Κομισιόν 2026: Στο 1,8% η ανάπτυξη στην Ελλάδα – Ανθεκτική η ελληνική οικονομία με μείωση του χρέους

Εαρινές Προβλέψεις Κομισιόν 2026: Ενεργειακός κλυδωνισμός επιβραδύνει την ανάπτυξη σε ΕΕ και Ελλάδα – Ανθεκτική η ελληνική οικονομία με μείωση του χρέους

Σημαντική αναθεώρηση των οικονομικών προοπτικών για την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα φέρνουν οι Εαρινές Οικονομικές Προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει πυροδοτήσει έναν νέο, ισχυρό ενεργειακό κλυδωνισμό –τον δεύτερο μέσα σε μια πενταετία– ο οποίος αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό, πιέζει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και ανακόπτει τη δυναμική της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.

Παρά τη διεθνή αυτή επιβράδυνση, η ελληνική οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Αν και ο ρυθμός ανάπτυξης υποχωρεί, η Ελλάδα συνεχίζει να τρέχει με ταχύτητες διπλάσιες από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, υποστηριζόμενη από τα ευρωπαϊκά κονδύλια και τη σταθερή δημοσιονομική της εικόνα.

1. Ευρωπαϊκή Οικονομία: Στάσιμο το κλίμα, «φρένο» στο ΑΕΠ και άνοδος του πληθωρισμού

Πριν από το ξέσπασμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οικονομία της ΕΕ έδειχνε σημάδια σταθεροποίησης με σταδιακή υποχώρηση του πληθωρισμού. Ωστόσο, η απότομη άνοδος στις τιμές των ενεργειακών βασικών εμπορευμάτων ανέτρεψε τα δεδομένα:

• Επιβράδυνση του ΑΕΠ: Η ανάπτυξη στην ΕΕ για το 2026 προβλέπεται πλέον στο υποτονικό $1,1\%$ (έναντι $1,5\%$ το 2025), σημειώνοντας υποχώρηση κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις φθινοπωρινές εκτιμήσεις. Για το 2027 αναμένεται ήπια ανάκαμψη στο $1,4\%$.

• Η εικόνα στην Ευρωζώνη: Οι προβλέψεις για τη ζώνη του ευρώ αναθεωρούνται προς τα κάτω, στο $0,9\%$ για το 2026 και στο $1,2\%$ για το 2027.

• Αναζωπύρωση του πληθωρισμού: Ο πληθωρισμός στην ΕΕ θα σκαρφαλώσει στο $3,1\%$ το 2026 (μια πλήρη ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις) προτού υποχωρήσει στο $2,4\%$ το 2027. Στην Ευρωζώνη θα διαμορφωθεί στο $3,0\%$ το 2026.

• Τέλος στην πτώση της ανεργίας: Η μακροχρόνια μείωση του ποσοστού ανεργίας στην ΕΕ τερματίζεται, με τον δείκτη να σταθεροποιείται πέριξ του $6\%$ το 2027.

• Πίεση στα δημόσια οικονομικά: Λόγω των αυξημένων αμυντικών δαπανών, των τόκων και των μέτρων στήριξης, το μέσο έλλειμμα στην ΕΕ θα αυξηθεί στο $3,6\%$ του ΑΕΠ έως το 2027, ενώ ο δείκτης χρέους της Ευρωζώνης θα αγγίξει το $91,2\%$. Έως το 2027, τέσσερα κράτη-μέλη αναμένεται να έχουν χρέος άνω του $100\%$ του ΑΕΠ.

2. Ελλάδα: Επιβράδυνση μεν, αλλά με ισχυρές επενδύσεις και πρωτοφανή μείωση χρέους

Η ελληνική οικονομία επηρεάζεται άμεσα από την ενεργειακή κρίση, η οποία ροκάνισε το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών και επιβράδυνε την ιδιωτική κατανάλωση. Παρά ταύτα, τα μακροοικονομικά μεγέθη της χώρας παραμένουν από τα πιο ισχυρά στην Ευρώπη:

• Ανάπτυξη άνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου: Το ελληνικό ΑΕΠ, μετά το $2,1\%$ του 2025, αναμένεται να επιβραδυνθεί στο $1,8\%$ το 2026 και στο $1,6\%$ το 2027. Η διατήρηση της αναπτυξιακής τροχιάς οφείλεται αποκλειστικά στη στιβαρή επενδυτική δραστηριότητα και την υψηλή απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).

• Πληθωριστικές πιέσεις: Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα σημειώσει έξαρση, φτάνοντας στο $3,7\%$ το 2026 λόγω των λιανικών τιμών της ενέργειας, ενώ το 2027 θα αποκλιμακωθεί στο $2,4\%$. Ωστόσο, ο δομικός πληθωρισμός (χωρίς ενέργεια και τρόφιμα) θα παραμείνει επίμονα υψηλός λόγω της διάχυσης του κόστους στην υπόλοιπη αγορά.

• Σταθερή μείωση της ανεργίας: Η αγορά εργασίας επιδεικνύει ανθεκτικότητα. Η ανεργία προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο $8,3\%$ το 2026 και στο $7,9\%$ το 2027 (το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008), αν και οι διαρθρωτικές ελλείψεις σε δεξιότητες και η στενότητα σε κλάδους όπως ο τουρισμός και οι κατασκευές παραμένουν.

