Αλ. Καραγιάννη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η ρομανί γλώσσα κινδυνεύει να σιγήσει – Μια ζωντανή αλλά εύθραυστη πολιτισμική κληρονομιά»
«Η ρομανί γλώσσα είναι ζωντανή, αλλά εύθραυστη· μια γλώσσα που αγκαλιάζει την ταυτότητα και τις παραδόσεις των Ρομά, όμως κινδυνεύει να σιγήσει», τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η δικηγόρος Ρομά Αλεξάνδρα Καραγιάννη, μιλώντας για τη γλωσσική κληρονομιά του λαού της, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ρομανί Γλώσσας (5 Νοεμβρίου).
Όπως εξηγεί, «η ρομανί είναι μια καθαρά προφορική γλώσσα που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Κάθε νέα γενιά τη μιλάει όλο και λιγότερο, οι λέξεις χάνονται με το πέρασμα των χρόνων και αντικαθίστανται από ελληνικές. Δεν είναι μία ενιαία γλώσσα, αλλά περιλαμβάνει πολλά ιδιώματα, αφού οι κοινότητες των Ρομά δεν αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο, αλλά ένα μωσαϊκό διαφορετικών χαρακτηριστικών και ιστορικών ριζών».
Η κ. Καραγιάννη υπογραμμίζει ότι, παρά τη διεθνή αναγνώριση της ρομανί γλώσσας ήδη από το 1971 και την καθιέρωση της παγκόσμιας ημέρας από την UNESCO το 2015, «η προστασία της παραμένει ανεπαρκής». Όπως σημειώνει, «ο Ευρωπαϊκός Χάρτης για τις Περιφερειακές και Μειονοτικές Γλώσσες έχει υπογραφεί από 16 κράτη μέλη, αλλά όχι από την Ελλάδα, ενώ δεν υπάρχουν εκπαιδευτικοί πόροι όπως βιβλία, παιδικά τραγούδια ή κινούμενα σχέδια στη ρομανί».
«Χωρίς γραπτή παράδοση και χωρίς στήριξη από το εκπαιδευτικό σύστημα, η γλώσσα μας κινδυνεύει να σβήσει», επισημαίνει.
Η ίδια τονίζει πως το μεγαλύτερο εμπόδιο στη διατήρηση της ρομανί και της ταυτότητας των Ρομά είναι ο τρόπος που η κοινωνία τους αντιλαμβάνεται: «Στην Ελλάδα, όταν μιλάμε για Ρομά, σκεφτόμαστε φτώχεια, περιθωριοποίηση, καταυλισμούς. Όμως οι Ρομά δεν είναι μόνο αυτό. Υπάρχει και η αόρατη πολιτισμική μας πλευρά – η γλώσσα, η ιστορία, οι τέχνες και η συμβολή μας στη διαμόρφωση του ελληνικού πολιτισμού».
Μιλώντας για την εκπαίδευση, η κ. Καραγιάννη σημειώνει πως τα παιδιά Ρομά εξακολουθούν να έχουν περιορισμένες ευκαιρίες: «Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι συμπεριληπτικό, δεν αναφέρεται στην ιστορία και τον πολιτισμό των Ρομά. Τα παιδιά νιώθουν ξένα, διαφορετικά, και συχνά εγκαταλείπουν το σχολείο. Για έναν Ρομά χρειάζεται διπλή προσπάθεια για να πετύχει – ακόμα και για να μορφωθεί».
«Οι Ρομά έχουν μια θετική πλευρά που παραμένει αόρατη στην κοινωνία. Έχουν υπέροχη γλώσσα, ιστορία, παράδοση στις τέχνες. Αυτή η πλευρά πρέπει να αρχίσει να προβάλλεται, για να αλλάξει το αφήγημα που συντηρεί τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις», καταλήγει η Αλεξάνδρα Καραγιάννη.
