Στις 14 Μαΐου γιορτάζουμε την απελευθέρωση της Θράκης και την ενσωμάτωση της στον εθνικό κορμό 97 χρόνια μετά την Απελευθέρωση της υπόλοιπης Ελλάδας από τον Οθωμανικό Ζυγό.
Την οθωμανική κατοχή ακολούθησε η επτάχρονη βουλγαρική. Η απελευθέρωση ήρθε έπειτα από 560 χρόνια, σχεδόν έναν αιώνα μετά την απελευθέρωση της Πελοποννήσου και της Θεσσαλίας από τους Τούρκους
Από το 1360 που η Θράκη υποδουλώνεται στους Οθωμανούς μέχρι το 1920 που απελευθερώνεται κι ενσωματώνεται πλήρως στον Εθνικό Κορμό, η πολύπαθη Θράκη προσφέρει στον κοινό Εθνικό Αγώνα πόρους, Ήρωες ( Ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’, ο Μητροπολίτης Σωζοπόλεως Παΐσιος, ο Κάρπος Παπαδόπουλος, ο Αντώνιος και η Δόμνα Βυζβίζη κα. ) και ποταμούς αίματος.
Όλες οι επαναστατικές ενέργειες διαλύθηκαν και οι επαναστάτες εξοντώθηκαν. Στη Φιλιππούπολη, στη Βάρνα, στην Αγχίαλο , στη Μεσημβρία, στη Μάκρη, στη Μαρώνεια, στην Αίνο, στη Σαμοθράκη κ.α.
Η Βουλγαρική κατοχή 1913-1920 κατέστρεψε στα χρόνια που ακολούθησαν τον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της τοπικής κοινωνίας. Σταμάτησε τον πολιτισμό και ερήμωσε όλη την περιοχή. 250.000 Έλληνες της Θράκης οδηγήθηκαν στην προσφυγιά. Δεκάδες χιλιάδες σφαγιάσθηκαν.
Μπορεί μετά από τρεις πολέμους, τρεις Διεθνείς Συνθήκες (Βουκουρεστίου το 1913, Νεϊγύ το 1919 και των Σεβρών το 1920) και τρεις κατοχικές διοικήσεις (Οθωμανών, Βουλγάρων και Γάλλων) επικυρώνεται η κυριαρχία των Ελληνικών Εδαφών το 1920.
Οι Θρακιώτες μαθαίνουν το πολυπόθητο γεγονός στις 30 Ιουλίου 1920 από το εξής τηλεγράφημα του ίδιου του Βενιζέλου προς τον κυβερνητικό αντιπρόσωπο της Θράκης: «Χαίρω μεγάλως αγγέλων υμίν ότι σήμερον εβδόμην επέτειον Συνθήκης Βουκουρεστίου υπεγράφη συνθήκη ειρήνης μετά Τουρκίας, δι’ ης αι κυριότεραι σύμμαχοι δυνάμεις μεταβίβασαν ημίν Δυτικήν Θράκην».
Με την Συνθήκη της Λωζάννης(1923) η Θράκη “επωμίζεται” την ευθύνη της διαφύλαξης της “πολυπολιτισμικότητας” της περιοχής.
Το γεγονός αυτό, θετικό κατ’ αρχάς αφού έτσι διατηρήθηκε ως ένα βαθμό ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας της περιοχής, επρόκειτο αργότερα να προκαλέσει σοβαρές τριβές ανάμεσα στις τρεις όμορες χώρες, εξαιτίας της έξαρσης του εθνικισμού και της εμφάνισης της αλυτρωτικής ιδεολογίας στην Τουρκία.
Από τότε μέχρι σήμερα η Θράκη προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές της από τις πρακτικές εθνοκάθαρσης που εφήρμοσαν οι κατακτητές της στον ιστορικό χρόνο, την συστηματική καταστροφή σημαντικών μνημείων της αρχαιότητας, της βυζαντινής και της οθωμανικής εποχής, σε μια προσπάθεια «ανακατασκευής» του ιστορικού παρελθόντος από τα εθνικά κράτη.
