Μυτιλήνη: Το «Βαλιδέ Τζαμί» αναγεννάται και μετατρέπεται σε πρότυπο Μουσείο
Ένα από τα πιο εμβληματικά οθωμανικά μνημεία της Λέσβου, το τέμενος «Μπαλή ζαντέ Χασάν Μπέη» (γνωστό ως «Βαλιδέ Τζαμί») στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης, ολοκληρώνει τη μεταμόρφωσή του σε έναν σύγχρονο μουσειακό χώρο. Το έργο, προϋπολογισμού 1,8 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και αναμένεται να εγκαινιαστεί το αμέσως επόμενο διάστημα από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
Αποκαλύπτοντας την ιστορία του μνημείου
Οι εργασίες αποκατάστασης, που υλοποιήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, ανέδειξαν νέα στοιχεία για το παρελθόν της περιοχής:
-
Πραγματική ταυτότητα: Η κτητορική επιγραφή αποκάλυψε ότι το τέμενος χτίστηκε αρχικά το 1620, ενώ η σημερινή του μορφή διαμορφώθηκε μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1867, με την ανακατασκευή του να ολοκληρώνεται το 1889.
-
Αρχαιολογικά ευρήματα: Κατά τις ανασκαφικές εργασίες, αποδείχθηκε ότι το τέμενος είναι χτισμένο πάνω από παλαιοχριστιανικά ερείπια, ενώ σε βαθύτερο επίπεδο εντοπίστηκε αρχαϊκό νεκροταφείο, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή κατοίκηση της περιοχής για χιλιάδες χρόνια.
-
Αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες: Ο χαρακτηριστικός μιναρές ύψους 17,5 μέτρων από ροζ ηφαιστειογενή πέτρα (ιγνιμβρίτη) αναστηλώθηκε στην αρχική του μορφή. Παράλληλα, το μαρμάρινο σιντριβάνι που κοσμούσε τον αύλειο χώρο θα επανατοποθετηθεί στη θέση του.
Στρατηγική ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς
Το έργο αποτέλεσε κεντρικό σημείο αναφοράς στο 1ο Πολιτιστικό Forum Ελλάδας – Τουρκίας στην Καππαδοκία, αναδεικνύοντας τη σημασία της προστασίας των οθωμανικών μνημείων στην Ελλάδα. Η Λέσβος επενδύει συστηματικά στη διαχείριση της πολιτιστικής της κληρονομιάς, καθώς πέραν του «Βαλιδέ Τζαμιού», προχωρούν οι εργασίες στον Μεντρεσέ στο πάνω κάστρο της Μυτιλήνης, ενώ δρομολογείται η αποκατάσταση του «Γενί Τζαμί» στην οδό Ερμού, προκειμένου να λειτουργήσει ως πολυχώρος πολιτισμού.
Σχόλιο συντάκτη: Η μετατροπή του «Μπαλή ζαντέ Χασάν Μπέη» σε μουσείο για τη σύγχρονη ιστορία της Λέσβου αποτελεί μια πράξη σεβασμού στην ιστορική πολυπλοκότητα του νησιού. Η συνεργασία Ελλάδας-Τουρκίας στο πεδίο του πολιτισμού προσδίδει στο μνημείο μια νέα διάσταση, μετατρέποντάς το από ένα «ξεχασμένο ερείπιο» σε έναν «γέφυρα» επικοινωνίας και μνήμης για τη Μεσόγειο.
