Ένα διεθνές ιατρικό ζήτημα μεγάλης κλίμακας προέκυψε μετά την αποκάλυψη ότι σπέρμα Δανού δότη, το οποίο έφερε γενετική μετάλλαξη που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, χρησιμοποιήθηκε για τη σύλληψη τουλάχιστον 197 παιδιών παγκοσμίως.
Η Παθολογία και ο Γενετικός Κίνδυνος
Η υπόθεση, την οποία φέρνει στο φως έρευνα του DR σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς φορείς, αφορά τον ανώνυμο δότη «Κγελντ» και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Σπέρματος (EBS).
Η μετάλλαξη εντοπίζεται στο γονίδιο TP53, γνωστό ως «φρουρός του γονιδιώματος», το οποίο όταν αλλοιώνεται συνδέεται με τη μη φυσιολογική ανάπτυξη κυττάρων και τον σχηματισμό όγκων.
Σημαντικά Δεδομένα:
-
Η EBS ενημερώθηκε αρχικά τον Απρίλιο του 2020 για διάγνωση καρκίνου σε παιδί που προήλθε από τη συγκεκριμένη δωρεά.
-
Αν και διενεργήθηκαν έλεγχοι τότε, η σπάνια μετάλλαξη δεν εντοπίστηκε αρχικά, με αποτέλεσμα οι πωλήσεις να συνεχιστούν.
-
Μόλις στα τέλη Οκτωβρίου 2023, μετά από νέα κρούσματα και ενδελεχή έλεγχο, επιβεβαιώθηκε ότι ο δότης ήταν υγιής φορέας της μετάλλαξης, η οποία υπήρχε μόνο σε ένα μικρό κλάσμα του σπέρματός του.
-
Το συγκεκριμένο σπέρμα διατέθηκε σε 67 κλινικές σε 14 χώρες (μεταξύ 2006-2022).
Θέμα Κανονιστικής Ασφάλειας
Η EBS, η οποία έχει συμβάλει στη γέννηση άνω των 70.000 παιδιών, τονίζει ότι η μετάλλαξη ήταν μη ανιχνεύσιμη με τα προηγούμενα πρωτόκολλα ελέγχου.
Ωστόσο, η υπόθεση αναδεικνύει το κενό στη διεθνή ρύθμιση των δωρεών. Ενώ υπάρχουν εθνικοί περιορισμοί στον αριθμό των απογόνων ανά δότη (π.χ., 12 στη Δανία), δεν υφίστανται διεθνείς κανονισμοί για τη διασυνοριακή διάθεση, γεγονός που επέτρεψε στον δότη να αποκτήσει σχεδόν 200 απογόνους σε διάφορες χώρες.
Η EBS πλέον όρισε ως μέγιστο αριθμό τις 75 οικογένειες ανά δότη στα τέλη του 2022.
