Σε πλήρη εφαρμογή το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου: Τι αλλάζει για την Ελλάδα

 Από την Παρασκευή 12 Ιουνίου 2026, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Η εξέλιξη αυτή εισάγει ένα ενιαίο, αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο με στόχο την αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών συνόρων, την επιτάχυνση των διαδικασιών και την εμπέδωση της συλλογικής ευρωπαϊκής ευθύνης. Σημειώνεται ότι σε εθνικό επίπεδο το πλαίσιο στηρίχθηκε και ψηφίστηκε από τη Νέα Δημοκρατία.

Το RodopiPress κωδικοποιεί τις αλλαγές μέσα από 10 + 1 χρηστικές ερωτήσεις και απαντήσεις για το τι φέρνει η επόμενη ημέρα:

Οδηγός 10+1 Ερωτήσεων & Απαντήσεων

• 1. Τι αλλάζει βασικά στη διαχείριση; Εισάγονται αυστηρότεροι έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα, ταχύτερες διαδικασίες ασύλου και επιστροφών, καθώς και υποχρεωτικός μηχανισμός ευρωπαϊκής αλληλεγγύης για τη στήριξη των κρατών πρώτης γραμμής.

• 2. Τι είναι η διαδικασία «screening»; Είναι ο υποχρεωτικός αρχικός έλεγχος που εφαρμόζεται σε όλους όσοι εισέρχονται παράνομα στη χώρα. Περιλαμβάνει διαδικασίες ταυτοποίησης, υγειονομικού ελέγχου και εκτεταμένου ελέγχου ασφαλείας.

• 3. Πόσο διαρκεί το «screening»; Ολοκληρώνεται εντός 7 ημερών στα σύνορα και εντός 3 ημερών στην ενδοχώρα. Μετά οδηγούνται σε διαδικασία ασύλου, επιστροφής ή μετεγκατάστασης.

• 4. Ποιοι υπάγονται στις ταχείες διαδικασίες στα σύνορα; Πρόσωπα που προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης ή επιχειρούν να παραπλανήσουν τις αρχές. Ολοκληρώνονται υποχρεωτικά εντός 12 εβδομάδων υπό καθεστώς κράτησης ή περιορισμού.

• 5. Τι προβλέπεται για όσους έχουν ισχυρό προσφυγικό προφίλ; Υπάγονται στην κανονική διαδικασία ασύλου, εισέρχονται νόμιμα στη χώρα και έχουν πρόσβαση στην εργασία και την εκπαίδευση.

• 6. Τι συμβαίνει σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος ασύλου; Εκδίδεται ταυτόχρονα απόφαση επιστροφής και ο απορριφθείς είτε αναχωρεί οικειοθελώς είτε απομακρύνεται αναγκαστικά.

• 7. Ποιο είναι το όφελος της Ελλάδας από τον μηχανισμό αλληλεγγύης; Αποκτά θεσμοθετημένη ευρωπαϊκή στήριξη μέσω μετεγκαταστάσεων, χρηματοδότησης και επιχειρησιακής βοήθειας.

• 8. Τι αλλάζει με τον Κανονισμό του Δουβλίνου; Μέσα από συμφωνία με βασικές χώρες δευτερογενών ροών (Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία), διαγράφονται οι εκκρεμείς περιπτώσεις παλαιών επιστροφών. Από τις 13 Ιουνίου η χώρα μηδενίζει το βάρος παλαιών υποθέσεων.

• 9. Τι είναι τα «κέντρα επιστροφών» (return hubs) εκτός ΕΕ; Οργανωμένες δομές εκτός ΕΕ, στις οποίες μπορούν να μεταφέρονται υπήκοοι τρίτων χωρών των οποίων η αίτηση ασύλου έχει απορριφθεί, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση των επιστροφών.

• 10. Ποιος ο ρόλος της Ελλάδας στα «return hubs»; Η Ελλάδα συμμετέχει μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία και τη Δανία σε κοινή πρωτοβουλία για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων στην Αφρική, με στόχο να καταστούν λειτουργικά από το 2027.

• +1. Τι ισχύει για τις «ασφαλείς χώρες καταγωγής»; Ενισχύεται η εφαρμογή της έννοιας για χώρες όπως η Αίγυπτος, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, όπου οι αιτήσεις εξετάζονται με διαδικασίες-εξπρές και, σε περίπτωση απόρριψης, ενεργοποιούνται άμεσα οι επιστροφές.

Σχόλιο Συντάκτη: Η πλήρης ενεργοποίηση του νέου Συμφώνου αποτελεί αναμφίβολα μια ιστορική στροφή για την ευρωπαϊκή διαχείριση του προσφυγικού. Για την Ελλάδα, το μεγάλο κέρδος είναι διπλό: από τη μία πλευρά, ο μηδενισμός των παλαιών εκκρεμοτήτων του Δουβλίνου αφαιρεί ένα τεράστιο διοικητικό βάρος, και από την άλλη, η συμμετοχή της Αθήνας στον σκληρό πυρήνα των «5» για τα return hubs δείχνει ότι η χώρα μας συνδιαμορφώνει πλέον την ευρωπαϊκή πολιτική. Το στοίχημα μετατοπίζεται πλέον στην πράξη: στο πόσο γρήγορα οι ελληνικές υπηρεσίες θα ανταποκριθούν στα ασφυκτικά χρονικά όρια.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή / Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου Επιμέλεια: Newsroom RodopiPress

Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο: Σε πλήρη εφαρμογή οι νέοι κανόνες της Ε.Ε.