Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ρώσου Υπουργού Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, σχετικά με την καθοριστική συμβολή της Σοβιετικής Ρωσίας στην επικράτηση του Μουσταφά Κεμάλ, επαναφέρουν με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ελληνικής ιστορίας. Σε συνέντευξή του στα τουρκικά μέσα TGRT Haber και Türkiye, ο Λαβρόφ χαρακτήρισε τη στήριξη που ξεκίνησε το 1920 ως ένα «ένδοξο κεφάλαιο στρατηγικής συνεργασίας», υπενθυμίζοντας πως η Μόσχα παρείχε στους Τούρκους εθνικιστές σημαντική υλική υποστήριξη, όπως όπλα, πυρομαχικά και χρυσό.
Η «Ακτινογραφία» της Σοβιετικής Βοήθειας (1920-1922)
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία που τεκμηριώνονται και στο έργο του Αντιστρατήγου ε.α. Στρατή Χαραλάμπους, «Μικρασιατική Εκστρατεία: Τα βήματα προς την καταστροφή» , η βοήθεια των Μπολσεβίκων υπήρξε η «σανίδα σωτηρίας» που επέτρεψε την ανασύνταξη των τουρκικών δυνάμεων:
-
Πολεμικό Υλικό: Απεστάλησαν περίπου 40.000 τυφέκια, 324 πολυβόλα και 66 πυροβόλα.
-
Πυρομαχικά & Εξοπλισμός: Η παρτίδα περιλάμβανε 45.000 κιβώτια φυσιγγίων, 150.000 βλήματα πυροβολικού, 20.000 προσωπίδες και 1.500 ξίφη.
-
Χρυσός: Έξι κιβώτια με ακατέργαστο χρυσό, που υπολογίζεται μεταξύ 200 και 400 κιλών, μεταφέρθηκαν οδικώς στο Ερζερούμ.
-
Στρατηγικός Σχεδιασμός: Βασική ήταν η κοινή σύνταξη των σχεδίων επίθεσης για το μέτωπο του Αφιόν Καραχισάρ τον Αύγουστο του 1922.
Η Σύνδεση με τη Γενοκτονία των Ποντίων
Μια ιδιαίτερα οδυνηρή πτυχή της σοβιετικής εμπλοκής αφορά τον Ποντιακό Ελληνισμό. Όπως σημειώνεται στη σελίδα 278 του βιβλίου του Στρατή Χαραλάμπους, μέρος της πρώτης παρτίδας οπλισμού (500 τυφέκια και 250 κιβώτια πυρομαχικών) παραδόθηκε τον Οκτώβριο του 1920 απευθείας στο σύνταγμα του Τοπάλ Οσμάν στην Κερασούντα. Στόχος της ενίσχυσης αυτής ήταν η διευκόλυνση του έργου της εξόντωσης των Ελλήνων του Πόντου.
Το Παράδοξο της Μαύρης Θάλασσας
Η μεταφορά του υλικού γινόταν μέσω της Μαύρης Θάλασσας προς τα λιμάνια της Τραπεζούντας και της Σαμψούντας. Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει «αξιοπερίεργη» τη διέλευση των ρωσικών πλοίων κάτω από τη μύτη του Βρετανικού Ναυτικού που επιτηρούσε την περιοχή, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την ανοχή των Βρετανών.
