Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου είχε από μόνη της ιδιαίτερη σημασία. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν τον υποδέχθηκε στην είσοδο, ούτε ακολούθησαν δηλώσεις μετά το πέρας της συνάντησης, περιόρισε την εμβέλεια της συνάντησης σε επίπεδο συμβολισμού.
Ενημέρωση δόθηκε μόνο από την πλευρά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με αναφορές στην εγκάρδια ατμόσφαιρα, στη συζήτηση για τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και στα ζητήματα των χριστιανικών πληθυσμών στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και την Τουρκία.
Η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Η διπλωματική βαρύτητα της συνάντησης θα ήταν διαφορετική εάν υπήρχαν δηλώσεις από τις δύο πλευρές ή κάποια ένδειξη συνεννόησης με την αμερικανική κυβέρνηση. Ωστόσο, το κενό αυτό αξιοποιήθηκε αμέσως από τον εθνικιστικό και ισλαμιστικό Τύπο της Τουρκίας, με πρώτο το Milli Gazete, εφημερίδα που συνδέεται με το κόμμα του αείμνηστου Νετσμετίν Ερμπακάν.
Στο πρωτοσέλιδό της, η εφημερίδα ανέδειξε ως κεντρικό ζήτημα τη Δυτική Θράκη και την Ελλάδα, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να θέσει ζήτημα ακόμη και για τα νεκροταφεία των μουσουλμάνων μεταναστών.
Σε εκτενές δημοσίευμα με τίτλο «Ο καλεσμένος της νηστείας του Ραμαζανιού στην Τουρκία ξέσπασε κατά της χώρας», το Milli Gazete επιτέθηκε στον Οικουμενικό Πατριάρχη, κατηγορώντας τον για «ψευδείς ισχυρισμούς» περί διώξεων των Χριστιανών στην Τουρκία.
Παράλληλα, το δημοσίευμα έθεσε σειρά προκλητικών ερωτημάτων για την Ελλάδα: από τον αριθμό των τζαμιών στην Αθήνα μέχρι το καθεστώς εκλογής των μουφτήδων και το κλείσιμο τουρκικών σχολείων στη Θράκη. Η εφημερίδα κατηγόρησε τον Πατριάρχη ότι «μιλά εκ μέρους των Ρωμιών και όχι των Χριστιανών», επιχειρώντας να αμφισβητήσει τον οικουμενικό του ρόλο και να μεταφέρει τη συζήτηση στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η στρατηγική της «Νέας Ευημερίας»
Η συγκεκριμένη γραμμή δεν αποτελεί μεμονωμένο ξέσπασμα, αλλά εναρμονίζεται με την επίσημη τουρκική πολιτική για τη Θράκη και την εργαλειοποίηση της μουσουλμανικής μειονότητας. Και έχει ιδιαίτερη σημασία ότι πίσω από αυτήν τη ρητορική βρίσκεται το Κόμμα της Νέας Ευημερίας του Φατίχ Ερμπακάν, γιου του ιστορικού ισλαμιστή ηγέτη Νετσμετίν Ερμπακάν.
Η ανάδυση του κόμματος Ερμπακάν αποτυπώνει μια σημαντική αναδιάταξη στον ισλαμιστικό χώρο της Τουρκίας. Παρά το σχετικά μικρό μέγεθός του, κατέγραψε πάνω από 6% στις πρόσφατες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, ξεπερνώντας κόμματα με πολυετή παρουσία όπως το Καλό Κόμμα ή το κουρδικό HDP.
Με νίκες σε δύο επαρχίες και 69 περιφέρειες, καθώς και εντυπωσιακές επιδόσεις σε περιοχές όπως το Καχραμανμαράς (33,5%) και το Ντιουζτσέ (29,7%), η «Νέα Ευημερία» απέδειξε ότι μπορεί να αποσπά κρίσιμη εκλογική βάση από το κυβερνών AKP του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο πιθανός διάδοχος του Ερντογάν
Η οικογενειακή παράδοση, η ηλικία και η αυξανόμενη απήχηση του Φατίχ Ερμπακάν τον καθιστούν υπολογίσιμη δύναμη για το μέλλον. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που τον θεωρούν πιθανό διάδοχο του Ερντογάν στον χώρο του πολιτικού ισλαμισμού.
Σε αυτό το πλαίσιο, η χρήση ζητημάτων όπως η Θράκη στον δημόσιο λόγο του κόμματος δεν αποτελεί απλή επικοινωνιακή υπερβολή, αλλά μέρος μιας στρατηγικής που συνδέει τον ισλαμιστικό εθνικισμό με τις πάγιες επιδιώξεις της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