Δημοσιονομική ισχύς και επεκτατικά μέτρα 800 εκατ. ευρώ

Η Ελλάδα διατηρεί πλεονασματική και ισχυρή δημοσιονομική θέση. Το 2025 έκλεισε με ένα εντυπωσιακό πλεόνασμα $1,7\%$ του ΑΕΠ, ξεπερνώντας τις προβλέψεις, κυρίως λόγω της καλύτερης εισπραξιμότητας του ΦΠΑ και της πάταξης της φοροδιαφυγής.

Για το 2026, το πλεόνασμα θα διαμορφωθεί στο $0,8\%$ του ΑΕΠ. Η συγκράτηση αυτή ενσωματώνει το μόνιμο πακέτο ελαφρύνσεων και επεκτατικών μέτρων ύψους $800 \text{ εκατ. ευρώ}$ ($0,6\%$ του ΑΕΠ για το 2026 και $0,8\%$ μόνιμα από το 2027) που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, το οποίο περιλαμβάνει:

1. Μειώσεις στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, στον ΕΝΦΙΑ και στους συντελεστές ΦΠΑ.

2. Αυξήσεις στις συντάξεις και στους μισθούς του δημοσίου τομέα.

3. Έκτακτα μέτρα στήριξης ($0,2\%$ του ΑΕΠ) για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα καύσιμα (επιδοτήσεις καυσίμων σε νοικοκυριά, ενισχύσεις σε μεταφορές/αγροτική παραγωγή, εφάπαξ βοήθημα σε οικογένειες με παιδιά και αποζημιώσεις ακτοπλόων).

4. Περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά $0,1\%$ από το 2027.

Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες της χώρας προβλέπεται να αυξηθούν από το $2,4\%$ του ΑΕΠ το 2025 στο $2,6\%$ το 2026.

Ελεύθερη πτώση για το Δημόσιο Χρέος

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έκθεσης της Κομισιόν αφορά το ελληνικό χρέος. Υποστηριζόμενο από την ισχυρή ονομαστική άνοδο του ΑΕΠ και τα συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα, το δημόσιο χρέος κατέγραψε θεαματική βουτιά στο $146,1\%$ το 2025 (43 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το ιστορικό υψηλό της πανδημίας). Η Επιτροπή προβλέπει ότι η πτώση θα συνεχιστεί με την ίδια δυναμική, με το χρέος να υποχωρεί στο $140,7\%$ το 2026 και να προσεγγίζει το $134,4\%$ στα τέλη του 2027.

Σχόλιο Συντάκτη

Οι εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν για το 2026 φέρνουν στην επιφάνεια μια διπλή πραγματικότητα, η οποία αποτελεί το κεντρικό πεδίο της εγχώριας πολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης. Από τη μία πλευρά, οι μακροοικονομικοί δείκτες της Ελλάδας προκαλούν δικαιολογημένη ικανοποίηση στο οικονομικό επιτελείο. Το να αναπτύσσεται μια χώρα με $1,8\%$ όταν η Ευρωζώνη «φρενάρει» στο $0,9\%$, και ταυτόχρονα να επιτυγχάνεται η ταχύτερη μείωση δημοσίου χρέους παγκοσμίως (με πρόβλεψη για υποχώρηση στο $134,4\%$ το 2027), συνιστά ένα αδιαμφισβήτητο πιστοποιητικό δημοσιονομικής σταθερότητας και σοβαρότητας.

Η σωστή αξιοποίηση των 36 δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελεί τον βασικό «πνεύμονα» που κρατά όρθια την εγχώρια επενδυτική δραστηριότητα.

Από την άλλη πλευρά, όμως, η «ευημερία των αριθμών» έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την καθημερινότητα των νοικοκυριών. Ο ενεργειακός κλυδωνισμός λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή δεν είναι μια θεωρητική άσκηση επί χάρτου· μεταφράζεται σε έναν επίμονο πληθωρισμό $3,7\%$ για το 2026, ο οποίος ροκανίζει άμεσα την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και εκτινάσσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Τα 800 εκατομμύρια ευρώ των κυβερνητικών μέτρων, των φοροελαφρύνσεων και των επιδοτήσεων σε καύσιμα και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες είναι μια αναγκαία «ασπίδα» προστασίας, αλλά η πίεση στα ράφια και την ενέργεια παραμένει ασφυκτική.

Το μεγάλο ρίσκο για την ελληνική οικονομία, όπως προειδοποιεί και η Κομισιόν, παραμένει εξωγενές. Αν η διεθνής γεωπολιτική κρίση παραταθεί, ο πληθωρισμός δεν θα υποχωρήσει εύκολα, ενώ ενδέχεται να πληγεί ο τουρισμός –που και για την περιφέρειά μας, τη Θράκη, αποτελεί βασικό αναπτυξιακό πυλώνα. Το στοίχημα για την κυβέρνηση με ορίζοντα το 2027 είναι να διασφαλίσει ότι η ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας θα μεταφραστεί σε πραγματική, αισθητή βελτίωση των μισθών και σε μόνιμη θωράκιση της κοινωνίας απέναντι στις διεθνείς θύελλες, μακριά από επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.

Πηγή: Εαρινές Οικονομικές Προβλέψεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2026 (European Commission Institutional Paper)  Επιμέλεια: RodopiPress