Bir Arada Yaşamanın Gözünden Yunan Trakya: Üç Müftünün Tarihi İlk Ortak Röportajı

RodopiPress Haber Merkezi

Yunan Trakya gazetecilik tarihine geçecek bir televizyon buluşmasında, bölgemizin üç Saygıdeğer Müftüsü —Suheyb Hamdi (Ksanthi), Yaşar Şerif Damadoğlu (Komotini) ve Emin Şerif (Didimoteiho)— kapsamlı bir canlı röportaj verdiler. Bir saatten fazla süren bu görüşmede dinî liderler, Ramazan ayının manevi ikliminde birlik mesajı vererek klişeleri yıktılar; siyaset, eğitim, kadının konumu ve Yunan Trakya‘nın geleceği hakkında önemli açıklamalarda bulundular.

1. Ramazan: Bir Dinî Vazifeden Daha Fazlası

Görüşme, bu yıl 18 Şubat’ta başlayan Ramazan ayının derin anlamıyla açıldı.

• Etmoloji ve Açlık: Müftüler, “Ramazan” kelimesinin tarihsel olarak sıcaklık ve günahların “yanması” ile bağlantılı olduğunu açıkladılar. Oruç (Savm) sadece yemekten kesilmek değildir. İnanan kişinin, yiyecek hiçbir şeyi olmayanların açlığını hissetmesi için bir araçtır. “Sen aç kalmazsan, başkasını anlayamazsın,” dediler.

• Ahlaki Sınav: En büyük zorluk susuzluk değil, sabırdır (Sabr). Dedikodudan, kötülükten ve kavgadan uzak durmak işin anahtarıdır. Didimoteiho Müftüsü, “Eğer dilini günahlardan sakınmazsan, Ramazan’dan sana kalan sadece açlık ve susuzluk olur,” diyerek durumu özetledi.

• 33 Yıllık Döngü: Ay takviminin önemi vurgulanarak, orucun 33 yıllık bir döngü içinde her mevsime “misafir” olduğu, böylece inananlara hem yazın uzun günlerinde hem de kışın kısa günlerinde oruç tutma imkanı sunduğu belirtildi.

2. Bir “Bahçe” ve “Bilmece” Olarak Yunan Trakya

Yunan Trakya‘yı tarif etmeleri istendiğinde, cevapları hem şiirsel hem de gerçekçiydi:

• Ksanthi Müftüsü bölgeyi bir “bilmece” olarak nitelendirdi. Burası, çan sesinin yükseldiği anda ezan sesinin de duyulmasına şaşıran yabancıları cezbeden bir yerdir.

• Didimoteiho Müftüsü “bahçe” imgesini kullandı. Farklı renk ve çiçeklerin olduğu, birinin diğerini rahatsız etmediği, aksine hepsinin bir arada güzelliği oluşturduğu bir bahçe.

• Avrupa Deneyimi: Avrupa ile ilginç bir kıyaslama yapıldı. Müftüler, Yunan Trakya‘da din özgürlüğünün, Müslümanların hala “yabancı” olarak görüldüğü diğer ülkelerin aksine, doğal ve otantik olduğunu belirttiler. “Biz burada doğduk, burada büyüdük, yabancı değiliz,” dediler.

3. Müftülük Makamı ve Devletle İlişkiler

Müftülüğün rolü ilk kez bu kadar detaylı bir şekilde analiz edildi:

• “Hepsi Bir Arada”: Müftü aynı zamanda manevi bir baba, din görevlisi ve yasalar çerçevesinde davalara bakan, tavsiye ve çözümler (Fetva) sunan bir hakimdir.

• Kurumsal Güvence: Müftüler, Yunan Devleti’nin desteğine ve Lozan Antlaşması uyarınca uygulanan yeni yasalara değindiler. Atanmalarının ve devlet desteğinin, toplumun iyiliği için güvenle çalışmalarına olanak sağladığını vurguladılar. “Devlet bizi koruyor ve destekliyor,” diyerek “yasadışılık” iddialarını reddettiler.

4. Eğitim ve Gençlik: Gelecek Kaygısı

Röportajın büyük bir bölümü gençlere ayrıldı:

• Yunanistan’da Eğitim: Ksanthi Müftüsü, gençleri Yunan üniversitelerini seçmeye teşvik ederek, mezunların devlet okullarında din öğretmeni veya camilerde imam olarak çalışma imkanı bulduğu Selanik İlahiyat Fakültesi ve Müslüman Çalışmaları Bölümü’nü örnek gösterdi.

• Ekonomik Çıkmaz: Göç konusunda ortak bir kaygı dile getirildi. Gençlerin özellikle Evros ve çevre bölgelerden işsizlik nedeniyle ayrıldığını belirterek, azınlık bilim insanlarının bölgede kalması için devlete yatırım, fabrika ve sera projeleri çağrısında bulundular.

• Hollanda Örneği: Didimoteiho Müftüsü, dört çocuğundan ikisinin iş için Hollanda’da olduğunu üzülerek belirterek, demografik sorunun tek çözümünün ekonomik kalkınma olduğunu vurguladı.

5. Müslüman Kadının Güçlenmesi

Saygıdeğer Müftüler, azınlık kadınlarının başarısından gururla bahsettiler:

• Eğitim Emri: İslam’ın öğrenmeyi (İkra) erkeklere ve kadınlara eşit derecede farz kıldığını netleştirdiler.

• Tarlalardan Üniversitelere: Kadınların artık sadece tarım işleriyle sınırlı kalmadığını; doktor, avukat ve gelecekte belki de siyasetçi olduklarını belirttiler.

• Koruma Olarak Başörtüsü: Başörtüsünün dinî önemini, kadını küçültmeyen aksine ona değer veren bir “koruma kılıfına” benzeterek açıkladılar ve Yunanistan’da giyim konusunda tam bir özgürlük olduğunu vurguladılar.

6. Ortodoks Kilisesi ile Köprüler

Röportaj, Yunan Trakya Metropolitleri ile olan mükemmel iş birliği seviyesini ortaya koydu.

• Didimoteiho Metropoliti Damaskinos, Alexandroupoli Metropoliti Anthimos ve Komotini (Maronia) Metropoliti Panteleimon ile yaptıkları görüşmelere bizzat değindiler.

• 2005 yılında Ksanthi‘deki dinî anıtlar için hazırlanan ve Brüksel’e kadar sunulan albümü hatırlatarak, “insanlığın dini olmadığını” kanıtladılar.

Sonuç: Geleceğe Miras ve Dua

Kapanışta Müftülere, insanların onları nasıl hatırlamasını istedikleri soruldu.

“Bir kardeş ve bir baba olarak,” dedi Didimoteiho Müftüsü.

“Doğru yolu gösteren insanlar olarak,” diye ekledi Komotini Müftüsü.

“Gençlere iyi örnek olan liderler olarak,” diyerek sözü tamamladı Ksanthi Müftüsü.

Bu tarihi röportaj, Arapça okunan huzur dolu bir dua ve her Trakyalıyı ilgilendiren bir temenniyle sona erdi: “Vatanımızın tüm Müslüman ve Hristiyanları için sağlıkla dolu hayırlı Ramazanlar ve hayırlı Bayramlar dileriz.”