Γράφει ο Νίκος Αρβανίτςη
Η δημοσιογραφία στην ευαίσθητη περιοχή της Θράκης δοκιμάζεται καθημερινά όχι από την ικανότητα παραγωγής εύκολων εντυπώσεων, αλλά από την προσήλωση στα πραγματικά δεδομένα και την ψυχραιμία.
Το πρόσφατο περιστατικό της Παρασκευής 28 Αυγούστου με τη διέλευση ομάδας επτά Τούρκων μοτοσικλετιστών από το κέντρο της Κομοτηνής αποτέλεσε την αφορμή για ένα ακόμη κατασκευασμένο αφήγημα από την τουρκόφωνη εφημερίδα BİRLİK. Ο συντάκτης της, κ. Ιλχάν Ταχσίν, επέλεξε για μία ακόμη φορά τη μέθοδο της δραματοποίησης και της συνθηματολογίας, κάνοντας λόγο για «προσαγωγές λόγω τουρκικής σημαίας», «στοχοποίηση τουριστών από τα ελληνικά ΜΜΕ», «αλλεργία», «κόμπλεξ» και «συλλογική παράνοια».
Επειδή η παράθεση συνθημάτων δεν συνιστά ρεπορτάζ και επειδή η κοινή γνώμη της περιοχής δικαιούται υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ενημέρωση, απαντούμε σημείο προς σημείο στους βασικούς ισχυρισμούς του άρθρου της BİRLİK.
Πρώτον, ως προς τον ισχυρισμό περί «αστυνομικού ελέγχου και κράτησης αποκλειστικά για την τουρκική σημαία»: Πρόκειται για πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας. Η τουρκική σημαία αποτελεί το επίσημο εθνικό σύμβολο της Τουρκικής Δημοκρατίας, είναι απολύτως νόμιμη και δεν συνιστά απαγορευμένο σύμβολο στην ελληνική επικράτεια. Κανένας ξένος επισκέπτης δεν διώκεται ούτε αντιμετωπίζεται ως ύποπτος στην Ελλάδα επειδή φέρει το εθνικό σύμβολο της χώρας του. Το RodopiPress όχι μόνο δεν αμφισβήτησε ποτέ αυτή τη θεμελιώδη αρχή, αλλά την υπερασπίζεται διαχρονικά. Το καίριο ερώτημα που όφειλε να θέσει ο κ. Ταχσίν είναι αν υπάρχει έστω και ένα επίσημο υπηρεσιακό έγγραφο, ανακοίνωση ή μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι η ΕΛ.ΑΣ. επενέβη εξαιτίας των σημαιών. Όσο τέτοιο στοιχείο δεν υφίσταται, η σύνδεση του ελέγχου με τη σημαία παραμένει ένα αυθαίρετο επικοινωνιακό πυροτέχνημα.
Δεύτερον, ως προς τον ισχυρισμό περί «στοχοποίησης και υποκίνησης του τοπικού πληθυσμού από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης»: Ο κ. Ταχσίν αποδίδει δόλο και εμπρηστική πρόθεση στον τοπικό Τύπο, αποκρύπτοντας επιμελώς το ουσιαστικό έναυσμα του συμβάντος. Η δημόσια συζήτηση και η κινητοποίηση των αρχών δεν προκλήθηκαν από την τουριστική διέλευση των οχημάτων, αλλά από καταγεγραμμένες κινήσεις και χειρονομίες στον δημόσιο χώρο που παρέπεμπαν ευθέως στον γνωστό χαιρετισμό της υπερεθνικιστικής οργάνωσης των «Γκρίζων Λύκων». Η διάκριση είναι κεφαλαιώδης: άλλο πράγμα το επίσημο σύμβολο ενός γειτονικού κράτους και εντελώς διαφορετικό η επίδειξη ακραίων παρακρατικών συμβολισμών. Η τουρκική σημαία δεν ανήκει στους «Γκρίζους Λύκους» και δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ασπίδα συγκάλυψης για πολιτικά φορτισμένες συμπεριφορές. Το RodopiPress κατέγραψε το γεγονός με νηφαλιότητα, τονίζοντας εξαρχής ότι το περιστατικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ούτε με όρους αφελούς τουριστικής βόλτας ούτε ως πεδίο ανέξοδης εθνικιστικής υστερίας, ζητώντας απόλυτη προσήλωση στους θεσμούς και την κοινωνική ειρήνη.
