Bu yıl, İasmos’un kurtuluşunun üzerinden 106 yıl geçti. Kurtuluş yıldönümü, 29 Mayıs 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan kararnameyle resmileştirilmesinin ardından, ikinci kez resmi törenlerle kutlanacak.
Tarihten Notlar
İasmos’un geçmişi yüzyıllar öncesine uzanıyor. Yerleşim adı, 17. yüzyıldan itibaren haritalarda ve seyahatnamelerde yer almakta. Rum nüfusunun ağırlığı, kasabadaki eski kilise ve ziyaretgâhların sayısından da anlaşılabiliyor. 19. yüzyılda ekonomik canlılık dikkat çekmiş, 1896’da demiryolunun açılmasıyla zirveye ulaşmıştı.
Ancak bu refah dönemi, 1913’te Bükreş Antlaşması ile Batı Trakya’nın Bulgaristan’a bırakılmasıyla kesintiye uğradı. Bölge, Bulgaristan’ın I. Dünya Savaşı’nda yenilmesinin ardından, 1919 Neuilly Antlaşması gereği İtilaf Devletleri’ne, dolayısıyla da Yunanistan’a devredildi.
6 Ekim 1919
O tarihte Yunan 9. Tümeni, General Leonardopoulos’un komutasında Nestos ile Kompsatos arasındaki tüm bölgeyi kontrol altına aldı. 25. Alay ise İasmos’a yerleşerek Aspopotamos’un (bugünkü Travos) kıyısında konuşlandı. Mayıs 1920’de Trakya’ya ilerleyiş gerçekleşti ve İasmos, kalıcı olarak Yunan egemenliğine geçti.
106 yıl sonra, yaseminler kasabası özgürlüğünü ve tarihini bir kez daha gururla hatırlıyor.
