Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Το ζήτημα των βακουφίων επανέρχεται με ένταση στο προσκήνιο μετά τη σφοδρή κριτική της Gündem στην πρόσφατη επίσκεψη του βουλευτή Ροδόπης Ιλχάν Αχμέτ στη διορισμένη διοίκηση του βακουφίου Κομοτηνής.
Η εφημερίδα χαρακτηρίζει την κίνηση ως «επικίνδυνη ομαλοποίηση» ενός σχήματος που η Μειονότητα δεν αναγνωρίζει επί δεκαετίες, υποστηρίζοντας πως αποδυναμώνει το πάγιο αίτημα για αιρετές διοικήσεις και θολώνει τη γραμμή της μειονοτικής ενότητας.
Βακούφια Θράκης: Ο Ιλχάν Αχμέτ, η «Γέφυρα» και το κρίσιμο πολιτικό timing
Ο Ιλχάν Αχμέτ απαντά με τρόπο που σε σημεία μοιάζει απολογητικός απέναντι σε έναν άγνωστο συντάκτη. Επιμένει πως η επίσκεψη ήταν θεσμική υποχρέωση, όχι μετατόπιση θέσεων. Ωστόσο, ένα κρίσιμο στοιχείο παραμένει: ίσως όχι από πρόθεση, δεν υιοθετεί μια σκληρή στάση απέναντι στους μηχανισμούς της Τουρκίας που επιδιώκουν σταθερά να ελέγξουν τα βακουφικά ιδρύματα. Αντιθέτως, αναλίσκεται σε πολιτικές αναλύσεις και διάλογο με εκείνους που τον είχαν διαγράψει από όλα τα άτυπα όργανα της Μειονότητας — κύκλους που στο παρελθόν είχαν επιχειρήσει την πολιτική του εξουδετέρωση.
Και το ερώτημα προκύπτει αβίαστα: Τόλμη; Υποταγή; Ή συνδιαλλαγή;
Την ίδια στιγμή, υπάρχει και μια λιγότερο προβεβλημένη πραγματικότητα: παρά τον διορισμένο χαρακτήρα της, η ΔΕΜΠ Κομοτηνής έχει χτίσει στη συνείδηση της πλειοψηφίας της Μειονότητας την εικόνα μιας αποτελεσματικής δομής που βρίσκεται κοντά στον κόσμο. Για πολλούς μουσουλμάνους της Θράκης, η ΔΕΜΠ δεν είναι μια απομακρυσμένη, απρόσωπη επιτροπή αλλά ένας φορέας που έχει συμβάλει στην κάλυψη καθημερινών αναγκών, στη στήριξη ευάλωτων ομάδων και στη διαχείριση περιουσίας με μετρήσιμο έργο. Αυτό το κοινωνικό αποτύπωμα, όσο κι αν αντιφάσκει με τον θεσμικό διάλογο περί αιρετότητας, δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Γεύμα ιφτάρ για 2500 εργαζόμενους και εμπόρους παρέθεσε η ΔΕΜΠ στον αύλειο χώρο του Γενί Τζαμί
Ωστόσο, το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ το επίπεδο της εικόνας ή της ηθικής νομιμοποίησης. Στη Θράκη, τα βακούφια αποτελούν κόμβους οικονομικής επιρροής, κοινωνικού κύρους και —σύμφωνα με τεκμηριωμένες αναλύσεις— πεδία άσκησης της τουρκικής υβριδικής στρατηγικής. Η διαχείρισή τους συνδέεται με μεγάλα οικονομικά μεγέθη, παράλληλες θρησκευτικές δομές, δίκτυα επιρροής και διαχρονικές ενδομειονοτικές τριβές. Σε ένα τόσο σύνθετο περιβάλλον, καμία πράξη ενός εκλεγμένου εκπροσώπου δεν μπορεί να κριθεί επιφανειακά.
Με αυτά τα δεδομένα, το ερώτημα «Ταυτίζεται ο Ιλχάν Αχμέτ με τον συντάκτη της Gündem;» δεν έχει μονοδιάστατη απάντηση.
Στο επίπεδο της αρχής, ναι· στο επίπεδο της πράξης, όχι.
Και οι δύο αναγνωρίζουν την ανάγκη για αιρετές διοικήσεις, αλλά η πορεία τους διαφέρει ριζικά. Η Gündem φοβάται τη νομιμοποίηση ενός προβληματικού καθεστώτος. Ο Ιλχάν Αχμέτ φοβάται ότι η αποχή θα αφήσει το πεδίο ελεύθερο σε δυνάμεις που επιχειρούν να καθοδηγήσουν τη Μειονότητα μέσα από τα βακουφικά ιδρύματα.
Το παράδοξο είναι πως ο βουλευτής βρίσκεται σήμερα να «συνομιλεί» έμμεσα με κύκλους που στο παρελθόν επιχείρησαν την αποδυνάμωσή του. Μια πραγματικότητα που αναδεικνύει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία επιρροών στη Θράκη — και πόσο γρήγορα μπορούν να επανενεργοποιηθούν μηχανισμοί που παραμένουν εν υπνώσει.
Σε αυτή τη συγκυρία, όμως, το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο:
Πρέπει να προσδιοριστεί με σαφήνεια τι εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον και ποια επιλογή διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή — όχι μόνο εντός της Μειονότητας, αλλά στο σύνολο της Θράκης.
Διότι όσο τα βακούφια παραμένουν σημείο τομής ανάμεσα σε ιστορία, ταυτότητα, χρήμα και γεωπολιτική, η σύγκρουση ανάμεσα στην «καθαρή στάση» και τον «θεσμικό ρεαλισμό» θα επιμένει.
Και όσο αυτό το πεδίο παραμένει ευμετάβλητο, ένα είναι βέβαιο:
κανένα βήμα δεν είναι ουδέτερο — και καμία κίνηση δεν είναι χωρίς συνέπειες.
Να θυμίσουμε ότι ο κ. Ιλχάν Αχμέτ ήταν ο μόνος βουλευτής Ροδόπης που στήριξε στο παρελθόν με τον θεσμικό του ρόλο τις δράσεις της ΔΕΜΠ Κομοτηνής!