Τρίτον, ως προς την εσωτερική αντίφαση περί «αυθαιρεσίας και καταπίεσης»: Το ίδιο το δημοσίευμα της BİRLİK παραδέχεται ότι οι αστυνομικές αρχές διενήργησαν ενδελεχή τρίωρο έλεγχο ταξιδιωτικών εγγράφων και οχημάτων, διαπίστωσαν τη νομιμότητά τους και, εφόσον δεν στοιχειοθετήθηκε αυτόφωρο αδίκημα ή κατοχή παρανόμων αντικειμένων, οι μοτοσικλετιστές αφέθηκαν άμεσα ελεύθεροι να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Αυτό ακριβώς συνιστά την έμπρακτη απόδειξη λειτουργίας ενός ευρωπαϊκού κράτους δικαίου: οι Αρχές οφείλουν να ελέγχουν όταν συντρέχουν ενδείξεις και, μόλις επιβεβαιωθεί η νομιμότητα, ο πολίτης συνεχίζει ακώλυτα την πορεία του. Δεν υπήρξε κράτηση, δεν ασκήθηκε ποινική δίωξη, δεν κατασχέθηκε καμία σημαία και δεν ζητήθηκε η αφαίρεσή της. Πού ακριβώς θεμελιώνεται, συνεπώς, η κατηγορία περί «κρατικού πανικού» και «καταπίεσης»;
Τέταρτον, ως προς τη δημοσιογραφική συνέπεια και την αρχή της αμοιβαιότητας: Ας αντιστρέψουμε για μία στιγμή τους ρόλους. Αν μια οργανωμένη ομάδα Ελλήνων μοτοσικλετιστών διέσχιζε μια ευαίσθητη περιοχή της Τουρκίας φέροντας ελληνικές σημαίες και προέβαινε σε εθνικιστικούς σχηματισμούς, η τουρκική αστυνομία τους σταματούσε για έλεγχο διαβατηρίων και, μη διαπιστώνοντας παράβαση, τους άφηνε ελεύθερους μετά από τρεις ώρες, θα έκανε λόγο ο κ. Ταχσίν για «τουρκική δυσανεξία» και «παράνοια»; Η απάντηση είναι προφανής. Η αμοιβαιότητα που προτάσσουμε δεν αποτελεί ισοπεδωτικό συμψηφισμό, αλλά ηθική και δεοντολογική στάση: ίσο μέτρο κρίσης, σεβασμό στα δικαιώματα, σεβασμό στα εθνικά σύμβολα και ξεκάθαρη καταδίκη του εθνικισμού, ανεξαρτήτως προέλευσης.
Πέμπτον, ως προς την επίκληση της ιστορικής αφήγησης για τον Μουσταφά Κεμάλ στη Σμύρνη: Ο κ. Ταχσίν καταφεύγει στη γνωστή διήγηση σύμφωνα με την οποία ο Κεμάλ αρνήθηκε να πατήσει την ελληνική σημαία εισερχόμενος στη Σμύρνη το 1922. Ενώ όμως η συγκεκριμένη ιστορία προβάλλεται συστηματικά από την τουρκική εκπαίδευση για λόγους διπλωματικής αβρότητας, η αμείλικτη ιστορική αλήθεια της περιόδου καταγράφει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα: τις μαζικές σφαγές και λεηλασίες κατά του ελληνικού και αρμενικού πληθυσμού, τη συστηματική πυρπόληση της Σμύρνης τρεις ημέρες αργότερα —για την οποία ιστορικές πηγές και στενοί συνεργάτες του Κεμάλ, όπως ο Φαλίχ Ριφκί Ατάι, επιβεβαιώνουν ότι αποτέλεσε προσχεδιασμένη ενέργεια εξάλειψης της χριστιανικής παρουσίας— καθώς και το μαρτυρικό λιντσάρισμα του Μητροπολίτη Χρυσοστόμου από τον όχλο κατόπιν παράδοσής του από τον στρατιωτικό διοικητή Νουρεντίν Πασά. Ακόμη όμως κι αν απομονώσει κανείς το ηθικό μήνυμα περί σεβασμού των εθνικών συμβόλων, αυτό οφείλει να ισχύει χωρίς αστερίσκους: σεβασμός στην τουρκική σημαία στην Ελλάδα, αλλά και απαίτηση για τον ίδιο ακριβώς σεβασμό στην ελληνική σημαία στην Τουρκία.
