Η Αποφυλάκιση Γιωτόπουλου στο σημείο κρούσης Νόμου, Διεθνούς Διπλωματίας και Λαϊκού Αισθήματος
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης*
Η υφ’ όρων απόλυση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου από το Συμβούλιο Εφετών Πειραιά —και η ακαριαία παρέμβαση του Αρείου Πάγου για την αναίρεση του βουλεύματος— υπερβαίνει τα όρια μιας απλής δικαστικής είδησης. Συνιστά μια πολυεπίπεδη προβληματική, όπου η αυστηρή δογματική του Ποινικού Δικαίου συγκρούεται με την πολιτική σκοπιμότητα, τις διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες και το συλλογικό τραύμα της ελληνικής κοινωνίας.
Από τη μία πλευρά, η Νομική Επιστήμη επιτάσσει την απρόσωπη εφαρμογή των κανόνων του Νομικού Πολιτισμού. Με βάση την αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου νόμου και τα ανώτατα όρια έκτισης των πολυϊσοβιτών, ο 82χρονος σήμερα Γιωτόπουλος είχε θεμελιώσει τυπικό δικαίωμα απόλυσης, το οποίο οι δικαστές στάθμισαν μαζί με την προχωρημένη ηλικία του, την κατάσταση της υγείας του και τη μηδενική πιθανότητα υποτροπής. Η Δημοκρατία οφείλει να δικάζει και να σωφρονίζει χωρίς ρεβανσισμό, αποφεύγοντας τη μετατροπή της ποινής σε βιολογική εξόντωση.
Από την άλλη πλευρά, η άμεση κινητοποίηση της ανώτατης δικαστικής ηγεσίας για την αναίρεση της αποφυλάκισης αποκαλύπτει έντονα πολιτικά αντανακλαστικά και μια διαρκή τάση εργαλειοποίησης των καταλοίπων της τρομοκρατίας για τη συσπείρωση συντηρητικών ακροατηρίων.
Η υπόθεση, ωστόσο, απέκτησε ακαριαία και διεθνείς διαστάσεις. Η οργισμένη αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, που χαρακτήρισε την απόλυση «προσβολή στη μνήμη των μαρτυρικών διπλωματών της» —θυμάτων της 17Ν—, μετέτρεψε μια εγχώρια δικαστική κρίση σε πεδίο σκληρής διπλωματικής πίεσης και εξωτερικής παρέμβασης.
Για την ελληνική κοινωνία, η οποία ζητά απόλυτη ανταπόδοση απέναντι στο βάρος των 23 δολοφονιών, η αποφυλάκιση του αμετανόητου ηγέτη της οργάνωσης αποτελεί μια μη ανεκτή ηθική πρόκληση.
Εκ του παραλλήλου, πολιτικοί αναλυτές ισχυρίζονται ότι “όταν το επιστημονικό κεκτημένο του Δικαίου υποχωρεί μπροστά στη ρευστότητα της κοινής γνώμης ή των ξένων πιέσεων, ο νομικός πολιτισμός μετατρέπεται σε απλό εργαλείο επιβολής ισχύος.”
Σχόλιο Σύνταξης: Τα Στοιχειωμένα Κενά της Ιστορίας
Ανήκω σε μια γενιά που γαλουχήθηκε κάτω από τη βαριά, παγερή σκιά της 17Ν. Το μεσημέρι της 14ης Ιουλίου του 1992, η μοίρα με έφερε να βρίσκομαι μόλις λίγα μέτρα μακριά από τη συμβολή των οδών Καραγιώργη Σερβίας και Βουλής. Έζησα τον εκκωφαντικό θόρυβο και τον τρόμο της επίθεσης με ρουκετοβόλο από τους Κουφοντίνα και Τζωρτζάτο κατά του Γ. Παλαιοκρασσά, μια ενέργεια που άφησε τον υπουργό αλώβητο αλλά έκοψε ακαριαία και άδικα το νήμα της ζωής του συνομίληκου (τότε) 20χρονου φοιτητή Θάνου Αξαρλιάν.
Για εμάς, η τρομοκρατία δεν είναι σελίδα ιστορίας, αλλά ένα ζωντανό βιωματικό τραύμα γεμάτο σκοτεινά κενά.
Σήμερα, με την αποφυλάκιση του Γιωτόπουλου, τα αναπάντητα ερωτήματα επιστρέφουν για να στοιχειώσουν τη συλλογική μας μνήμη. Πού βρίσκεται το ιστορικό πρώτο 45άρι; Σε ποιο υπόγειο σαπίζει η αυθεντική γραφομηχανή με το σημαδεμένο γράμμα «Ρ»; Ποια ήταν η μυστηριώδης ξανθιά γυναίκα στη δολοφονία του Γουέλτς το 1975;
Τα 405 «ορφανά» αποτυπώματα στις γιάφκες που έμειναν για πάντα τυφλά, ο δεύτερος, άγνωστος γραφικός χαρακτήρας στα χειρόγραφα της Πάρνηθας, οι καταγγελίες του ίδιου του Γιωτόπουλου για οκτώ ηγετικά στελέχη στο απυρόβλητο, αλλά και τα αρχεία της Στάζι για ασύλληπτους συνδέσμους, συνθέτουν ένα σκηνικό ημιτελούς αλήθειας.
Το πραγματικό, βαθύ διακύβευμα αυτής της συγκυρίας δεν είναι αν η Δημοκρατία εξαντλεί την αυστηρότητά της. Είναι αν μάθαμε ποτέ ολόκληρη την αλήθεια, ή αν τα πραγματικά ηγετικά «κεφάλια» και τα κειμήλια της οργάνωσης πέρασαν οριστικά στο σκοτάδι, αφήνοντας τη Δικαιοσύνη να κλείσει τον φάκελο με όσα ελάχιστα στοιχεία άφησε πίσω της, εκείνο το Σαββατόβραδο στον Πειραιά, η πρόωρη έκρηξη στα χέρια του Σάββα Ξηρού.
Αντί Επιλόγου
“ΕΟ 17Ν”: Η επιχειρησιακή ανατομία, οι γιάφκες και τα χαμένα μυστικά της 17Ν
**Ο Νίκος Αρβανίτης είναι διεθνολόγος (ΒΑ) με εξειδίκευση σε θέματα νέων απειλών ασφαλείας και περιφερειακών συγκρούσεων (ΜΑ). Έχει πραγματοποιήσει σπουδές ειδίκευσης στο Media Management και στην Ηλεκτρονική Δημοσιογραφία Άμυνας και Ασφάλειας.
