Στην υλοποίηση της κυβερνητικής δέσμευσης για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα προχωρούν τα αρμόδια Υπουργεία, ενεργοποιώντας δέσμη μέτρων συνολικού ύψους 56 εκατομμυρίων ευρώ. Η παρέμβαση, η οποία χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από τον κρατικό προϋπολογισμό, αποσκοπεί στην άμεση ανακούφιση των κτηνοτρόφων που επλήγησαν καίρια από την εξάπλωση της ευλογιάς και της πανώλης των αιγοπροβάτων.
Το πακέτο στήριξης, το οποίο είχε προαναγγείλει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, διαρθρώνεται σε δύο βασικούς άξονες: την αποζημίωση για την απώλεια εισοδήματος λόγω αναγκαστικής θανάτωσης του ζωικού κεφαλαίου και την ενίσχυση για την κάλυψη του αυξημένου κόστους των ζωοτροφών. Στόχος της Πολιτείας είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας των εκμεταλλεύσεων και η απρόσκοπτη συνέχιση της παραγωγικής διαδικασίας.
Αποζημιώσεις για την απώλεια ζωικού κεφαλαίου
Το πρώτο σκέλος της ενίσχυσης, ύψους 28,5 εκατ. ευρώ, αφορά την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για τα έτη 2024 και 2025. Δικαιούχοι κρίνονται περίπου 2.200 εκτροφείς, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να θανατώσουν περίπου 450.000 ζώα βάσει των υγειονομικών πρωτοκόλλων.
Η αποζημίωση διαμορφώνεται ως εξής:
-
70 ευρώ ανά ζώο για πρόβατα και αίγες ηλικίας άνω των 6 μηνών (κατηγορία που αφορά το 80% των περιπτώσεων).
-
35 ευρώ (το 50% του ανωτέρω ποσού) για αμνοερίφια έως 6 μηνών, καθώς και για αρσενικά ζώα αναπαραγωγής άνω των 6 μηνών.
Σημειώνεται πως η μέση αποζημίωση ανά πληγέντα κτηνοτρόφο εκτιμάται στα 13.000 ευρώ. Η διαδικασία θα διεκπεραιωθεί από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), κατόπιν διασταύρωσης των στοιχείων που θα αποστείλουν οι Περιφέρειες.
Η εν λόγω ενίσχυση εδράζεται στο άρθρο 26 του Κανονισμού 2022/2472 της ΕΕ, το οποίο επιτρέπει την κρατική αρωγή για απώλεια εισοδήματος λόγω υγειονομικών μέτρων. Μάλιστα, βάσει των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ και των φορολογικών δηλώσεων, το μέσο ετήσιο κέρδος ανά ζώο για την τριετία 2022-2024 υπολογίστηκε στα 62 ευρώ, καθιστώντας την αποζημίωση των 70 ευρώ επαρκή για την κάλυψη της ζημίας.
Επέκταση της επιδότησης για τις ζωοτροφές
Ο δεύτερος άξονας αφορά την κάλυψη του λειτουργικού κόστους, με κονδύλι ύψους 27,5 εκατ. ευρώ. Λαμβάνοντας υπόψη την παράταση των περιοριστικών μέτρων λόγω της ευλογιάς κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, αποφασίστηκε η προσαύξηση της αρχικής ενίσχυσης για ζωοτροφές κατά 50%.
Με την αναθεώρηση αυτή, η συνολική αποζημίωση ανά ζώο θα ανέλθει σε 21, 9 και 6 ευρώ αντίστοιχα, αναλόγως της γεωγραφικής ζώνης και της διάρκειας των υγειονομικών απαγορεύσεων. Υπενθυμίζεται ότι ήδη έχει καταβληθεί ποσό ύψους 44,7 εκατ. ευρώ σε σχεδόν 40.000 δικαιούχους, ενώ αναμένεται η εκταμίευση επιπλέον 10 εκατ. ευρώ κατόπιν ολοκλήρωσης των ελέγχων. Αθροιστικά, η δαπάνη για τις ζωοτροφές θα αγγίξει τα 82 εκατ. ευρώ.
Χρονοδιάγραμμα και συνολικός αντίκτυπος
Οι αρμόδιες υπηρεσίες εργάζονται εντατικά ώστε οι εκταμιεύσεις των νέων κονδυλίων να πραγματοποιηθούν εντός των τελών του τρέχοντος έτους.
Σε ευρύτερο πλαίσιο, η συνολική κρατική στήριξη προς τις κτηνοτροφικές μονάδες για την αντιμετώπιση της ευλογιάς και της πανώλης – συμπεριλαμβανομένων των αποζημιώσεων για τις θανατώσεις βάσει μοναδιαίας αξίας που ήδη καταβάλλονται μέσω των Περιφερειών – αναμένεται να υπερβεί τα 180 εκατομμύρια ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη βούληση της κυβέρνησης για θωράκιση της εγχώριας παραγωγής έναντι των έκτακτων υγειονομικών κρίσεων.
