Καταδίκη-κόλαφος της Τουρκίας από το ΕΔΔΑ για τον αποκλεισμό ιερέων από τα ΔΣ μειονοτικών ιδρυμάτων
Μια ιστορική απόφαση που δημιουργεί ισχυρό νομικό προηγούμενο εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) στο Στρασβούργο, καταδικάζοντας ομόφωνα την Τουρκία για την αυθαίρετη απομάκρυνση Ελληνορθόδοξων ιερέων από τα διοικητικά συμβούλια μειονοτικών ιδρυμάτων (ναών και σχολείων) στην Κωνσταντινούπολη.
Η υπόθεση αφορά τους ιερείς Νίκο Μαυράκη (ο οποίος δυστυχώς απεβίωσε και δικαιώθηκε μετά θάνατον) και Κορκ Κασαπόγλου, οι οποίοι εξελέγησαν νόμιμα το 2011 και το 2012 σε τρία ελληνορθόδοξα κοινοτικά ιδρύματα, αλλά απομακρύνθηκαν βίαια από τη Γενική Διεύθυνση Βακουφίων της Τουρκίας με το πρόσχημα ότι τα μειονοτικά ιδρύματα οφείλουν να έχουν «κοσμική διοικητική δομή». Οι ιερείς εκπροσωπήθηκαν στο ΕΔΔΑ από τους έμπειρους νομικούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων Στέφανο Σταύρο και Πάρη Ασανάκη.
Το Σκεπτικό του Δικαστηρίου και το Νομικό Προηγούμενο
Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η Τουρκία παραβίασε κατάφωρα το δικαίωμα των ιερέων στο συνεταιρίζεσθαι, πλήττοντας ταυτόχρονα τη θρησκευτική ελευθερία. Στο σκεπτικό της απόφασης, οι Ευρωπαίοι δικαστές αποδόμησαν πλήρως τα τουρκικά επιχειρήματα, επισημαίνοντας:
-
Πλήρης απουσία νομικής βάσης: Η τουρκική πλευρά δεν μπόρεσε να υποδείξει κανέναν εσωτερικό νόμο που να απαγορεύει σε κληρικούς να εκλέγονται στα ΔΣ. Αντίθετα, οι ιερείς πληρούσαν όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις (υπηκοότητα, ηλικία, λευκό ποινικό μητρώο).
-
Υπέρβαση εξουσίας της Διοίκησης: Το δικαστήριο τόνισε ότι η Διεύθυνση Βακουφίων ενήργησε καθ’ υπέρβαση καθήκοντος, καθώς έχει μόνο περιορισμένη εξουσία ελέγχου των εκλογών και όχι δικαίωμα ακύρωσης ή καθαίρεσης εκλεγμένων μελών.
-
Ηθική αποζημίωση: Το Στρασβούργο επιδίκασε το ποσό των 2.000 ευρώ σε κάθε ενάγοντα για ηθική βλάβη, υποχρεώνοντας την Άγκυρα να το καταβάλει.
Σχόλιο Συντάκτη
Η ομόφωνη καταδίκη της Τουρκίας από το ΕΔΔΑ αποτελεί μια ηθική και νομική δικαίωση για την πολύπαθη Ελληνική Μειονότητα της Κωνσταντινούπολης, αποκαλύπτοντας τις συστηματικές, υπόγειες μεθοδεύσεις των τουρκικών αρχών για τον στραγγαλισμό και την αποδυνάμωση των ομογενειακών ιδρυμάτων. Το εύρημα του δικαστηρίου περί «πλήρους απουσίας νομικής βάσης» ξεσκίζει το πέπλο της δήθεν «νομιμότητας» που επιχειρεί να παρουσιάσει η Άγκυρα, αποδεικνύοντας ότι η διοίκηση λειτουργεί με κριτήρια καθαρά πολιτικών σκοπιμοτήτων.
Για εμάς εδώ στη Θράκη, η απόφαση αυτή έχει διπλή ανάγνωση και τεράστια σημασία. Τη στιγμή που η Άγκυρα εγείρει διαρκώς —και καθ’ υπέρβαση της Συνθήκης της Λωζάννης— ζητήματα «θρησκευτικής ελευθερίας» και «αυτοδιοίκησης» για τη μουσουλμανική μειονότητα στη Ροδόπη και τον Έβρο, η ίδια καταδικάζεται διεθνώς γιατί στερεί από τους Ελληνορθόδοξους πολίτες της το στοιχειώδες δικαίωμα να διοικούν τα δικά τους σχολεία και ναούς. Η απόφαση του ΕΔΔΑ εκθέτει την τουρκική πλευρά για την κραυγαλέα πολιτική δύο μέτρων και δύο σταθμών που εφαρμόζει. Το Κράτος Δικαίου και οι θρησκευτικές ελευθερίες δεν μπορούν να λειτουργούν αλακάρτ ούτε να αποτελούν εργαλείο πελατειακών εξυπηρετήσεων, αλλά αποτελούν την απαράβατη βάση για κάθε σύγχρονη, ευρωπαϊκή δημοκρατία.
-
Πηγή: Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) / Ρεπορτάζ in.gr (Σοφοκλής Αρχοντάκης)
