Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η İDDEF δεν είναι ένας απλός ανθρωπιστικός φορέας. Σύμφωνα με ανεξάρτητες αναλύσεις, αποτελεί ομπρέλα για περισσότερες από 40 φιλοκυβερνητικές ισλαμικές ΜΚΟ της Τουρκίας και διαδραματίζει ενεργό ρόλο στην προώθηση της ιδεολογίας και της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας μέσω του λεγόμενου «ανθρωπιστικού ισλαμισμού».
Σε παλαιότερες διεθνείς δράσεις της, η οργάνωση έχει διοργανώσει θρησκευτικές τελετές και προσευχές υπέρ του τουρκικού στρατού σε χώρες όπως η Γουινέα, ο Νίγηρας, η Γκάμπια, το Πακιστάν και η Σομαλία, παρουσιάζοντας σε βίντεο μαθητές από τα θρησκευτικά σχολεία της να προσεύχονται «στο πλευρό του Μεχμετζίκ» (όρος που χρησιμοποιείται για τους Τούρκους στρατιώτες).
Η ίδια η İDDEF έχει δηλώσει επισήμως ότι «στέκεται πάντα πίσω από το κράτος, το έθνος και τον στρατό», φράση που αποτυπώνει τη στενή σύνδεσή της με την τουρκική κρατική ρητορική και τους μηχανισμούς της λεγόμενης “ήπιας ισχύος” της Άγκυρας.
Η İDDEF, υπό τον Πρόεδρό της Mehmet Turan Hocaefendi, δεν περιορίζεται σε ανθρωπιστικά προγράμματα μακρινών περιοχών όπως το Αφγανιστάν. Τα τελευταία χρόνια επεκτείνει τη δράση της και στα Βαλκάνια – μια περιοχή με βαθιά ιστορική και θρησκευτική σύνδεση με την Τουρκία.
Στο πλαίσιο αυτής της εξωστρέφειας, ο Hocaefendi και η αντιπροσωπεία της İDDEF πραγματοποίησαν σειρά επισκέψεων σε Κόσοβο, Σκόπια, Βουλγαρία και Θράκη, με στόχο –όπως ανακοινώθηκε– «την ενίσχυση των αδελφικών δεσμών και την εδραίωση του έργου της ομοσπονδίας».
Κατά τη διάρκεια των επαφών τους, συναντήθηκαν με:
-
τον Γενικό Γραμματέα της Ισλαμικής Ένωσης του Κοσσυφοπεδίου Αχμέτ Σαντρίου,
-
τον Πρόεδρο της Ισλαμικής Ένωσης της Βόρειας Μακεδονίας Χαφίζ Σακίρ Εφέντι Φεταχού,
-
τονπαραθρησκευτικό παρακρατικό φιλοπροξενικό τουρκοδίαιτο μικροπαράγοντα Ξάνθης Μουσταφά Τράμπα,
-
και τον Περιφερειακό Μουφτή Σόφιας Μπεϊχάν Μεχμέτ.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της İDDEF, οι συναντήσεις έγιναν «σε κλίμα αδελφοσύνης» και στόχευαν στην «αξιολόγηση του έργου στην περιοχή». Η αντιπροσωπεία επισκέφθηκε επίσης το Γραφείο Αντιπροσωπείας της İDDEF στα Σκόπια, το οποίο λειτουργεί ως κέντρο συντονισμού για τις δράσεις στα Βαλκάνια.
Ωστόσο, η παρουσία της İDDEF στην Ελληνική Θράκη, και ειδικότερα η συνάντηση με τον Μουφτή Ξάνθης, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Εντάσσεται σε ένα πλέγμα θρησκευτικών, κοινωνικών και πολιτιστικών πρωτοβουλιών που ενισχύουν τη διασύνδεση των μουσουλμανικών κοινοτήτων της περιοχής με τουρκικά δίκτυα επιρροής.
Η Θράκη ως συμβολικός χώρος
Σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία της İDDEF στη Θράκη δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή “θρησκευτική επίσκεψη”.
Η περιοχή, ιστορικά ευαίσθητη και γεωπολιτικά κρίσιμη, αποτελεί σημείο συμβολικής επαφής μεταξύ τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και θρησκευτικής διπλωματίας.
Η επίσκεψη του Mehmet Turan Hocaefendi και οι επαφές με τον παραθρησκευτικό παρακρατικό φιλοπροξενικό τουρκοδίαιτο μικροπαράγοντα Ξάνθης εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αναθέρμανσης των δεσμών μεταξύ της Τουρκίας και των μουσουλμανικών κοινοτήτων των Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένης της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, η οποία λειτουργεί υπό το νομικό και συνταγματικό πλαίσιο της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Η Θράκη, περισσότερο από ποτέ, αναδεικνύεται σε χώρο συμβολισμού και δοκιμασίας ισορροπιών.
Η “ανθρωπιστική διπλωματία” της İDDEF, πίσω από τη φιλανθρωπική ρητορική, εγγράφεται στο πλαίσιο μιας συνεχούς πολιτιστικής διείσδυσης, όπου η θρησκεία λειτουργεί ως φορέας επιρροής και νομιμοποίησης.
