Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Το μπλόκο της Κομοτηνής δεν ήταν απλώς μια ακόμη αγροτική διαμαρτυρία στον μακρύ κατάλογο των κινητοποιήσεων της ελληνικής υπαίθρου. Ήταν, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, μια στιγμή ωρίμανσης: για τους ίδιους τους αγρότες της Ροδόπης, αλλά και για το πολιτικό σύστημα που κλήθηκε –και σε μεγάλο βαθμό απέτυχε– να τους διαβάσει σωστά.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου οι κινητοποιήσεις επενδύονταν από έναν λόγο φορτισμένο, σχεδόν τελετουργικό, τύπου «Κιλελέρ», το μπλόκο της Κομοτηνής εξέπεμψε κάτι διαφορετικό. Οι αγρότες δεν αναζητούσαν πια εθνοπατερούληδες, «πλάτες» και συγκινησιακές κορώνες. Ζητούσαν ρεαλισμό. Ζητούσαν να μιλήσουμε επιτέλους σοβαρά για το κόστος της ενέργειας, για τις στρεβλώσεις της νέας ΚΑΠ, για την ψηφιακή επιτήρηση τύπου monitoring που μετατρέπει την παραγωγή σε γραφειοκρατικό λαβύρινθο. Με άλλα λόγια, ζητούσαν πολιτική ενηλικίωση.
Από την αγανάκτηση στη συνειδητή αμφισβήτηση
Το μπλόκο κράτησε εβδομάδες. Και αυτό από μόνο του λέει πολλά. Δεν ήταν ξέσπασμα στιγμής, ούτε αποτέλεσμα υποκίνησης. Ήταν το αποτέλεσμα συσσωρευμένης πίεσης, σε μια περιοχή με τριτοκοσμικές αγροτικές υποδομές, υψηλό ενεργειακό κόστος και ελάχιστα περιθώρια λάθους. Η Ροδόπη δεν έχει την πολυτέλεια των πειραματισμών.
Κι όμως, αντί για έναν ουσιαστικό διάλογο, μεγάλο μέρος του τοπικού και εθνικού πολιτικού δυναμικού αντέδρασε με τα γνωστά αντανακλαστικά: είτε με σιωπή, είτε με αμήχανες δηλώσεις, είτε –ακόμη χειρότερα– με προσπάθεια στοχοποίησης των κινητοποιήσεων.
Το πολιτικό σύστημα απέναντι στον καθρέφτη
Το επεισόδιο έξω από το πολιτικό γραφείο του Ευριπίδη Στυλιανίδη δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένα. Δεν ήταν «επίθεση ακραίων», όπως επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί. Ήταν το σύμπτωμα μιας βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης. Όταν μια κοινωνική ομάδα βρίσκεται επί εβδομάδες στον δρόμο και το πολιτικό γραφείο παραμένει κλειστό –κυριολεκτικά και μεταφορικά– το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πολιτικό.
Η αντίφαση είναι προφανής: από τη μία, ο ρόλος του «παρασκηνιακού σωτήρα» που υποτίθεται ότι εργάζεται αθόρυβα για τον τόπο· από την άλλη, η εικόνα ενός μηχανισμού απώντος την ώρα που η κοινωνία βράζει. Και όταν αυτή η απουσία συνοδεύεται από επιλεκτικές ευαισθησίες –καταγγελίες για «ακραίους», αλλά σιωπή για τη δράση φιλοπροξενικών στοιχείων που επιχειρούν να εργαλειοποιήσουν τις κινητοποιήσεις– τότε η αμηχανία μετατρέπεται σε πρόβλημα αξιοπιστίας.
Κτηνοτροφικοί Σύλλογοι ΑΜΘ: Ζητούν επτά άμεσες παρεμβάσεις από το ΥΠΑΑΤ
Τι άφησε πίσω του το μπλόκο
Ο απολογισμός του μπλόκου της Κομοτηνής δεν μπορεί να μετρηθεί μόνο με όρους άμεσων κυβερνητικών παραχωρήσεων. Μετριέται κυρίως σε πολιτικό μήνυμα.
Πρώτον, οι αγρότες της Ροδόπης δήλωσαν ότι δεν είναι διατεθειμένοι να λειτουργούν άλλο ως δεξαμενή ψήφων ή ως φόντο σε επικοινωνιακές ασκήσεις.
Δεύτερον, κατέστη σαφές ότι η γεωργία είτε θα μετασχηματιστεί σε σύγχρονο, συνεργατικό και βιώσιμο παραγωγικό τομέα, είτε θα συνεχίσει να συρρικνώνεται.
Τρίτον, το πολιτικό σύστημα καλείται να εγκαταλείψει τον ρόλο του «προστάτη-μεσάζοντα» και να μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας – ακόμη κι αν αυτή κοστίζει.
Το μπλόκο έληξε. Όχι όμως και το ερώτημα που το γέννησε:
Θέλουμε μια Ροδόπη της επιβίωσης ή μια Ροδόπη της παραγωγικής αυτοπεποίθησης;
Η απάντηση δεν θα δοθεί στους δρόμους, αλλά στην πολιτική πράξη. Και εκεί, μέχρι στιγμής, ο απολογισμός είναι μάλλον φτωχός.
