Τοψίδης και Μουτζούρης στον «Αστερισμό» της Επιζωοτίας: Από τον Έβρο μέχρι τη Λέσβο, η Κτηνοτροφία Ψυχορραγεί
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η πρόσφατη Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/820 της Κομισιόν, που «κλειδώνει» τη Λέσβο λόγω του αφθώδους πυρετού, αποτελεί την επίσημη σφραγίδα μιας χρονίζουσας διοικητικής παθογένειας. Η εικόνα που εκτυλίσσεται σήμερα στο Βόρειο Αιγαίο θυμίζει εφιαλτικά το δράμα που βίωσε —και συνεχίζει να βιώνει— η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (ΑΜΘ).
Σε δύο διαφορετικές γωνιές της Ελλάδας, το μοτίβο της καταστροφής παραμένει το ίδιο: Πλημμελής πρόληψη, ανύπαρκτος συντονισμός και πολιτικοί που «κρύβονται» πίσω από έγγραφα ενώ το ζωικό κεφάλαιο αφανίζεται.
Η Ευρωπαϊκή Απόφαση 2026/820: Τι σημαίνει το «κλείδωμα» της Λέσβου
Η νέα Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2026/820 της Κομισιόν, που αναρτήθηκε στις 8 Απριλίου, αποτελεί το πλέον ανησυχητικό έγγραφο της κρίσης. Η Ευρώπη αναγνωρίζει επίσημα ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε, καταργώντας την προηγούμενη ηπιότερη απόφαση.
-
17+ Εστίες: Η απόφαση αναγνωρίζει ήδη 17 επίσημες εστίες (με τον αριθμό στο σύστημα ADIS να έχει ήδη σκαρφαλώσει στις 27), γεγονός που αποδεικνύει ότι η διασπορά δεν ανακόπηκε.
-
Απαγόρευση Μετακινήσεων: Το νησί παραμένει σε καθεστώς απόλυτου φραγμού για τη μετακίνηση ευπαθών ζώων προς τα έξω τουλάχιστον έως τις 15 Μαΐου 2026.
-
Προϊόντα υπό περιορισμό: Αν και δεν υπάρχει καθολικό μπλόκο στα τυροκομικά, η ενεργοποίηση του Κανονισμού 2020/687 επιβάλλει τόσο αυστηρούς ελέγχους και προϋποθέσεις επεξεργασίας που η έξοδος προϊόντων από το νησί περιορίζεται δραματικά στην πράξη.
Η «Συνταγή» της Αποτυχίας: Τοψίδης και Μουτζούρης στην ίδια «Παγίδα»
Όπως στη Λέσβο ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης δέχεται σφοδρά πυρά για την έλλειψη επιχειρησιακού σχεδίου, έτσι και στην ΑΜΘ η διοίκηση του Χριστόδουλου Τοψίδη και ο Αντιπεριφερειάρχης Ριτβάν Χατζημεμέτ βρέθηκαν στο στόχαστρο για την «ομολογία» ανικανότητας στο πεδίο.
-
Το άλλοθι των υποδομών: Στην ΑΜΘ, η παραδοχή ότι οι τάφροι απολύμανσης δυσλειτουργούσαν λόγω «έλλειψης νερού», εκθέτει ανεπανόρθωτα τη διοίκηση. Αντίστοιχα στη Λέσβο, η Περιφέρεια περιγράφεται ως «θεατής» που ζήτησε μόλις δύο οχήματα από τον Δήμο, την ώρα που ο ιός SAT1 κάλπαζε.
-
Πανηγύρια vs Βιοασφάλεια: Το πολιτικό οξύμωρο είναι κοινό. Εκατομμύρια ευρώ δαπανώνται σε φιέστες και δημόσιες σχέσεις, την ώρα που οι βασικές υποδομές βιοασφάλειας παραμένουν στον «αυτόματο πιλότο».
Η Σύγκρουση με την Κυβέρνηση και ο Θυμός των Παραγωγών
Η κρίση στη Λέσβο πήρε εκρηκτικές διαστάσεις μετά την παρέμβαση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Μακάριου Λαζαρίδη, ο οποίος χαρακτήρισε «απαράδεκτο και παράνομο» το αίτημα Μουτζούρη να ανοίξει το νησί χωρίς μέτρα βιοασφάλειας.
«Δεν υπάρχουν τα απαιτούμενα μέτρα από πλευράς Περιφέρειας που θα μας έδιναν τη δυνατότητα να βγουν τα προϊόντα», τόνισε ο κ. Λαζαρίδης, εκθέτοντας την πλήρη αδράνεια του τοπικού μηχανισμού.
Την ίδια στιγμή, ο θυμός των Μυτιληνιών ξεχειλίζει για το «έγγραφο της ντροπής» που χαρακτηρίζει το γάλα «απόβλητο» προς ταφή, μια οδηγία που στερείται επιστημονικής βάσης και απειλεί τη δημόσια υγεία.
