Bromance αλά NATO: Το διπλωματικό μήνυμα πίσω από το ενσταντανέ Ερντογάν και Ρούτε
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης*
Μια φωτογραφία που αποτυπώνει τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον νέο Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε μια ιδιαίτερα φιλική στιγμή –πιασμένοι χέρι-χέρι– αποτελεί το κεντρικό θέμα ανάλυσης του Χρήστου Κωνσταντινίδη. Το στιγμιότυπο αυτό δεν αποτελεί απλώς ένα επικοινωνιακό ενσταντανέ, αλλά ένα ισχυρό διπλωματικό μήνυμα για τις νέες ισορροπίες στο εσωτερικό της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης και εξομάλυνσης των σχέσεων, με τον Μαρκ Ρούτε να επιδιώκει από την πρώτη στιγμή μια στενή και «θερμή» συνεργασία με την Άγκυρα. Η εικόνα της «bromance» σχέσης μεταξύ των δύο ανδρών υπογραμμίζει τον κομβικό ρόλο που επιχειρεί να διατηρήσει η Τουρκία εντός του ΝΑΤΟ, παρά τις κατά καιρούς εντάσεις και τις διαφορετικές προσεγγίσεις σε κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας.
Ο Χρήστος Κωνσταντινίδης αναλύει τις προεκτάσεις αυτής της εικόνας, επισημαίνοντας ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα φάση διαχείρισης των εσωτερικών του συσχετισμών, όπου η προσωπική διπλωματία φαίνεται να παίζει κυρίαρχο ρόλο για τη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας.
Σχόλιο συντάκτη: Η εικόνα της σύσφιξης των σχέσεων Ερντογάν-Ρούτε στέλνει σαφή μηνύματα για τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθεί το ΝΑΤΟ το επόμενο διάστημα. Για την ελληνική πλευρά, οι εξελίξεις αυτές απαιτούν συνεχή εγρήγορση και ψύχραιμη ανάγνωση των διπλωματικών κινήσεων που διαμορφώνουν τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην περιοχή μας.
Bromance αλά NATO! Τα μηνύματα της φωτογραφίας με τον Ερντογάν και τον Ρούτε πιασμένοι χέρι-χέρι
Το ερώτημα για την Αθήνα είναι αν θα αρκεστεί σε παρατηρήσεις και διπλωματικές επισημάνσεις ή αν θα απαιτήσει σαφείς εγγυήσεις ότι η αναβάθμιση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ δεν θα γίνει εις βάρος των ελληνικών και κυπριακών συμφερόντων.
Μία φωτογραφία ήταν αρκετή για να συμπυκνώσει το νέο κλίμα στο ΝΑΤΟ. Ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίζονται πιασμένοι χέρι-χέρι στην Άγκυρα, σε εικόνα που έδωσε στη δημοσιότητα η τουρκική προεδρία.
Δεν πρόκειται για μια απλή εθιμοτυπική στιγμή. Η εικόνα έχει πολιτικό βάρος. Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως αναντικατάστατος πυλώνας του ΝΑΤΟ, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τον ρόλο της στη Μαύρη Θάλασσα, τη Μέση Ανατολή, τον Καύκασο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα βγαίνει ενισχυμένη από τη Σύνοδο, καθώς αναβαθμίζεται με δύο στρατηγεία στο ΝΑΤΟ και αναλαμβάνει πιο κεντρικό στρατηγικό ρόλο στη Συμμαχία. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με τη σταδιακή απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών από την πλήρη επιχειρησιακή εμπλοκή τους στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, κάτι που ανοίγει χώρο σε περιφερειακές δυνάμεις να καλύψουν κενά.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Τουρκία παρουσιάζεται ως χώρα που μπορεί να προσφέρει στρατό, βάσεις, αμυντική βιομηχανία και γεωπολιτική πρόσβαση σε κρίσιμα μέτωπα. Αυτός είναι και ο λόγος που η Ουάσινγκτον και η ηγεσία του ΝΑΤΟ δείχνουν διατεθειμένες να παραμερίσουν, τουλάχιστον προσωρινά, τις ενστάσεις για την αναθεωρητική συμπεριφορά της Άγκυρας.
Το μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ ήταν επίσης χαρακτηριστικό. Αναχωρώντας για την τουρκική πρωτεύουσα, δήλωσε ότι πηγαίνει για να δει τον «φίλο» του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο χαρακτήρισε «σεβαστό ηγέτη». Η δήλωση αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς στην ατζέντα βρίσκονται τα F-35, οι κινητήρες για το τουρκικό KAAN και η ευρύτερη αμυντική συνεργασία ΗΠΑ-Τουρκίας.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η εικόνα Ρούτε-Ερντογάν είναι καμπανάκι. Διότι δείχνει ότι στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ κυριαρχεί πλέον η λογική πως, απέναντι στη ρωσική απειλή και στη ρευστότητα της Μέσης Ανατολής, οι εσωτερικές διαφορές μεταξύ συμμάχων μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο, η κατοχή της βόρειας Κύπρου και η αναθεωρητική ρητορική της Άγκυρας κινδυνεύουν να υποβαθμιστούν στο όνομα της «συμμαχικής συνοχής».
Η φωτογραφία, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένα στιγμιότυπο. Είναι πολιτικό μήνυμα. Δείχνει ότι η Τουρκία επανέρχεται δυναμικά στο κέντρο των νατοϊκών σχεδιασμών και ότι ο Ερντογάν επιχειρεί να μετατρέψει τη γεωπολιτική ανάγκη της Δύσης σε στρατηγικά ανταλλάγματα.
Το ερώτημα για την Αθήνα είναι αν θα αρκεστεί σε παρατηρήσεις και διπλωματικές επισημάνσεις ή αν θα απαιτήσει σαφείς εγγυήσεις ότι η αναβάθμιση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ δεν θα γίνει εις βάρος των ελληνικών και κυπριακών συμφερόντων.
*Χρήστος Κωνσταντινίδης Είναι ο διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr με ενεργή συμμετοχή στο ιστορικό πλέον Infognomonpolitics.gr από το 2019. Σπούδασε στο τμήμα Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου και διαθέτει μεταπτυχιακό δίπλωμα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων με ειδικότητα στο “Ηλεκτρονικό Επιχειρείν” από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Παράλληλα έχει πιστοποιηθεί ως αμυντικός και αστυνομικός συντάκτης από το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει άρθρα, αφιερώματα και συνεντεύξεις για την ιστορία, την παράδοση και τη λαογραφία γύρω από τον ποντιακό πολιτισμό, αλλά και την ανάδειξη του ζητήματος τη γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Έχει διοργανώσει, συμμετάσχει σε εκδηλώσεις ποντιακών συλλόγων και φορέων, αναλαμβάνοντας παράλληλα την επικοινωνιακή προβολή τους. Είναι δημιουργός και παραγωγός του ντοκιμαντέρ “Αργυρουπολιτών… πορεία” της Ένωσης Ποντίων Αργυρούπολης. Γνωρίζει αγγλικά, γερμανικά και τουρκικά. Έχει υπηρετήσει στις Ειδικές Δυνάμεις ως αμφίβιος Καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
