Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, 2 Şubat 2026’da yayınladığı mesajla ulusal diyalog sürecini başlatarak Anayasa Revizyonu (Anayasa değişikliği) sürecini resmen açtı. 1975 Anayasası’nı “20. yüzyıla ait bir metin” olarak nitelendiren Başbakan, Yeni Demokrasi Meclis Grubu’nu ve diğer partileri, Mart ayına kadar nihai tekliflerini sunmaya davet etti.
Anayasa Değişikliğinin Temel Eksenleri
Hükümetin önerisi, on yıllardır değişmeyen kurumlarda köklü değişiklikler öngörüyor:
-
Bakanların Sorumluluğu (Madde 86): Bakanların görevleri sırasındaki olası cezai sorumluluklarına ilişkin davalarda, asliye hâkimlerinin rolünün artırılması.
-
Yükseköğretim: Devlet tekelinin kaldırılması ve özel üniversitelerin (devlet dışı) kurulmasına izin verilmesi.
-
Kamu Yönetimi: Kamuda kadrolu çalışma (monimotita) kavramının, sürekli değerlendirme (performans ölçümü) temelinde yeniden tanımlanması.
-
Cumhurbaşkanlığı: Kurumsal tarafsızlığı korumak amacıyla, Cumhurbaşkanı için tek seferlik ve 6 yıllık görev süresi belirlenmesi.
-
Yargı Bağımsızlığı: Yüksek mahkeme yönetimlerinin seçiminde bizzat hâkimlerin daha etkin söz sahibi olması.
Popülizme “Fren” ve Mali Disiplin
Başbakanın mesajında en dikkat çeken noktalardan biri, kalıcı mali dengeyi garanti altına alacak anayasal mekanizmaların getirilmesi oldu. Amaç, ülkenin geçmişte ağır bedeller ödemesine neden olan popülizme ve tutulamayacak siyasi vaatlere tekrar teslim olmasını engellemek.
Yeni Gündem: Yapay Zeka ve İklim Krizi
Revizyon, Anayasayı günümüzün modern zorluklarına uyarlamayı hedefliyor. Önceki değişikliklerde gündemde olmayan Yapay Zeka (AI) ve İklim Krizi gibi konulara yönelik hukuki düzenlemelerin anayasal metne dahil edilmesi planlanıyor.
Mitsotakis, “Anayasanın bizzat kendisi bizi uzlaşma aramaya zorluyor” diyerek, bu sürecin siyasi sistemdeki kutuplaşmaya bir yanıt olmasını temenni etti.
