Η υπόθεση Φερχάτ και το πραγματικό δίλημμα του Αλέξη Τσίπρα στη Θράκη
Η υπόθεση Φερχάτ Οζγκιούρ δεν είναι μια ακόμη τοπική ιστορία στη Θράκη. Είναι ένα πολιτικό τεστ αντοχής για τον Αλέξη Τσίπρα, που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη θεσμική του εικόνα, τις πιέσεις της συγκυρίας και τις απαιτήσεις μιας εκλογικής περιφέρειας όπου η γεωπολιτική και η καθημερινή πολιτική τέμνονται διαρκώς.
Η δημόσια καταγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι το Τουρκικό Προξενείο παρενέβη ανοιχτά υπέρ συγκεκριμένου υποψήφιου του ΣΥΡΙΖΑ στη Ροδόπη, δεν ήταν ένα συμβάν που πέρασε απαρατήρητο. Αντιθέτως, αποτέλεσε σημείο καμπής. Για πρώτη φορά στη Μεταπολίτευση, εν ενεργεία πρωθυπουργός κατονόμασε ευθέως προξενική εμπλοκή υπέρ Έλληνα βουλευτή. Το γεγονός αυτό καθιστά τον Φερχάτ Οζγκιούρ μια πολιτική φιγούρα υψηλού κόστους — και μάλιστα όχι για τη Νέα Δημοκρατία, αλλά για τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ.
Στην Κουμουνδούρου του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και στο περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα αντιλαμβάνονται πλέον ότι δεν υπάρχει πολιτικό όφελος από την επαναφορά του. Η απόφαση να συμπεριληφθεί εκ νέου σε ψηφοδέλτιο δεν θα ενίσχυε τον ΣΥΡΙΖΑ∙ θα τον εξέθετε. Η πολιτική εικόνα Τσίπρα επιχειρεί να ξαναχτιστεί πάνω σε θεσμικότητα, σοβαρότητα και στρατηγική επανεκκίνηση. Στο πλαίσιο αυτό, η συνύπαρξή του με ένα πρόσωπο που βρίσκεται στη δίνη προξενικών καταγγελιών λειτουργεί αποσταθεροποιητικά.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό. Η στάση του Φερχάτ στη Βουλή, η συμπεριφορά του, οι επιλογές του και οι αναφορές που κατά καιρούς έχουν διαρρεύσει για στενές επαφές με το Προξενείο ενίσχυσαν μια αίσθηση «ασυμμετρίας» σε σχέση με το θεσμικό πλαίσιο. Αυτή η αίσθηση, που αρκετοί στη Θράκη ονομάζουν πλέον «Φερχατισμό», ερμηνεύτηκε ως απόκλιση από τους κανόνες μιας υπεύθυνης μειονοτικής πολιτικής.
Την ίδια στιγμή, η ιδεολογική συμβατότητα ανάμεσα στον Αλέξη Τσίπρα και τον Φερχάτ είναι μάλλον αδύναμη. Όπως επισημαίνουν επικριτές του ΣΥΡΙΖΑ, ο Τσίπρας δεν υπήρξε ποτέ συνεπής εκφραστής του μαρξιστικού δόγματος, όπως φαίνεται και από το πρόσφατο βιβλίο-ημερολόγιό του, ενώ ο Φερχάτ δεν μπορεί να θεωρηθεί αριστερός με την παραδοσιακή έννοια. Η σχέση τους ήταν πρωτίστως εκλογική, όχι ιδεολογική. Και όταν η εκλογική χρησιμότητα εξαντλείται, το πολιτικό κόστος παραμένει μόνο στον αρχηγό.
Οι πληροφορίες που κυκλοφορούν στη Θράκη, και τις οποίες διαβάζουμε ολοένα συχνότερα, αναφέρουν ότι ο Τσίπρας εξετάζει ήδη νέα πρόσωπα: και από τη μουσουλμανική μειονότητα, και από το χριστιανικό στοιχείο. Η στρατηγική αυτή δείχνει ότι η απόφαση έχει ουσιαστικά ληφθεί. Ο Φερχάτ δεν πρόκειται να επιστρέψει στο ψηφοδέλτιο. Όχι γιατί υπάρχει εχθρότητα, αλλά γιατί δεν υπάρχει πλέον πολιτικό νόημα.
Η επόμενη μέρα για τον ΣΥΡΙΖΑ στη Θράκη απαιτεί σταθερότητα, καθαρότητα και πρόσωπα που δεν θα αποτελούν εστία αμφισημίας. Η υπόθεση Φερχάτ λειτούργησε ως προειδοποίηση για τα όρια της “χαλαρής” επιλογής στελεχών σε μια ιδιαίτερη περιοχή. Και η επιλογή του Τσίπρα να μην τον επαναφέρει δεν είναι πράξη τιμωρίας — είναι πράξη αυτοπροστασίας.
Η πολιτική είναι συχνά σκληρή. Στη Θράκη, όμως, είναι και επικίνδυνη όταν διασταυρώνεται με εξωτερικούς παράγοντες. Γι’ αυτό η υπόθεση Φερχάτ μοιάζει να έχει κλείσει· και στην πολιτική, όταν κάτι κλείνει, δεν ανοίγει ξανά εύκολα.
Απομένει να δούμε τί θα γίνει με την υπόθεση Χουσεΐν Ζεϋμπέκ!…
