Χιλιάδες αγροτεμάχια κρίθηκαν μη επιλέξιμα από το δορυφορικό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι αγρότες μιλούν για λάθη που τους στερούν ενισχύσεις και ετοιμάζουν διαμαρτυρία στην Κομοτηνή.
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Αναστάτωση και έντονη αγανάκτηση επικρατεί στους παραγωγούς της Θράκης, μετά τα αποτελέσματα του συστήματος monitoring του ΟΠΕΚΕΠΕ, τα οποία χαρακτηρίζουν χιλιάδες αγροτεμάχια μη επιλέξιμα για ενίσχυση. Πολλοί αγρότες κάνουν λόγο για σοβαρά σφάλματα στο δορυφορικό σύστημα που τους στερούν πολύτιμες επιδοτήσεις, παρά το γεγονός ότι οι καλλιέργειες έχουν γίνει κανονικά και είναι δηλωμένες όπως προβλέπεται.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τα ΚΥΔ της Θράκης, στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας έφτασαν αρχεία από τον ΟΠΕΚΕΠΕ που «κοκκίνισαν» μεγάλο μέρος των δηλωμένων εκτάσεων, με ποσοστά που φτάνουν ακόμη και το 70% – 80% των ΑΦΜ. Οι περιπτώσεις αφορούν κυρίως κοφτολίβαδα, εκτάσεις με στρεμματική ενίσχυση βαμβακιού και αγροτεμάχια που κρίθηκαν μη επιλέξιμα.
Το πρόβλημα είναι ότι οι παραγωγοί ενημερώθηκαν μόλις λίγες ημέρες πριν λήξει η σχετική προθεσμία για διορθώσεις, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη την έγκαιρη επανεξέταση ή τη διόρθωση των φακέλων από τα ΚΥΔ. Ως αντίδραση, αποφάσισαν να προχωρήσουν σε μηχανοκίνητη πορεία διαμαρτυρίας και συγκέντρωση στο παράρτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Κομοτηνή, την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου, στις 11 το πρωί.
Δυναμική κινητοποίηση αγροτών – Συγκέντρωση με τρακτέρ έξω από τα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Κομοτηνή
Οι αγρότες υποστηρίζουν ότι τα αγροτεμάχια που απορρίπτονται είναι κανονικά καλλιεργημένα και έχουν δώσει παραγωγή, όμως «ο δορυφόρος τα βλέπει λάθος» λόγω σφαλμάτων στα δεδομένα ή στις μετρήσεις. Εκπρόσωποι των ΚΥΔ εξηγούν ότι το monitoring φέτος εφαρμόστηκε χωρίς επιτόπιους ελέγχους, με αποτέλεσμα τα δεδομένα να ερμηνεύονται διαφορετικά ανά περιοχή και να υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις.
«Οι έλεγχοι του monitoring είναι υποτίθεται ενημερωτικοί και όχι τιμωρητικοί. Ο στόχος είναι να εντοπίζονται σφάλματα και να δίνονται περιθώρια διόρθωσης. Όταν όμως τα αρχεία αποστέλλονται στο τέλος της περιόδου, χωρίς χρόνο για διορθώσεις, το αποτέλεσμα είναι άδικο», σχολιάζουν γεωπόνοι από τα ΚΥΔ της περιοχής.
Όπως τονίζουν, για να λειτουργήσει σωστά το σύστημα θα πρέπει να υπάρχει συνεχής επικοινωνία με τον παραγωγό, ώστε να μπορεί να προχωρά σε διορθωτικές κινήσεις κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου — όπως άροση, αλλαγή καλλιέργειας, διαγραφή ή επανασχεδίαση τεμαχίου, ή ακόμη και προσκόμιση γεωεντοπισμένων (geotagged) φωτογραφιών. «Μόνο έτσι ο παραγωγός θα είναι πραγματικά ενήμερος και συνυπεύθυνος στη διαδικασία», σημειώνουν.
Ιλχάν Αχμέτ: «Αδιέξοδο για τους αγρότες της Ροδόπης από τα σφάλματα του δορυφορικού monitoring»
Τι είναι το Monitoring και πώς λειτουργεί
Το Monitoring ή Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων (AMS) εφαρμόζεται στη χώρα μας από το 2022 και βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus. Οι εικόνες συλλέγονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και δείχνουν εάν υπάρχει ενεργή καλλιέργεια, αν οι δηλώσεις ταιριάζουν με την πραγματική εικόνα και αν τηρούνται τα όρια των αγροτεμαχίων.
Αν εντοπιστούν αποκλίσεις, το χωράφι χαρακτηρίζεται με «κόκκινο» χρώμα και ειδικούς κωδικούς απόρριψης, όπως:
-
80111 – Μη επιλέξιμη χρήση γης
-
80114 – Ετερογένεια ή διπλή χρήση
-
80117 – Λάθος ψηφιοποίηση / εκτός φυσικών ορίων
-
80120 – Αμφισβητούμενη χρήση, υπό επανεξέταση
Όταν εμφανιστούν αυτοί οι κωδικοί, ο παραγωγός πρέπει να ελέγξει τα δεδομένα του μέσω της πλατφόρμας ΕΑΕ και να προχωρήσει, εφόσον υπάρχει σφάλμα, σε διόρθωση ή αίτημα επανεξέτασης μέσα στις προθεσμίες του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι συνέπειες για τις ενισχύσεις
Το Monitoring αντικαθιστά σταδιακά τους παραδοσιακούς ελέγχους και επιβάλλει διαρκή ψηφιακή επιτήρηση. Αν και αυξάνει τη διαφάνεια και μειώνει τη γραφειοκρατία, ταυτόχρονα μηδενίζει τα περιθώρια λάθους και οδηγεί σε αυτόματες απορρίψεις όταν υπάρχουν αποκλίσεις. Έτσι, παραγωγοί που δεν έχουν προλάβει να ελέγξουν τα αγροτεμάχιά τους κινδυνεύουν να χάσουν μέρος ή και το σύνολο της ενίσχυσής τους.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το Monitoring δεν στοχεύει να τιμωρήσει, αλλά να εκσυγχρονίσει το σύστημα των ενισχύσεων. Ωστόσο, απαιτεί ενημέρωση, σωστή δήλωση και άμεση συνεργασία παραγωγών, γεωπόνων και ΚΥΔ.
Συμπέρασμα
Η μετάβαση στη νέα ψηφιακή εποχή των ενισχύσεων δεν είναι εύκολη. Οι δορυφόροι βλέπουν τα χωράφια με ακρίβεια, αλλά οι αγρότες βιώνουν την πραγματικότητα στο έδαφος. Για να υπάρξει ισορροπία, χρειάζεται διάλογος, διαφάνεια και τεχνική υποστήριξη, ώστε κανένας παραγωγός να μη βρεθεί εκτός επιλεξιμότητας εξαιτίας τεχνικών λαθών.
Η φετινή αναστάτωση στη Θράκη ίσως είναι ένα καμπανάκι για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις στο σύστημα — πριν οι επόμενες πληρωμές περάσουν οριστικά… από τα μάτια του δορυφόρου.