Υπάρχει όμως και μια ουσιώδης διάσταση που αξίζει να υπογραμμιστεί απευθυνόμενοι προσωπικά στον συντάκτη της BİRLİK: Το γεγονός ότι μπορείτε να γράφετε όλα αυτά ελεύθερα στην Ελλάδα, να ασκείτε δριμεία κριτική στην Ελληνική Αστυνομία, στην ελληνική κοινωνία και στο ελληνικό κράτος, και να δημοσιεύετε ανεμπόδιστα τις απόψεις σας χωρίς να φοβάστε ότι θα οδηγηθείτε στη φυλακή για την κριτική σας, αποτελεί από μόνο του μία από τις πιο αδιάψευστες αποδείξεις της δημοκρατικής πραγματικότητας που τόσο συχνά εμφανίζεστε να καταγγέλλετε. Η ελευθερία σας να επικρίνετε την Ελλάδα είναι απολύτως σεβαστή και συνταγματικά κατοχυρωμένη. Ακριβώς όμως επειδή υπάρχει αυτή η ελευθερία, δεν έχετε κανένα δικαίωμα να απαιτείτε από κανέναν να αποδέχεται άκριτα τη δική σας προκατασκευασμένη αφήγηση.
Η Κομοτηνή και η Θράκη δεν αποτελούν πεδίο τεχνητών εντάσεων ούτε σκηνικό για «πολέμους συμβόλων». Είναι μια πραγματική κοινωνία όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι συμπολίτες συμβιώνουν, εργάζονται και προοδεύουν καθημερινά με βάση την ισονομία και την ευρωπαϊκή νομιμότητα. Όσοι διακονούμε τον δημόσιο λόγο έχουμε χρέος να υπηρετούμε την αλήθεια και όχι να κατασκευάζουμε εχθρούς. Κύριε Ταχσίν, η κριτική είναι θεμιτή, αλλά η ελευθερία της γνώμης δεν καταργεί την υποχρέωση της ακρίβειας: τα πραγματικά γεγονότα της Κομοτηνής αποδείχθηκαν ασυγκρίτως πιο ψύχραιμα από τους παραπλανητικούς τίτλους της BİRLİK.
Σχόλιο Σύνταξης RodopiPress: Η απόπειρα μετατροπής ενός συνήθους και απολύτως νόμιμου ελέγχου ασφαλείας σε εργαλείο εθνικιστικής προπαγάνδας υπονομεύει την κοινωνική ειρήνη και τη θεσμική σταθερότητα στη Θράκη. Το RodopiPress παραμένει σταθερά αφοσιωμένο στην αντικειμενική καταγραφή των γεγονότων, στην προάσπιση της αλήθειας και στην απόρριψη κάθε μορφής τεχνητής πόλωσης, υπενθυμίζοντας ότι το κράτος δικαίου δεν εκβιάζεται ούτε διαστρεβλώνεται.
Πηγή / Προέλευση: RodopiPress (Editorial απάντηση στο δημοσίευμα του İlhan Tahsin στη BİRLİK: birlikgazetesi.org/gumulcinede-turk-motosikletcilere-turk-bayragi-denetimi-ve-gozalti/)
Σχόλιο Σύνταξης RodopiPress: Η απόπειρα μετατροπής ενός συνήθους και απολύτως νόμιμου ελέγχου ασφαλείας σε εργαλείο εθνικιστικής προπαγάνδας υπονομεύει την κοινωνική ειρήνη και τη θεσμική σταθερότητα στη Θράκη. Το RodopiPress παραμένει σταθερά αφοσιωμένο στην αντικειμενική καταγραφή των γεγονότων, στην προάσπιση της αλήθειας και στην απόρριψη κάθε μορφής τεχνητής πόλωσης, υπενθυμίζοντας ότι το κράτος δικαίου δεν εκβιάζεται ούτε διαστρεβλώνεται.
Η Σημειολογία της Γραφής Γκιοκτούρκ στη Θράκη: Απάντηση στον Ιλχάν Ταχσίν






