Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Τα Ελευθέρια του Ιάσμου, 107 χρόνια μετά την είσοδο του ελληνικού στρατού στις 6 Οκτωβρίου 1919, ξεπερνούν κατά πολύ το στενό πλαίσιο ενός τριήμερου εορταστικού προγράμματος και θέτουν ευθέως το ζήτημα της θεσμικής, πολιτικής και πνευματικής συνέπειας απέναντι στην ακριτική ιστορία.
Ίασμος: 106 χρόνια από την Απελευθέρωση – Η μνήμη, η ιστορία και τα ερωτήματα
Η θεσμοθέτηση της επετείου με Προεδρικό Διάταγμα αποτέλεσε δικαίωση δεκαετιών για κάποιους, όμως η ουσία της κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, γαστρονομικές φιέστες και επιφανειακές παρελάσεις, απουσία ουσιαστικής ιστορικής τεκμηρίωσης για το πώς ο Ίασμος αποτέλεσε τον απαραίτητο προπομπό για την οριστική ενσωμάτωση της Θράκης στον εθνικό κορμό το 1920.
Την ίδια στιγμή, οι διαρκείς εκπτώσεις στη διαχείριση της ζωντανής παράδοσης του τόπου εκ μέρους θεσμικών λειτουργών, , όπως οι αμφιλεγόμενες αποφάσεις του Εγκαθέτου Δημάρχου Ιμάμ Τζανέρ γύρω από την αργία του πολιούχου Αγίου Νικολάου, η λειτουργία του παζαριού ανήμερα της πανήγυρεως της 6ης Δεκεμβρίου παρελθόντων και η κραυγαλέα αδιαφορία για τη μουσειακή ανάδειξη των ανεκτίμητων αγιορείτικων κειμηλίων του ναού, φανερώνουν μια επικίνδυνη προχειρότητα εκ μέρους της δημοτικής αρχής. σε συνδυασμό με τα βαθύτερα αίτια και κίνητρα του Δημάρχου.
Στο εκκλησιαστικό πεδίο, η ανακοινωθείσα απουσία του οικείου ποιμενάρχη, Μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής Παντελεήμονος, και η ανάθεση της εκπροσώπησής του στον Επίσκοπο Αλμωπίας Στέφανο λόγω της Ιεραρχίας στην Αθήνα, επαναφέρει με ένταση το ζήτημα των ποιμαντικών προτεραιοτήτων.
Αν και θεσμικά διακριτή από την επιλογή του Δεκεμβρίου 2024, όταν προτιμήθηκε η πανήγυρη της Κοζάνης αντί του Ιάσμου, η εκ νέου φυσική απουσία του ιεράρχη που πρωτοστάτησε στην καθιέρωση των Ελευθερίων εκπέμπει ένα προβληματικό μήνυμα προς τους πιστούς των συνόρων., την στιγμή μάλιστα που ο Εγκάθετος Δήμαρχος δεν διστάζει με κάθε τρόπο , θεσμικά και ιδιωτικά, να διατρανώσει την πίστη του προς το φιλοπροξενικό σύστημα.
Όταν η ιστορική μνήμη αντιμετωπίζεται αποσπασματικά και οι τοπικές παραδόσεις υποβαθμίζονται, υποσκάπτεται η ίδια η κοινωνική συνοχή σε μια περιοχή με ιδιαίτερη δημογραφική και γεωπολιτική ευαισθησία.
Σχόλιο Σύνταξης
Στη Θράκη των ανοιχτών εθνικών προκλήσεων και των υπόγειων υβριδικών πιέσεων, η ιστορική μνήμη και η ποιμαντική ευθύνη δεν ασκούνται ούτε δι’ αντιπροσώπων ούτε με γιορτές δημοσίων σχέσεων.
Ο Ίασμος δεν είναι ένα απομακρυσμένο χωριό για να ικανοποιείται με υποκατάστατα ηγεσίας, αλλά μια κρίσιμη πύλη της Ροδόπης που απαιτεί διαρκή, έμπρακτη και αδιάλειπτη παρουσία όλο τον χρόνο.
Όταν η ηγεσία της Εκκλησίας και της τοπικής ηγεσίας επιλέγει τη θεσμική απόσταση από τις κορυφαίες στιγμές του τόπου, αφήνει χώρο σε άλλους μηχανισμούς να καλλιεργούν τη λήθη και την αποξένωση.
Η υπεράσπιση της ελληνικής κυριαρχίας και της ταυτότητας των ακριτών απαιτεί στιβαρό σχέδιο, σεβασμό στα ιερά και τα όσια του τόπου και πρωτίστως φυσική ηγεσία στην πρώτη γραμμή, διότι στα σύνορα τα κενά εξουσίας και συμβολισμού πληρώνονται πάντοτε πολύ ακριβά.