Έτσι, έργα που δημιούργησε η ευσέβεια, η ευσπλαχνία, το φιλόμουσο των ανθρώπων, η αγάπη για το ωραίο, καταστράφηκαν ή εγκαταλείφθηκαν στη φθορά του χρόνου στο όνομα ενός στείρου εθνικισμού.
Εμείς που επιμένουμε να ζούμε και να δημιουργούμε στην Ελληνική Θράκη του σήμερα, προσπαθούμε να ενεργοποιήσουμε όλους εκείνους του “επιταχυντές” της ανάπτυξης που θα διασφαλίσουν την συνέχιση της μακραίωνης πορείας της.
Κάποιοι από αυτούς τους επιταχυντές αναφέρονται χαρακτηριστικά ως: η μετατροπή της Θράκης σε ενεργειακό και διαμετακομιστικό κόμβο, η αξιοποίηση της εμπορικής δυναμικής του λιμένα της Αλεξανδρούπολης, ,η αύξηση της τοπικής διασύνδεσης , η σημασία της προσέλκυσης επενδύσεων με φορολογικά κίνητρα, η αξιοποίηση ανθρωπίνων πόρων, η σημασία της ενίσχυσης της διακυβέρνησης, η ανάγκη ενίσχυσης των περιφερειακών και τοπικών αυτοδιοικήσεων.
Και το σημαντικότερο όλων , να εξασφαλισθεί η δημογραφική ενίσχυση της περιοχής και από κοινού οι Θρακιώτες, οι Αρχές και οι Ένοπλες Δυνάμεις με ψυχραιμία και υψηλό εθνικό φρόνημα, να διαφυλάττουν στο διηνεκές τα ελληνικά σύνορα, τα σύνορα της Ευρώπης.
Τα παραπάνω δεν γνωρίζουμε πόσο αποτυπώνονται στο φετινό Επετειακό Πρόγραμμα του Δήμου Κομοτηναίων, ενώ η “ποιητική προμετωπίδα” με το απόσπασμα του ποιήματος του Οδ. Ελύτη “Ο Μικρός Ναυτίλος” παραπέμπει στην περιπλάνηση, στην αναζήτηση για το καλοκαιρινό φως, στη διαφάνεια του νερού και της θάλασσας, στην καθαρότητα του ασβέστη, στη γνησιότητα της αίσθησης και στο άπιαστο της αθανασίας που «δεν τα κρατάνε όλα οι ζωντανοί».
Ίσως τελικά η Δημοτική Αρχή της Κομοτηνής να ταυτίζεται με το ελυτικό αυτό έργο και να παραπέμπει μεταφορικά στον Λαό της πόλης “να ζήσει ο ίδιος σαν ένας μικρός ναυτίλος, να αισθανθεί σαν ένας μικρός ναυτίλος, να ονειρευτεί και -ελεύθερος- να ελπίσει στο θαύμα.”
Όπως λέει και το κείμενο που υπογράφει ο Δήμαρχος Κομοτηνής το φετινό πρόγραμμα για τα Ελευθέρια 2025 “έχει ως κυρίαρχα τα στοιχεία του παλλαϊκού εορτασµού, της συµµετοχικότητας και της συµπερίληψης τόσο στη δόµηση του προγράµµατός του όσο και στην υλοποίησή του, αφού στηρίζεται στο σύνολο σχεδόν των φορέων που διατηρούν και διασώζουν τις πολιτισµικές µας παραδόσεις αλλά και δηµιουργούν πολιτισµό… συµµεριζόµενοι την αγωνία τους για την επιβίωση της δηµοκρατίας και την εγρήγορσή τους για την παγκόσµια ειρήνη, αλλά και την κλιµατική αλλαγή.”
