Η απόφαση του Λευκού Οίκου να καταργήσει, από τις 13 Νοεμβρίου, τον ανταποδοτικό δασμό σε πλήθος εισαγόμενων προϊόντων δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για τους Έλληνες εξαγωγείς. Το εκτελεστικό διάταγμα προβλέπει ακόμη και την επιστροφή των δασμών που έχουν ήδη καταβληθεί για φορτία που εκτελωνίστηκαν μετά την ημερομηνία αυτή, μια κίνηση που αποσκοπεί στη μείωση του κόστους διαβίωσης στις ΗΠΑ.
Παρότι αρκετά ελληνικά προϊόντα βγήκαν από τη λίστα των επιβαρύνσεων —όπως ακτινίδια, κεράσια, καφές, αρτοσκευάσματα και φαρμακευτικά σκευάσματα— σημαντικοί εξαγωγικοί κλάδοι, όπως οι κονσέρβες φρούτων και λαχανικών, το ελαιόλαδο, τα ιχθυηρά και το αλουμίνιο, δεν περιλαμβάνονται στις εξαιρέσεις. Η εικόνα που διαμορφώνεται από την περίοδο εφαρμογής των δασμών είναι πολυεπίπεδη: άλλοι κλάδοι ενισχύθηκαν, άλλοι βρέθηκαν υπό πίεση και αρκετοί νέοι κωδικοί εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στη μεγάλη αμερικανική αγορά.
Την τελευταία διετία, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ παρουσίασαν διακυμάνσεις που φανερώνουν πως η επίδραση των δασμών δεν ήταν οριζόντια. Κλάδοι όπως οι σωλήνες από σίδηρο και χάλυβα, που δεν είχαν καμία παρουσία το 2023, εκτοξεύθηκαν στα €21,8 εκατ. το 2024 και σχεδόν διπλασιάστηκαν στην περίοδο Απριλίου–Σεπτεμβρίου 2025, φτάνοντας τα €49,2 εκατ. Σημαντική διείσδυση είχαν και οι ηλεκτρικοί αγωγοί, που από λίγες χιλιάδες ευρώ το 2023 ανέβηκαν στα €38,4 εκατ. ένα χρόνο αργότερα, αν και την περίοδο των δασμών σημείωσαν απότομη κάμψη.
Παράλληλα, νέα προϊόντα, όπως τα ρυμουλκούμενα οχήματα ή το ντίζελ πετρελαίου, απέκτησαν παρουσία στην αμερικανική αγορά κατά τη διάρκεια της επιβολής των δασμών, δείχνοντας ότι η ελληνική εξαγωγική βάση διευρύνεται ακόμη και υπό πίεση. Στον αντίποδα, παραδοσιακά ισχυρά προϊόντα όπως η φέτα, τα καλλυντικά μαλλιών και τα ακτινίδια εμφάνισαν πτώση το 2025, μετά από ισχυρή χρονιά το 2024, υποδηλώνοντας ότι ορισμένοι κλάδοι επηρεάστηκαν περισσότερο από το επιβαρυμένο καθεστώς.
Υπάρχουν όμως και κατηγορίες που όχι μόνο άντεξαν, αλλά ενισχύθηκαν και στις δύο περιόδους. Τα προϊόντα αλουμινίου —πλάκες, ταινίες και φύλλα— έφτασαν τα €77,4 εκατ. στο διάστημα Απριλίου–Σεπτεμβρίου 2025, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 30% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Αξιόλογη άνοδο παρουσίασαν επίσης τα φαρμακευτικά σκευάσματα, οι στροβιλοκινητήρες, τα καύσιμα αεροσκαφών και οι κομπόστες ροδάκινου.
Την ίδια στιγμή, άλλοι κλάδοι επηρεάστηκαν έντονα και στις δύο περιόδους: τα παρασκευάσματα τροφίμων, τα εξαρτήματα αεροσκαφών και το τσιμέντο σημείωσαν σταθερή υποχώρηση, ενώ οι εξαγωγές ελιάς καταγράφουν ήπια μείωση.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η άρση ενός σημαντικού μέρους των δασμών δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με επιστροφή στην προηγούμενη κανονικότητα. Η αμερικανική αγορά απορροφά πλέον ελληνικά προϊόντα που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν παρουσία, ενώ παραδοσιακές εξαγωγές χρειάζονται στοχευμένη στήριξη για να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος.
Ο ΣΕΒΕ παρακολουθεί τις εξελίξεις και βρίσκεται σε συντονισμό με την κυβέρνηση και τους αρμόδιους διεθνείς φορείς, επιδιώκοντας να αξιοποιηθεί η νέα συγκυρία προς όφελος της ελληνικής εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Συμεών Διαμαντίδης, η άρση των δασμών αποτελεί μια θετική αρχή, ωστόσο απαιτείται διαρκής εγρήγορση και συντονισμένη προσπάθεια, ώστε οι ελληνικές επιχειρήσεις να ενισχύσουν τη θέση τους σε μια από τις σημαντικότερες αγορές παγκοσμίως.
