Με τη συμπλήρωση 85 ετών από την έναρξη μιας εκ των πλέον ένδοξων, αλλά και παράδοξων αναμετρήσεων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η ιστορική μνήμη στρέφεται στη Μάχη της Κρήτης (20-31 Μαΐου 1941). Η γιγαντιαία αεροπορική επιχείρηση των δυνάμεων του Άξονα με τη συνθηματική ονομασία «ΕΡΜΗΣ» , αποτέλεσε την τελική πράξη της γερμανικής εισβολής στο ελληνικό έδαφος , αναδεικνύοντας παράλληλα το μεγαλείο της λαϊκής αντίστασης.
Η στρατηγική θέση του νησιού ως αεροναυτικής βάσης στη Μεσόγειο είχε θέσει την Κρήτη στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Αδόλφου Χίτλερ πολύ πριν την επίθεση. Μετά την πτώση της ηπειρωτικής Ελλάδας, η διατήρηση του νησιού απέκτησε τεράστια ηθική και πολιτική σημασία, λειτουργώντας ως χώρος συγκέντρωσης των υποχωρούντων στρατευμάτων. Την άμυνα ανέλαβαν βρετανικά, αυστραλιανά και νεοζηλανδικά στρατεύματα υπό τον Υποστράτηγο Φρέυμπεργκ , αριθμώντας περίπου 43.000 άνδρες. Στο πλευρό τους συντάχθηκαν η Σχολή Χωροφυλακής Ρεθύμνου και ένα σώμα 300 πρωτοετών Ευελπίδων , οι οποίοι κατανεμήθηκαν στους κρίσιμους τομείς του Μάλεμε, των Χανίων, του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου.
Η γερμανική αεραποβατική επίθεση εκδηλώθηκε το πρωί της 20ής Μαΐου 1941. Η Luftwaffe επιστράτευσε έναν πανίσχυρο στόλο 1.370 αεροσκαφών, 70 πλοίων και το επίλεκτο σώμα των αλεξιπτωτιστών (Fallschirmjäger), δυνάμεως 22.700 ανδρών. Παρά τον ανηλεή βομβαρδισμό, τα πρώτα κύματα των Γερμανών εισβολέων σχεδόν αποδεκατίστηκαν από την πεισματώδη άμυνα και τον ξεσηκωμό του κρητικού λαού. Ωστόσο, η κατάληψη του στρατηγικού αεροδρομίου του Μάλεμε και του υψώματος 107 τη νύχτα της 21ης Μαΐου, σε συνδυασμό με την απόλυτη γερμανική αεροπορική κυριαρχία και την απουσία της Vης Μεραρχίας Κρήτης (που είχε εγκλωβιστεί στην Αθήνα), έγειραν οριστικά την πλάστιγγα υπέρ του εχθρού. Η εκκένωση του νησιού ξεκίνησε στις 28 Μαΐου από τα Σφακιά, με τη μάχη να ολοκληρώνεται τυπικά στις 31 Μαΐου.
Το Βαρύ Τίμημα για το Γ΄ Ράιχ
Παρά την τελική επικράτηση των Γερμανών, η Μάχη της Κρήτης επέφερε ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα στην πολεμική μηχανή του Βερολίνου. Η Κρήτη χαρακτηρίστηκε δικαίως ως «ο τάφος των Γερμανών αλεξιπτωτιστών» , τίτλο που ομολόγησε και ο ίδιος ο Διοικητής του XI Γερμανικού Σώματος Αεροπορίας, Αντιπτέραρχος Στούντεντ. Οι τρομακτικές απώλειες της ναζιστικής ελίτ ανάγκασαν τον Χίτλερ να παροπλίσει οριστικά τις μεγάλες αεραποβατικές επιχειρήσεις για το υπόλοιπο του πολέμου, καταρρίπτοντας τον μύθο του αήττητου του Άξονα.
Σχόλιο Συντάκτη
Η επέτειος της Μάχης της Κρήτης δεν αποτελεί απλώς μια σελίδα ένδοξης στρατιωτικής ιστορίας, αλλά ένα διαχρονικό μάθημα για το τι σημαίνει λαϊκή ψυχή και πίστη στην ελευθερία. Το γεγονός ότι απλοί πολίτες, γέροντες και γυναίκες, με πρωτόγονα μέσα, αντιμετώπισαν και κατατρόπωσαν την πιο εξελιγμένη στρατιωτική ελίτ της εποχής, τους Fallschirmjäger, άφησε άναυδη την παγκόσμια κοινότητα και ανάγκασε τους ίδιους τους στρατηγούς του Χίτλερ να υποκλιθούν.
Για την ελληνική πλευρά, η θυσία των 300 πρωτοετών Ευελπίδων, που διέφυγαν από την Αθήνα για να βρεθούν στην πρώτη γραμμή της φωτιάς, αποτελεί τον απόλυτο φάρο της στρατιωτικής αρετής. Δυστυχώς, η απώλεια της Κρήτης κρίθηκε από τα τεράστια κενά της συμμαχικής διοίκησης, την έλλειψη επικοινωνιών στο Μάλεμε και τον μοιραίο εγκλωβισμό της Vης Μεραρχίας Κρήτης στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ακόμη και έτσι, το στρατηγικό κέρδος της συμμαχικής νίκης ήταν ανυπολόγιστο: ο Χίτλερ έχασε το πολυτιμότερο επιθετικό του όπλο, καθυστερώντας και αποδιοργανώνοντας τα επόμενα επιχειρησιακά του σχέδια. Η Κρήτη πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος με τις μετέπειτα ναζιστικές θηριωδίες, αλλά κέρδισε την αθανασία.
Πηγή: Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) / Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα RodopiPress
