Από τη Θράκη και τη Μακεδονία έως τη Γερμανία: Η πανελλαδική και διεθνής αναβίωση των Μωμόγερων

Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης

Κορυφώνονται οι εκδηλώσεις για το παραδοσιακό ποντιακό δρώμενο των Μωμόγερων, με αναβιώσεις που ξεκίνησαν από τα τέλη Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη και συνεχίστηκαν την Πρωτοχρονιά στην Κοζάνη, φτάνοντας σήμερα, 3 Ιανουαρίου, στην Κομοτηνή, την Ημαθία και το Ντίσελντορφ.

Το έθιμο, το οποίο περιλαμβάνεται στον κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO, συνδυάζει τον χορό, τη σάτιρα και τον συμβολικό εξευμενισμό της φύσης για την ευημερία της νέας χρονιάς.

Κομοτηνή: Το Θρυλόριο στους δρόμους της πόλης

Σήμερα, οι Μωμόγεροι του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» πραγματοποίησαν την καθιερωμένη πομπή τους στο κέντρο της Κομοτηνής. Η πρόεδρος του συλλόγου, Χρύσα Μαυρίδου, δήλωσε ότι το δρώμενο αποτελεί μέσο σύνδεσης με τις ρίζες του Πόντου και καλωσορίσματος του νέου έτους, με την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στην κεντρική πλατεία.

Κοζάνη: Πρωτοχρονιάτικο «ποδαρικό» στο Πρωτοχώρι

Με ιδιαίτερη ένταση αναβίωσε το έθιμο την Πρωτοχρονιά (01/01/2026) στο Πρωτοχώρι Κοζάνης.

  • Σύνθεση: Ομάδα 30 ανδρών, ενδεδυμένοι με πτυχωτές φούστες (φουστανέλες), κράνη και κρατώντας ραβδιά.

  • Συμβολισμός: Οι συμμετέχοντες αναπαριστούν είτε τους ιερείς του Μώμου (θεού του γέλιου) είτε τους στρατηλάτες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

  • Δρώμενο: Υπό τις εντολές του αρχηγού, οι χορευτές εκτελούν ρυθμικές κινήσεις, ενώ η θεατρική ομάδα παρουσιάζει σάτιρα με κεντρικούς χαρακτήρες τον «Γέρο» και τον «Διάβολο». Η εκδήλωση κορυφώθηκε με χορό γύρω από τη φωτιά στην πλατεία του χωριού.

Θεσσαλονίκη: Αναβίωση στον Εύοσμο

Νωρίτερα, στις 21 Δεκεμβρίου 2025, το δρώμενο αναβίωσε στους κεντρικούς δρόμους του Ευόσμου. Η πομπή διέσχισε τις οδούς Παναγίας Κρεμαστής και Μεγάλου Αλεξάνδρου, καταλήγοντας στην κεντρική πλατεία για το παραδοσιακό γλέντι, συνοδεία μουσικών εκδηλώσεων από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του δήμου.

Αλεξάνδρεια και Ντίσελντορφ

  • Ημαθία: Ο Σύλλογος Ποντίων Αλεξάνδρειας & Περιχώρων, σε συνεργασία με την Ποντιακή Θεατρική Σκηνή Πιερίας, ολοκλήρωσε σήμερα την πομπή του στην πόλη, τηρώντας παράλληλα το έθιμο του «Καβουρμά».

  • Γερμανία: Στο Ντίσελντορφ, ο σύλλογος «Ο Ξενιτέας» μετέφερε το έθιμο στην Παλιά Πόλη (Altstadt), διατηρώντας τους δεσμούς της ομογένειας με την ποντιακή παράδοση.

Το συμβολικό και κοινωνικό υπόβαθρο

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συλλόγων, οι Μωμόγεροι πέρα από τον ψυχαγωγικό χαρακτήρα:

  1. Επιδιώκουν την υγεία και την καλή σοδειά, πείθοντας τις δυνάμεις της φύσης να μην απειλήσουν την κοινότητα.

  2. Προωθούν τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.

  3. Ενισχύουν την κοινωνική συνοχή μέσω της συμμετοχής του κοινού στα πειράγματα και τον ομαδικό χορό.