Την οριστική μετάβαση της διεθνούς κοινότητας από την εποχή της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης σε ένα καθεστώς συγκρουσιακής αλληλεξάρτησης και σκληρού γεωπολιτικού ανταγωνισμού κατέγραψαν οι αναλύσεις και τα πορίσματα της 23ης Ετήσιας Συνάντησης της Λέσχης Συζητήσεων Valdai, η οποία διεξήχθη στην περιφέρεια της Μόσχας με κεντρικό άξονα την ευθύνη απέναντι στο μέλλον.
Οι εργασίες του συνεδρίου, όπως αποτυπώθηκαν και στην ετήσια έκθεση, επικεντρώθηκαν στην αποδόμηση της διεθνούς τάξης που οικοδομήθηκε γύρω από τον ΟΗΕ μετά το 1945, διαπιστώνοντας τη σταδιακή απώλεια της κουλτούρας του διαλόγου μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και την αδυναμία συμφωνίας σε νέους κανόνες συνύπαρξης.
Στο πεδίο της παγκόσμιας οικονομίας, οι εισηγητές ανέδειξαν την υποχώρηση των ελεύθερων αγορών έναντι της ανάγκης διασφάλισης της κρατικής κυριαρχίας και της οικονομικής ανθεκτικότητας. Υπογραμμίστηκε η δυναμική του Παγκόσμιου Νότου και η αυξανόμενη συμμετοχή των χωρών BRICS στο παγκόσμιο ΑΕΠ έναντι της G7, τάση που επιταχύνει τις προσπάθειες δημιουργίας εναλλακτικών μηχανισμών συναλλαγών και αποδολαριοποίησης.
Παράλληλα, εξετάστηκε το παράδειγμα της ρωσικής «οικονομίας αντίστασης», η οποία, σύμφωνα με τους ερευνητές, κατάφερε να αποφύγει τη χρηματοπιστωτική κατάρρευση χάρη στην αναδιάρθρωση των εξαγωγών προς την Ανατολή και τη διατήρηση λειτουργικών μηχανισμών αγοράς. Στο περιθώριο των οικονομικών πάνελ πραγματοποιήθηκαν κλειστές συναντήσεις των εμπειρογνωμόνων με τον Υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και τον επικεφαλής της Rosatom Αλεξέι Λιχατσόφ.
Ιδιαίτερα έντονη υπήρξε η συζήτηση γύρω από τις νέες μορφές πολέμου, την πυρηνική αποτροπή και τον ρόλο των αναδυόμενων τεχνολογιών. Οι αναλυτές επεσήμαναν ότι η διάχυση στρατιωτικής ισχύος και η χρήση τεχνολογιών όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα καθιστούν τις σύγχρονες συγκρούσεις εξαιρετικά δύσκολο να κριθούν οριστικά, οδηγώντας σε παρατεταμένους και πολυδάπανους πολέμους φθοράς, όπως συμβαίνει στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Τέθηκε επίσης ο προβληματισμός για τη στρατιωτική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και τη σταδιακή απώλεια του ανθρώπινου ελέγχου στο πεδίο της μάχης, ενώ αναλύθηκε το παράδοξο της πυρηνικής σταθερότητας και αστάθειας, όπου τα μεγάλα στρατηγικά οπλοστάσια αποτρέπουν έναν γενικευμένο παγκόσμιο πόλεμο αλλά ταυτόχρονα ευνοούν την εκδήλωση περιφερειακών θερμών κρίσεων.
Πηγή: Valdai Discussion Club (valdaiclub.com) Προέλευση: 23η Ετήσια Συνάντηση της Λέσχης Συζητήσεων Valdai
Σχόλιο Σύνταξης
Οι επεξεργασίες και τα μηνύματα που εξέπεμψε η Λέσχη Valdai δεν αποτελούν απλώς μια ακαδημαϊκή καταγραφή των διεθνών τάσεων, αλλά αποτυπώνουν με ευκρίνεια τη στρατηγική αντίληψη της Μόσχας και των αναθεωρητικών πόλων για τον κόσμο που αναδύεται. Η διαπίστωση ότι η διεθνής νομιμότητα έχει υποκατασταθεί από την ισχύ των όπλων και ότι η πολυμέρεια κατακερματίζεται σε περιφερειακές συμμαχίες και συναλλακτικές σχέσεις πιστοποιεί ότι ο πλανήτης βιώνει μια ιστορική τομή υψηλού κινδύνου.
Για τη Θράκη, η οποία αποτελεί νευραλγικό γεωστρατηγικό σταυροδρόμι ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, οι εξελίξεις αυτές έχουν άμεση και πρακτική σημασία. Η ραγδαία ανάδειξη της Αλεξανδρούπολης και του Έβρου ως κρίσιμων κόμβων της δυτικής στρατηγικής αρχιτεκτονικής τοποθετεί αυτόματα την ακριτική μας περιφέρεια στην πρώτη γραμμή της γεωπολιτικής πίεσης.
Όταν οι παραδοσιακοί κανόνες ασφαλείας καταρρέουν και η «οικονομία του πολέμου» υποκαθιστά τις σταθερές της ανάπτυξης, η εθνική θωράκιση δεν μπορεί να εξαντλείται σε διπλωματικές διακηρύξεις. Η προστασία της ακριτικής γραμμής απαιτεί στρατηγική διορατικότητα, άμεση ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και θωράκιση της τοπικής οικονομικής βάσης, ώστε η περιοχή να διατηρήσει την κοινωνική της συνοχή απέναντι στους ισχυρούς τριγμούς της διεθνούς αποσταθεροποίησης.
