθούν επί της ουσίας:
- Ποια είναι η στάση τους απέναντι στη λεγόμενη «Συμβουλευτική Επιτροπή Τουρκικής Μειονότητας Δυτικής Θράκης», η οποία δεν αποτελεί θεσμικό όργανο αναγνωρισμένο από την ελληνική Πολιτεία;
- Πώς αξιολογούν τη δημόσια χρήση του τίτλου «εκλεγμένος» ή «αιρετός Μουφτής Ξάνθης» για τον Μουσταφά Τράμπα, όταν το ισχύον ελληνικό θεσμικό πλαίσιο αναγνωρίζει συγκεκριμένη διαδικασία ορισμού των Μουφτήδων και των Τοποτηρητών;
- Πώς τοποθετούνται απέναντι στις δημόσιες παρεμβάσεις του Μουσταφά Τράμπα και στη διεκδίκηση θεσμικού ρόλου από δομές που δεν αναγνωρίζονται από την ελληνική έννομη τάξη;
- Πώς συνδυάζουν την ορολογία περί «τουρκικής μειονότητας» με το θεσμικό πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάνης, η οποία αναφέρεται στη μουσουλμανική μειονότητα της Ελληνικής Θράκης;
Το δικαίωμα κάθε πολίτη στον ατομικό αυτοπροσδιορισμό είναι δεδομένο. Άλλο, όμως, ο ατομικός αυτοπροσδιορισμός και άλλο η προβολή ενός συλλογικού εθνικού χαρακτηρισμού ως διεθνώς ή θεσμικά αναγνωρισμένης πραγματικότητας.
Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη και δεν μπορεί να παρακάμπτεται με γενικόλογες αναφορές στην ενότητα ή με κατηγορίες περί «διχασμού».
Ποιος προκαλεί πραγματικά τον διχασμό;
Ο κ. Γιαννακίδης υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους δημοσιεύματα χωρίζουν τη μειονότητα από την πλειονότητα. Πρόκειται για έναν ισχυρισμό που αντιστρέφει την πραγματικότητα.
Ο διχασμός δεν προκαλείται από τη δημοσιογραφική καταγραφή δημόσιων παρουσιών, δηλώσεων και πολιτικών αντιφάσεων. Προκαλείται όταν οποιαδήποτε πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει τους πολίτες της μειονότητας ως ένα ενιαίο και απολύτως καθοδηγούμενο πολιτικό σώμα, χωρίς διαφορετικές απόψεις, ιδεολογικές διαδρομές και προσωπικές επιλογές.
Η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης δεν είναι μονολιθική. Οι πολίτες της δεν χρειάζονται αυτόκλητους εκπροσώπους, πολιτικούς διαμεσολαβητές ή μηχανισμούς που να αποφασίζουν ποιος δικαιούται να μιλά εξ ονόματός τους.
Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, κάθε δημόσιο πρόσωπο πρέπει να κρίνεται για τις δικές του επιλογές, τις δικές του δηλώσεις και τις δικές του πράξεις.
Η δημοσιογραφική έρευνα δεν στρέφεται εναντίον μιας θρησκευτικής ή κοινωνικής ομάδας. Ελέγχει πρόσωπα, θεσμούς, πολιτικές σχέσεις και δημόσιες συμπεριφορές. Η επίκληση της ενότητας δεν μπορεί να μετατρέπεται σε ασπίδα απέναντι στον δημόσιο έλεγχο.
Η ενότητα δεν επιβάλλει σιωπή
Η Ξάνθη και συνολικά η Θράκη έχουν πράγματι πολλά περισσότερα που ενώνουν τους πολίτες τους από όσα τους χωρίζουν.
Η ενότητα, όμως, δεν οικοδομείται με τη σιωπή, την αποφυγή δύσκολων ερωτημάτων ή την επιλεκτική υπεράσπιση προσώπων.Οικοδομείται με σεβασμό στη νομιμότητα, στους θεσμούς, στη διαφορετικότητα και στην αλήθεια των γεγονότων.
Εάν ο κ. Γιαννακίδης θεωρεί ότι το αρχικό δημοσίευμα περιέχει συγκεκριμένη πραγματολογική ανακρίβεια, οφείλει να την κατονομάσει και να την τεκμηριώσει. Οι γενικές κατηγορίες περί «τοξικότητας» και «θεωριών συνωμοσίας» δεν αποτελούν απάντηση στα ερωτήματα που τέθηκαν.
Το ίδιο ισχύει για τους κ.κ. Ριτβάν Κουρού και Οζάν Αχμέτογλου. Έχουν κάθε δικαίωμα να συμμετέχουν σε πολιτικές εκδηλώσεις και να επιλέγουν τους πολιτικούς χώρους τους οποίους επιθυμούν να στηρίξουν. Εφόσον, όμως, διατηρούν δημόσια παρουσία και παρεμβαίνουν σε ζητήματα που αφορούν τη μειονότητα και τους θεσμούς της Θράκης, οι επιλογές τους υπόκεινται σε δημόσιο και δημοσιογραφικό έλεγχο.
Τα ερωτήματα παραμένουν
Το RodopiPress δεν αποδίδει συλλογική ευθύνη στη μουσουλμανική μειονότητα ούτε αμφισβητεί το δικαίωμα οποιουδήποτε πολίτη να συμμετέχει σε μια πολιτική εκδήλωση.
Καταγράφει, όμως, μια πολιτικά ενδιαφέρουσα παρουσία και ζητά καθαρές απαντήσεις για τις θέσεις, τις σχέσεις και τις δημόσιες επιλογές συγκεκριμένων προσώπων.
Ο κ. Γιαννακίδης μπορεί να διαφωνεί με το ρεπορτάζ ή με την πολιτική του αποτίμηση. Δεν μπορεί, όμως, να απαιτεί την εξαίρεση ορισμένων προσώπων από τη δημοσιογραφική κριτική ούτε να βαφτίζει κάθε δύσκολο ερώτημα «διχασμό».
Η δημοσιογραφία δεν είναι «πλυντήριο» πολιτικών ευθυνών, αλλά ούτε και δικαστήριο. Καταγράφει τα γεγονότα, διαχωρίζει τις αποδείξεις από τις εκτιμήσεις και ζητά απαντήσεις από όσους διεκδικούν δημόσιο ρόλο.
Οι απαντήσεις, επομένως, δεν πρέπει να δοθούν με χαρακτηρισμούς. Πρέπει να δοθούν επί της ουσίας.
Και μέχρι να δοθούν, τα ερωτήματα παραμένουν.
