Στην καρδιά της Ελληνικής Επανάστασης, μια πράξη απαράμιλλου θάρρους και στρατηγικής ευφυΐας έμελλε να αναπτερώσει το ηθικό των ξεσηκωμένων Ελλήνων και να καταφέρει ένα καίριο, ψυχολογικό και στρατιωτικό πλήγμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Ψαριανός θαλασσόλυκος Κωνσταντίνος Κανάρης μετατράπηκε σε παγκόσμιο σύμβολο ηρωισμού, ανατινάζοντας την τουρκική ναυαρχίδα μέσα στο λιμάνι της Χίου, τη νύχτα της 6ης προς 7η Ιουνίου του 1822.
Το εγχείρημα σχεδιάστηκε ως μια πράξη εκδίκησης για τη φρικιαστική Σφαγή της Χίου που είχε προηγηθεί. Ο Κανάρης, επικεφαλής ενός πυρπολικού, μαζί με τον Υδραίο Ανδρέα Πιπίνο, εκμεταλλεύτηκαν το απόλυτο σκοτάδι και το γεγονός ότι οι Οθωμανοί γιόρταζαν το τέλος του Ραμαζανιού. Με αθόρυβους, αριστοτεχνικούς ελιγμούς, ο Κανάρης κατάφερε να προσδέσει σταθερά το γεμάτο εύφλεκτες ύλες σκάφος του απευθείας πάνω στην πλευρά της οθωμανικής ναυαρχίδας, στο ύψος της μπουκαπόρτας.
Χωρίς ίχνος δισταγμού, έδωσε το σύνθημα για την πυροδότηση. Η φωτιά μεταδόθηκε με αστραπιαία ταχύτητα, προκαλώντας μια εκκωφαντική έκρηξη στην πυριτιδαποθήκη του εχθρικού πλοίου που συγκλόνισε ολόκληρο το λιμάνι. Η ναυαρχίδα καταστράφηκε ολοσχερώς, συμπαρασύροντας στον θάνατο τον υπεύθυνο της σφαγής του νησιού, Ναύαρχο Καρά Αλή, καθώς και εκατοντάδες αξιωματικούς και ναύτες. Ο Κανάρης και οι άνδρες του διέφυγαν με απόλυτη ασφάλεια με μια μικρή βάρκα, έχοντας γράψει μια χρυσή σελίδα στην ιστορία.
Η επιτυχία του παράτολμου αυτού άθλου ξεπέρασε τα στενά όρια μιας τακτικής ναυτικής νίκης. Η είδηση του κατορθώματος ενέπνευσε τους Έλληνες αγωνιστές σε μια πολύ κρίσιμη καμπή του Αγώνα και, παράλληλα, προκάλεσε κύματα θαυμασμού σε ολόκληρη την Ευρώπη, δίνοντας τεράστια ώθηση στο Φιλελληνικό κίνημα.
Πηγή: Ιστορικό Αφιέρωμα / ΓΕΣ (#ΕλληνικόςΣτρατός) Επιμέλεια: Νικόλαος Αρβανίτης
Σχόλιο Συντάκτη
Η επέτειος της πυρπόλησης της οθωμανικής ναυαρχίδας από τον Κωνσταντίνο Κανάρη δεν αποτελεί απλώς μια υπενθύμιση της ναυτικής δεξιοσύνης των προγόνων μας, αλλά ένα διαχρονικό μάθημα για το πώς η στρατηγική ευφυΐα και η ακλόνητη αποφασιστικότητα μπορούν να ανατρέψουν τους συσχετισμούς ισχύος, ακόμη και όταν ο αντίπαλος φαντάζει ανίκητος. Ο Κανάρης δεν διέθετε τακτικό στόλο ικανό να αναμετρηθεί σε ανοιχτή θάλασσα με τα θηριώδη δίκροτα του Σουλτάνου· διέθετε όμως την καινοτομία της εποχής –το πυρπολικό– και το ψυχικό σθένος να το οδηγήσει στην καρδιά του εχθρού.
Για τη σύγχρονη Ελλάδα, και ιδιαίτερα για την ευαίσθητη περιοχή του Αιγαίου και της Θράκης, το μήνυμα του 1822 παραμένει ολοζώντανο. Η αποτρεπτική ισχύς της χώρας δεν βασίζεται μόνο στους αριθμούς, αλλά στην ποιότητα του έμψυχου δυναμικού, την εφευρετικότητα και την ιστορική συνείδηση. Η θωράκιση των νησιών μας και η διατήρηση της κυριαρχίας μας στις ελληνικές θάλασσες είναι χρέος απαράβατο. Όπως τότε, έτσι και σήμερα, η ασφάλεια της πατρίδας εξαρτάται από την ετοιμότητα και το φρόνημα εκείνων που φυλάττουν τις Θερμοπύλες και τις ακτογραμμές μας, αποδεικνύοντας ότι το δίκαιο ενός έθνους κερδίζεται με αρετή και τόλμη.
