«Το Σιναπλί της Ψυχής μας» – Ένα Πολιτιστικό Αντάμωμα Μνήμης στην Αίγειρο
Γράφει ο Νϊκος Αρβανίτης – Φωτογραφίες MaronNews
Σε ένα συγκινητικό ταξίδι στον χρόνο και την παράδοση εξελίχθηκε η βραδιά του Σαββάτου 14 Μαρτίου 2026, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Αιγείρου. Η παράσταση «Το Σιναπλί της Ψυχής μας», μια παραγωγή της Θεατρικής Ομάδας Ενηλίκων «ΣΙΝΑΠΛΙ» του Συλλόγου Ανατολικορωμυλιωτών Πολυκάστρου, κατάφερε να γεφυρώσει την απόσταση ανάμεσα στο Πολύκαστρο και τη Μεσσούνη, τιμώντας την κοινή ιστορική αφετηρία των δύο περιοχών.
Ένας Αιώνας από τον Εκπατρισμό
Η εκδήλωση λειτούργησε ως φόρος τιμής για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον βίαιο εκπατρισμό των Ελλήνων της Ανατολικής Ρωμυλίας από την πατρογονική γη του Σιναπλί. Μέσα από ένα ατμοσφαιρικό θεατρικό δρώμενο, οι θεατές ήρθαν σε επαφή με:
-
Προφορικές αφηγήσεις που διέσωσαν τον πόνο και την ελπίδα της προσφυγιάς.
-
Παραδοσιακές φορεσιές, με τις κεντημένες τσούκνες και τα καλοραμμένα πουτούρια να αναβιώνουν την αισθητική μιας άλλης εποχής.
-
Ιστορική αναδρομή στις 20 Οκτωβρίου 1924, όταν η ανταλλαγή των πληθυσμών οδήγησε τις οικογένειες των Σιναπλιωτών να ριζώσουν στη Μεσσούνη και το Πολύκαστρο.
Η Τέχνη και η Επιβίωση
Η παράσταση ανέδειξε τη δυναμική των προσφύγων, οι οποίοι μεταλαμπάδευσαν στον ελλαδικό χώρο την τεχνογνωσία τους. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα παραδοσιακά επαγγέλματα που άνθισαν τότε —του σιδηρουργού, του πεταλωτή και κυρίως του καροποιού— τα οποία υπήρξαν καθοριστικά για την οικονομική ανάπτυξη και τη στήριξη της γεωργίας στις νέες πατρίδες.
Μουσικοχορευτική Σύμπραξη
Το δρώμενο ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή του Συλλόγου Ανατολικορωμυλιωτών Κομοτηνής, οι οποίοι πλαισίωσαν μουσικά την παράσταση και παρουσίασαν τέσσερις παραδοσιακούς χορούς, υπογραμμίζοντας πως η πολιτιστική κληρονομιά παραμένει ζωντανή και ενιαία.
Σύνοψη: Η βραδιά στην Αίγειρο δεν ήταν απλώς μια θεατρική παράσταση, αλλά ένα «αντάμωμα» ψυχής που επιβεβαίωσε τους άρρηκτους δεσμούς των δύο περιοχών μέσα από το κοινό τους παρελθόν.
Επίλογος του Σιναπλί της ψυχής μας.
Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, η ζωή στο όμορφο μεγαλοχώρι κυλούσε ήρεμα, όπως τα καθαρά νερά του Ασμάκι. Ύστερα όμως άρχισαν οι πιέσεις από το βουλγαρικό κράτος και τις συμμορίες των κατσαπλιάδων. Η τρομοκρατία έφερε φόβο, διωγμούς, εγκλήματα και φόνους. Τα γεγονότα της Αγχιάλου, ο Μεγάλος Πόλεμος και η συνθήκη του Νευγύ οδήγησαν τελικά στον ξεριζωμό. Έλληνες ήταν και Έλληνες θέλησαν να παραμείνουν. Πήραν τα υπάρχοντά τους και εγκαταστάθηκαν στο Καρασούλι, τη Μεσσούνη, τη Σίνδο, τη Φιλιππούπολη Λάρισας και σε χωριά του Θεσσαλικού κάμπο
Ήρθε ο καιρός……φόρτωσαν τα ζντράνια τους (υπάρχοντα) στο κάρο και κόνεψαν στο Καρασούλι, που σε λίγα χρόνια το είπαν Πολύκαστρο, στη Μεσσούνη Κομοτηνής, στη Σίνδο Θεσσαλονίκης, στη Φιλιππούπολη Λάρισας και στα χωριά του Θεσσαλικού κάμπου.
Προχωρούμε νότια, έλεγε ο παππούς μας, από την ψυχή μας δεν φεύγει το Σιναπλή, η εκκλησία, το σχολείο, τα τρία καβάκια, η μακριά στράτα, το κουρί, τα αμπέλια, τα υψώματα, μα προ παντός το ρυάκι, το Ασμάκι, που μας δρόσιζε, μας ξεδιψούσε, πότιζε τα ζώα μας, τους κήπους μας,
Το Ασμάκι πλέον θα είναι η μόνη μας ελπίδα να επικοινωνούμε με το Σιναπλή, γιατί αυτό, όσες και όποιες άδικες και απάνθρωπες συμφωνίες και να γίνουν, δεν θα πάψει να κυλά, μέσα από το χωριό μας, στον Τόντζο, από τον Τόντζο στον Έβρο, από τον Έβρο στο Θρακικό πέλαγος, από το Θρακικό πέλαγος στο Αιγαίο, το Θερμαϊκό και τον Παγασητικό κόλπο, για να φέρνει τα χαιρετίσματα σε όλους τους Σιναπλιώτες πρόσφυγες, όπου και αν εγκαταστάθηκαν.
