Ιστορική Κοινωνική Συμφωνία: Τέλος στα μνημονιακά βάρη και «επανεκκίνηση» για τις Συλλογικές Συμβάσεις

Σε μια κίνηση ορόσημο για τα εργασιακά δεδομένα της χώρας, Κυβέρνηση και Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι (ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ) υπέγραψαν σήμερα την πρώτη Κοινωνική Συμφωνία τέτοιου εύρους. Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε από την Υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως, σηματοδοτεί την οριστική λήξη των μνημονιακών περιορισμών και θέτει ως στόχο την αύξηση των μισθών και τη διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ).

Οι Τρεις Άξονες της Συμφωνίας Το νέο πλαίσιο, το οποίο αναμένεται να νομοθετηθεί στις αρχές του 2026, κινείται σε τρεις κεντρικούς άξονες:

1. Επέκταση Συλλογικών Συμβάσεων (Αύξηση Κάλυψης) Στόχος είναι η ένταξη περισσότερων εργαζομένων σε καθεστώς προστασίας ΣΣΕ.

  • Μείωση Ποσοστού: Το απαιτούμενο ποσοστό εκπροσώπησης για την υποχρεωτική επέκταση μιας σύμβασης μειώνεται από το 50% στο 40%.

  • Κατάργηση Ποσοστού: Το κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου εάν η σύμβαση συνυπογράφεται από τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους.

  • Ρόλος ΓΣΕΕ: Η ΓΣΕΕ αποκτά τη δυνατότητα να υπογράφει κλαδικές συμβάσεις επικουρικά, εφόσον κληθεί από μέλος της, διευκολύνοντας την επέκτασή τους.

  • Μητρώα: Απλοποιούνται οι διαδικασίες εγγραφής στα μητρώα συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ).

2. Πλήρης Προστασία και Μετενέργεια (Ασφάλεια Δικαίου) Καταργείται η μερική μετενέργεια που ίσχυε από το 2012 και επανέρχεται το καθεστώς πλήρους προστασίας μετά τη λήξη της σύμβασης.

  • Πλήρης Ισχύς: Μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ, όλοι οι όροι της εξακολουθούν να ισχύουν στο ακέραιο μέχρι την υπογραφή νέας σύμβασης (συλλογικής ή ατομικής).

  • Τρίμηνη Παράταση: Δίνεται αυτόματη παράταση ισχύος τριών μηνών στη λήξασα σύμβαση.

  • Νέοι Εργαζόμενοι: Όσοι προσλαμβάνονται κατά τη διάρκεια της τρίμηνης παράτασης καλύπτονται πλήρως από τους όρους της λήξασας σύμβασης.

3. Ταχύτητα στην Επίλυση Διαφορών (Ο.ΜΕ.Δ.) Αναβαθμίζεται ο ρόλος του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας για την άμεση επίλυση αδιεξόδων.

  • Κατάργηση Β’ Βαθμού: Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας για λόγους επιτάχυνσης (διατηρείται το δικαίωμα δικαστικής προσφυγής).

  • Μηχανισμός Προελέγχου: Συστήνεται τριμελής επιτροπή για τον έλεγχο των προϋποθέσεων μονομερούς προσφυγής στη Διαιτησία.

Το Χρονοδιάγραμμα

  • Δεκέμβριος 2025: Έκδοση του Σχεδίου Δράσης για την ενίσχυση των ΣΣΕ.

  • Αρχές 2026: Νομοθέτηση της Κοινωνικής Συμφωνίας στη Βουλή.

Οι Δηλώσεις των Πρωταγωνιστών Η Υπουργός Νίκη Κεραμέως χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», τονίζοντας ότι δημιουργεί σταθερότητα για τις επιχειρήσεις και δυνατότητα αύξησης μισθών για τους εργαζόμενους. Ο Πρόεδρος της ΓΣΕΕ, Γιάννης Παναγόπουλος, μίλησε για ένα βήμα προς ένα «σύγχρονο κοινωνικό συμβόλαιο» και την αποκατάσταση του συλλογικού εργασιακού δικαίου που είχε καταρρεύσει στα μνημόνια. Από την πλευρά των εργοδοτών, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος και οι επικεφαλής των ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ, υπογράμμισαν τη σημασία του κοινωνικού διαλόγου, συνδέοντας την αύξηση των αμοιβών με την παραγωγικότητα και την εργασιακή ειρήνη.