Με μια ισχυρή, ανανεωμένη δέσμευση για την προστασία και την ενίσχυση της δημοσιογραφίας ως δημόσιου αγαθού ολοκληρώθηκαν στα Τίρανα, στις 19/5, οι εργασίες του 11ου Δημοσιογραφικού Συνεδρίου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (South East Europe Media Conference).
Η διήμερη διοργάνωση, η οποία έφερε τον κεντρικό τίτλο «Ενδυναμώνοντας τη Δημοσιογραφία ως Δημόσιο Αγαθό», οργανώθηκε από τον Εκπρόσωπο του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (RFoM) σε στενή συνεργασία με τις κατά τόπους αποστολές του Οργανισμού στην ευρύτερη περιοχή.
Το συνέδριο συγκέντρωσε περισσότερους από 140 συμμετέχοντες από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και άλλες διεθνείς περιοχές, μεταξύ των οποίων δημοσιογράφους, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, κυβερνητικούς αξιωματούχους, νομικούς εμπειρογνώμονες, ακαδημαϊκούς και στελέχη διεθνών οργανισμών. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι διαρκείς προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελευθερία του Τύπου και η ανεξάρτητη δημοσιογραφία σε ένα ολοένα και πιο σύνθετο πολιτικό και ψηφιακό περιβάλλον, με κοινή διαπίστωση ότι απαιτείται συντονισμένη δράση σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
Οι βασικοί θεματικοί άξονες του συνεδρίου εστιάστηκαν στα εξής ζητήματα:
-
Ασφάλεια των Δημοσιογράφων: Εξετάστηκαν πρακτικοί τρόποι για τη βελτίωση της προστασίας των λειτουργών του Τύπου απέναντι σε φυσικές επιθέσεις, διαδικτυακές απειλές, έμφυλη βία και συστήματα παρακολούθησης.
-
Ψηφιακές Προκλήσεις και AI: Αναλύθηκε ο αυξανόμενος αντίκτυπος των πλατφορμών της «Big Tech» (Μεγάλης Τεχνολογίας) και της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην ορατότητα, τη βιωσιμότητα και την ασφάλεια των μέσων ενημέρωσης.
-
Διαφάνεια και Παιδεία στα Μέσα: Υπογραμμίστηκε η ανάγκη για ενίσχυση της διαφάνειας στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ, καθώς και η προώθηση της παιδείας στα μέσα και την πληροφορία (media literacy) για τη δημιουργία πιο ανθεκτικών και πλουραλιστικών κοινωνιών.
Ο Εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, Πρέσβης Jan Braathu, τόνισε στην τοποθέτησή του ότι η ενίσχυση της δημοσιογραφίας είναι θεμελιώδης για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη του κοινού, ζητώντας ειλικρινή πολιτική βούληση και τη λήψη αποτελεσματικών νομικών μέτρων προστασίας.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Παρουσίας του ΟΑΣΕ στην Αλβανία, Πρέσβης Michel Tarran, σημείωσε ότι οι επιτόπιες επιχειρήσεις του Οργανισμού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι μοναδικά τοποθετημένες για να στηρίξουν την ελευθερία του Τύπου. Ανέφερε μάλιστα ως παράδειγμα την Αλβανία, όπου ενισχύθηκαν οι απαιτήσεις διαφάνειας στην ιδιοκτησία των ΜΜΕ και υιοθετήθηκαν νομοθετικές τροποποιήσεις για την ενίσχυση της προστασίας των επαγγελματιών του κλάδου.
Σχόλιο Συντάκτη
Τα συμπεράσματα του 11ου Συνεδρίου του ΟΑΣΕ στα Τίρανα έρχονται να επιβεβαιώσουν μια ζοφερή πραγματικότητα: η δημοσιογραφία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια εξακολουθεί να βάλλεται σε πολλαπλά μέτωπα, από τις παραδοσιακές φυσικές επιθέσεις και τις νομικές πιέσεις μέχρι το σύγχρονο ψηφιακό σαμποτάζ και τις απειλές των αλγορίθμων. Η διοργάνωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς εδώ στη Θράκη, καθώς η Περιφέρειά μας βρίσκεται στην καρδιά αυτού του γεωγραφικού και πολιτικού χώρου, όπου η ελευθερία της έκφρασης και η αδέσμευτη ενημέρωση αποτελούν καθημερινό αγώνα.
Το γεγονός ότι ο ΟΑΣΕ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικτυακές απειλές, τα συστήματα παρακολούθησης και τις ενορχηστρωμένες ψηφιακές επιθέσεις δεν είναι θεωρητικό. Οι δημοσιογράφοι στην περιφέρεια, που τολμούν να κάνουν ερευνητική δημοσιογραφία και να αποκαλύψουν κυκλώματα, διαφθορά ή γεωπολιτικά παιχνίδια, στοχοποιούνται συστηματικά. Γίνονται αποδέκτες δομημένων εκστρατειών λάσπης και ψηφιακού εκφοβισμού με σκοπό την ηθική και επαγγελματική τους εξόντωση. Όπως ορθά επισημάνθηκε στο συνέδριο, η δημοσιογραφία δεν είναι μια απλή επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά «δημόσιο αγαθό» απαραίτητο για τη λειτουργία της Δημοκρατίας. Για να παραμείνει όμως ζωντανό αυτό το αγαθό, οι διακηρύξεις και τα μνημόνια των διεθνών οργανισμών πρέπει να μετατραπούν σε θεσμικές πράξεις. Απαιτείται η δημιουργία άμεσων, τοπικών μηχανισμών ταχείας αντίδρασης (rapid response mechanisms) που θα προστατεύουν τον δημοσιογράφο της επαρχίας τη στιγμή που δέχεται την επίθεση, θωρακίζοντας το δικαίωμα των ακριτικών κοινωνιών στην αντικειμενική και ελεύθερη ενημέρωση.
-
Πηγή: OSCE Representative on Freedom of the Media (Επίσημο Ανακοινωθέν) Επιμέλεια / Προέλευση: Rodopipress Newsroom
