1η Απριλίου 1955: Η ημέρα που η Κύπρος όρθωσε το ανάστημα της – 71 χρόνια από την έναρξη του έπους της ΕΟΚΑ
Η 1η Απριλίου αποτελεί μια από τις πλέον λαμπρές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας του Ελληνισμού. Σαν σήμερα, το 1955, οι Έλληνες της Κύπρου, υπό την καθοδήγηση της ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών), ξεκίνησαν τον ένοπλο απελευθερωτικό αγώνα κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας, με όραμα την ελευθερία και την Ένωση με τη μητέρα Ελλάδα.
Το χρονικό της εξέγερσης
Μετά από δεκαετίες ειρηνικών διεκδικήσεων, υπομνημάτων και του ιστορικού δημοψηφίσματος του 1950 (όπου το 95,7% τάχθηκε υπέρ της Ένωσης), η σπίθα της επανάστασης άναψε τα ξημερώματα της 1ης Απριλίου 1955. Με πολιτικό ηγέτη τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ’ και στρατιωτικό αρχηγό τον Γεώργιο Γρίβα-Διγενή, οι πρώτες βόμβες αντήχησαν στη Λευκωσία, τη Λάρνακα και τη Λεμεσό, στοχεύοντας κυβερνητικά κτίρια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Βρετανών.
Οι Ήρωες και τα «Φυλακισμένα Μνήματα»
Ο αγώνας των «λίγων και αποφασισμένων» νέων της Κύπρου αντιμετωπίστηκε από τους αποικιοκράτες με ωμότητα, βασανιστήρια και την αγχόνη. Όμως, το πνεύμα της θυσίας αποδείχθηκε αλύγιστο:
-
Οι μάρτυρες της αγχόνης: Μιχαήλ Καραολής, Ανδρέας Δημητρίου, Ιάκωβος Πατάτσος, Ανδρέας Ζάκος, Χαρίλαος Μιχαήλ, Μιχαήλ Κουτσόφτας, Στέλιος Μαυρομάτης, Ανδρέας Παναγίδης και ο νεαρότερος όλων, Ευαγόρας Παλληκαρίδης.
-
Οι πρωτομάρτυρες του πεδίου: Ο «σταυραετός του Μαχαιρά» Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Κυριάκος Μάτσης, ο Μάρκος Δράκος, ο Στυλιανός Λένας και οι ήρωες του Αχυρώνα του Λιοπετρίου.
Όλοι τους αναπαύονται σήμερα στα «Φυλακισμένα Μνήματα», έναν τόπο που παραμένει αιώνιο σύμβολο του εθνικού χρέους και της πίστης στο δίκαιο της Ιστορίας.
Ένας αγώνας ιδεών και ιδανικών
Ο απελευθερωτικός αγώνας του 1955-59 δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική σύγκρουση. Ήταν ένας αγώνας με βαθύ ηθικό περιεχόμενο που συγκλόνισε το πανελλήνιο και τη διεθνή κοινότητα. Οι διαδηλώσεις συμπαράστασης στην Αθήνα και σε όλο τον κόσμο ανέδειξαν το κυπριακό ζήτημα ως ζήτημα αυτοδιάθεσης και ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Σήμερα, 71 χρόνια μετά, η θυσία των παλληκαριών της ΕΟΚΑ συνεχίζει να φωτίζει τον δρόμο για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την αταλάντευτη διεκδίκηση των δικαίων του Κυπριακού Ελληνισμού.
Πηγή: Ιστορικό Αρχείο, Γενικό Επιτελείο Στρατού. Επιμέλεια: Νίκος Αρβανίτης
