Ενεργειακές εξελίξεις και γεωπολιτικές ισορροπίες: Η ανάλυση του Μιχάλη Μαθιουλάκη για τις τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και τις επιπτώσεις ενόψει του χειμώνα.
Τις βασικές τάσεις και τους καθοριστικούς παράγοντες που διαμορφώνουν το τοπίο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με έμφαση στη γεωπολιτική αστάθεια, τα δεδομένα προσφοράς και ζήτησης, καθώς και τις καιρικές συνθήκες ενόψει της χειμερινής περιόδου, ανέλυσε σε πρόσφατες παρεμβάσεις του στα μέσα ενημέρωσης ο ενεργειακός αναλυτής Μιχάλης Μαθιουλάκης.
Γυρνώντας από την Ακαδημία που κάναμε στη Λευκωσία, είχα πλέον τον χρόνο να απαντήσω σε αιτήματα σχετικά με τις τιμές της ενέργειας. Έτσι, τις τελευταίες ημέρες μίλησα στην τηλεόραση της ΕΡΤ, στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ και στον Αθήνα 9,84.
Σε γενικές γραμμές, αυτά που μπορούμε να κρατήσουμε είναι:
-
Η πτώση του πετρελαίου από τα 110 στα 98 δολάρια το βαρέλι έχει σημασία, καθώς μας δείχνει ότι η αγορά συνεχίζει να υπολογίζει πως κυρίως οι ΗΠΑ, αλλά και ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Λατινική Αμερική και η Δυτική Αφρική καλύπτουν μέρος των κενών στην προσφορά.
-
Την ίδια στιγμή, η ζήτηση της Κίνας παραμένει συγκρατημένη, ενώ το Πεκίνο δείχνει να συνεχίζει να χρησιμοποιεί τα τεράστια αποθέματά του, που ξεπερνούν το 1 δισ. βαρέλια, για να διαχειρίζεται προς όφελός του τη θέση του στην αγορά και την επιρροή του σε τρίτες χώρες.
-
Η αυξημένη προσφορά από τις ΗΠΑ και η περιορισμένη ζήτηση από την Κίνα λειτουργούν ανασταλτικά για μια εκτός-ορίων αύξηση των τιμών.
-
Οι ειδήσεις από το Ιράν θα συνεχίσουν να ανεβοκατεβάζουν τις τιμές, (όπως γίνεται από χθες, που το Brent έφυγε πάλι πάνω από τα 100 δολάρια). Πίσω από τις καθημερινές αντιδράσεις, όμως, η αγορά δείχνει να κρατά στο μυαλό της τα δεδομένα προσφοράς και ζήτησης. Γι’ αυτό βλέπουμε συχνά μικρότερη άνοδο στις αρνητικές ειδήσεις και ταχύτερη πτώση στις θετικές.
-
Εκτιμώ λοιπόν ότι υπάρχει περιθώριο σταδιακής αποκλιμάκωσης πριν αρχίσει ο χειμώνας, εφόσον δεν υπάρξει κάποια επί του πεδίου (και όχι μόνο λεκτική) ανάφλεξη.
-
Στο φυσικό αέριο, οι υψηλές τιμές περιορίζουν τη ζήτηση στην Ασία ενώ αρκετές χώρες χρησιμοποιούν περισσότερο άνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή αντί για φυσικό αέριο.
-
Παράλληλα, την τελευταία εβδομάδα φαίνεται πιο έντονη η προσπάθεια του Κατάρ να περάσει φορτία LNG από τα Στενά του Ορμούζ σε μια προσπάθεια να επανεκκινήσει τις εξαγωγές του ασχέτως τον κίνδυνο χτυπήματος. Αυτή η αλλαγή στάσης έχει σημασία.
-
Η όποια αποκλιμάκωση των τιμών πάντως, δεν θα σβήσει την επίδραση τους στον πληθωρισμό καθώς ο μέσος όρος των ενεργειακών τιμών μέσα στο 2026 έχει παραμείνει υψηλός.
-
Ο υψηλότερος πληθωρισμός, εκτός από τα προβλήματα που δημιουργεί στους καταναλωτές, οδηγεί και σε αύξηση των επιτοκίων (το βλέπουμε ήδη) και αυτό προσθέτει νέα πίεση στα δημόσια οικονομικά πολλών χωρών.
-
Βέβαια, από όλα αυτά καταλαβαίνει κανείς ότι η παγκόσμια ζήτηση ενεργείας δεν φαίνεται να τα πηγαίνει και πολύ καλά στο μέλλον, και αυτό επίσης συγκρατεί τις τιμές από τα χειρότερα.
-
Πάντως, εκτός από τη γεωπολιτική, ειδικά για αυτόν τον χειμώνα οι μεταβολές στον καιρό μπορεί να αναδειχθούν σε καθοριστικό παράγοντα για τις τιμές ενέργειας (περισσότερο από το σύνηθες).
-
Αν το El Nino που ανακοινώθηκε πρόσφατα, φτάσει πράγματι την ένταση που προβλέπεται από τους επιστήμονες, ενδέχεται να δούμε μεγάλες διαφορές μέσα στη σεζόν που ξεκινάει, με ένα θερμότερο φθινόπωρο/ξεκίνημα χειμώνα και μια πολύ πιο ψυχρή περίοδος μετά τις γιορτές.
-
Η ένταση του El Nino, προβλέπεται τόσο μεγάλη, που ίσως να είναι ικανή να διαταράξει τον πολικό στρόβιλο (ο οποίος γενικά συγκρατεί το πολικό ψύχος μακριά από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική).
-
Τέτοιες διαταραχές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να ευνοήσουν έντονα επεισόδια ψύχους, με ενδεχομένως δραματική επίπτωση στις τιμές της ενέργειας.Γι’ αυτό χρειάζεται να παρακολουθούμε και την εξέλιξη του El Nino τους επόμενους μήνες (λες και λίγα είχαμε έως τώρα…)
