Κείμενο: Νίκος Αρβανίτης
Φωτορεπορτάζ: Alexandros G
Ο Μίσχος του Δήμου Ιάσμου στη Ροδόπη, ένα τοπίο που κάποτε υπήρξε σημείο αναφοράς για την φυσική του ομορφιά –ένας μικρός παράδεισος όπου φωτογράφοι αποτύπωναν ακόμη και τις πιο ευτυχισμένες στιγμές, όπως οι μετα-γαμου φωτογραφίσεις– σήμερα φέρει τα σημάδια μιας βαθιάς περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Οι εικόνες από το ρέμα και τους πέριξ χώρους πιστοποιούν, με τον πιο σκληρό τρόπο, τη γενικότερη έλλειψη περιβαλλοντικής παιδείας που χαρακτηρίζει δυστυχώς πολλούς επισκέπτες και χρήστες του χώρου.
Η έκταση της ρύπανσης είναι συγκλονιστική. Το φυσικό τοπίο, με τους επιβλητικούς πλατάνους και την πλούσια βλάστηση, έχει μετατραπεί σε έναν ανοιχτό σκουπιδότοπο.
Παρατηρείται μια ανησυχητική ποικιλία απορριμμάτων, με κυρίαρχη την πλαστική ρύπανση (μπουκάλια νερού, πλαστικά ποτήρια και συσκευασίες) που επιπλέουν στα λιγοστά λιμνάζοντα νερά ή είναι παγιδευμένα στα βράχια.
Επιπλέον, η περιοχή είναι κυριολεκτικά γεμάτη αλουμίνιο – ένας «θησαυρός» από μεταλλικά κουτιά αναψυκτικών και μπύρας. Όπως εύστοχα παρατηρείται, ο όγκος του αλουμινίου θα μπορούσε να τροφοδοτήσει με πρώτες ύλες εργοστάσια της ΒΙ.ΠΕ. , ενώ τα κουτάκια που βρίσκονται πεταμένα, δεν δίνουν «φτερά» στο φυσικό περιβάλλον, αλλά βαραίνουν το οικοσύστημα.
Η “Σιωπηλή Απειλή” του Λαδιού και η Άλλοθι της Κλιματικής Αλλαγής
Η πιο επικίνδυνη, ωστόσο, μορφή ρύπανσης που αποκαλύπτεται, είναι η χημική μόλυνση.
Τα μπουκάλια με λάδι μηχανής πεταμένα ανάμεσα στα ξερά φύλλα αποτελούν ωρολογιακή βόμβα. Η πιθανή διαρροή αυτού του εξαιρετικά τοξικού λιπαντικού θα επηρεάσει ανεπανόρθωτα την ποιότητα του νερού και του εδάφους. Το λάδι δημιουργεί ένα φιλμ στην επιφάνεια του νερού, εμποδίζοντας την οξυγόνωση και δηλητηριάζοντας τους υδρόβιους οργανισμούς.
Τα απορρίμματα, με την έλευση της επόμενης δυνατής βροχής ή πλημμύρας, θα «καθαρίσουν» τον χώρο, μεταφέροντας την ρύπανση σε άλλα σημεία του υδρογραφικού δικτύου. Αυτή η παθητική αναμονή για την «κάθαρση» από τη φύση είναι η πλέον τραγική ένδειξη της έλλειψης ευθύνης.
Παρατηρούμε επίσης ότι, ενώ πριν από μερικά χρόνια το ρέμα έτρεχε νερό – ένα σημάδι υγιούς οικοσυστήματος – σήμερα είναι μερικώς ξηρό. Είναι εύκολο να κατηγορήσουμε την κλιματική αλλαγή για την έλλειψη νερού. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται από κατοίκους της περιοχής, η αντίθεση με το πράσινο χόρτο του γηπέδου του Μίσχου – που συντηρείται με τεχνητά μέσα (άρδευση) χειμώνα-καλοκαίρι – αποκαλύπτει ότι η υποβάθμιση του ρέματος οφείλεται κυρίως στις ανθρώπινες προτεραιότητες και στην αμέλεια, και όχι αποκλειστικά σε περιβαλλοντικά φαινόμενα.
Είναι επιτακτική ανάγκη οι αρμόδιοι φορείς και η τοπική κοινωνία να δράσουν άμεσα για την αποκατάσταση του ρέματος, τον καθαρισμό των επικίνδυνων αποβλήτων (όπως τα λάδια) και την επιβολή μέτρων για να διασφαλιστεί ότι ο Μίσχος δεν θα ξαναγίνει ποτέ «πρώην παράδεισος».
Οι αρμόδιοι του Δήμου Ιάσμου και της ΠΕ Ροδόπης (κι όχι μόνον) τα γνωρίζουν όλα αυτά΄;