«Τρέχουμε πίσω από τη νόσο»: Η κραυγή απόγνωσης των κτηνοτρόφων
Ενώ η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου αναλώνεται σε γραφειοκρατικές δικαιολογίες, οι άνθρωποι της παραγωγής κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο κτηνοτρόφος και μέλος του Δ.Σ. του Συνεταιρισμού Πέτρας, Λευτέρης Μανδάνης, μιλώντας στα τοπικά ΜΜΕ, περιέγραψε μια εικόνα πλήρους κατάρρευσης:
«Δυστυχώς, τρέχουμε πίσω από τη νόσο. Η υποστελέχωση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας και οι πολυήμερες καθυστερήσεις στην ταυτοποίηση των κρουσμάτων καθιστούν αδύνατο τον σχεδιασμό πολιτικής εκρίζωσης».
Ο κ. Μανδάνης προτείνει ριζοσπαστικά μέτρα για να σταματήσει το μαρτύριο της σταγόνας:
-
Παύση παραγωγής γάλακτος: Οδήγηση όλων των κοπαδιών σε ξηρά περίοδο για να σταματήσουν οι μετακινήσεις και ο κίνδυνος μετάδοσης.
-
Αποζημιώσεις βάσει περσινής παραγωγής: Οικονομική στήριξη για την απώλεια εισοδήματος περιόδου Απριλίου – Αυγούστου.
-
Έλεγχοι εντός 24ώρου: Χωρίς άμεση ταυτοποίηση, τα μολυσμένα ζώα παραμένουν στις εκτροφές μεταδίδοντας τον ιό.
Συμπέρασμα: Χωρίς «Στρατηγό» στο Πεδίο
Η ιστορία επαναλαμβάνεται ως τραγωδία. Στη Ροδόπη είδαμε τις περιουσίες να χάνονται επειδή “δεν υπήρχε νερό” για τις απολυμάνσεις, ενώ τα χρήματα των φορολογουμένων γίνονταν πυροτεχνήματα. Στη Λέσβο, ο κ. Μουτζούρης αντιμετωπίζει πλέον τον δίκαιο θυμό των παραγωγών, καθώς αναλώνεται σε παράνομα αιτήματα και επικοινωνιακά τεχνάσματα.
Η αποτίμηση της καταστροφής στον κτηνοτροφικό κλάδο της Θράκης και της Λέσβου έως τον Απρίλιο του 2026 αποκαλύπτει μια βαθιά κρίση που υπερβαίνει τη μαζική θανάτωση άνω των 117.000 ζώων στην ΑΜΘ και την επιθετική εξάπλωση του ιού SAT1 στη Λέσβο, εξελισσόμενη σε πλήρη παραγωγική και κοινωνική αποσάρθρωση.
Η οικονομική ζημιά γιγαντώνεται από την ολοκληρωτική απώλεια εισοδήματος λόγω της ταφής χιλιάδων τόνων γάλακτος, το δυσβάσταχτο κόστος συντήρησης των κοπαδιών υπό καθεστώς καραντίνας και τη διακοπή των επιδοτήσεων, οδηγώντας εκατοντάδες οικογένειες σε απόγνωση και τον πρωτογενή τομέα των ακριτικών αυτών περιοχών στο χείλος του αφανισμού.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά από τη διοικητική ανεπάρκεια, η οποία εκδηλώθηκε με πλημμελή μέτρα βιοασφάλειας και μεγάλες καθυστερήσεις στους κτηνιατρικούς ελέγχους, καθιστώντας πλέον επιτακτική την ανάγκη για 100% αποζημιώσεις και ριζοσπαστική θεσμική παρέμβαση προκειμένου να αποφευχθεί η οριστική κατάρρευση της τοπικής κτηνοτροφίας.
Σχόλιο Συντάκτη: Η κρίση αποκαλύπτει το πιο σκληρό πρόσωπο της διοικητικής ανικανότητας. Το να ζητάς να «ανοίξει» ένα νησί με ενεργή επιζωοτία, χωρίς να έχεις εξασφαλίσει ούτε μια υδροφόρα για απολύμανση, δεν είναι απλώς λάθος· είναι επικίνδυνο. Ο κ. Μουτζούρης και ο κ. Τοψίδης οφείλουν να καταλάβουν ότι η προστασία της παραγωγής δεν γίνεται με δημόσιες σχέσεις και τουριστικά ή χρηματοοικονομικά projects, αλλά με «στρατηγούς» στο πεδίο. Όσο η διοίκηση αντιμετωπίζει τον κτηνοτρόφο ως ψηφοφόρο στα μπλόκα και όχι ως πυλώνα της οικονομίας, η «μαύρη πρωτιά» της καταστροφής θα παραμένει η μόνη σταθερά.
