Η διεθνής σκηνή, στο κλείσιμο του 2025, μετατρέπεται σε ένα πεδίο ακραίου συναλλακτικού διεθνισμού (transactionalism), όπου οι παραδοσιακές αρχές του Διεθνούς Δικαίου υποχωρούν μπροστά στη λογική των «deals» και των γεωπολιτικών πακέτων. Το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων για την Ουκρανία και οι κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο συνθέτουν ένα νέο δόγμα, στο οποίο η χώρα απαντά με την ενίσχυση του στρατηγικού της βάθους, την επιτάχυνση των εξοπλιστικών προγραμμάτων και μια ενεργητική διπλωματία πρωτοβουλιών.
Η «Κυπροποίηση» της Ουκρανίας και η Γεωπολιτική Monopoly της Ανατολικής Μεσογείου
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
1. Το «Προηγούμενο Ζελένσκι» και η Κυριαρχία ως Αντικείμενο Διαπραγμάτευσης
Η δημοσιοποίηση του σχεδίου 20 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία (Δεκέμβριος 2025) σηματοδοτεί τη βίαιη μετάβαση στη «γεωπολιτική Monopoly».
-
Εδαφικές Υποχωρήσεις: Για πρώτη φορά, συζητούνται ανοιχτά αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες και «ελεύθερες οικονομικές ζώνες» σε κυρίαρχα εδάφη, με αντάλλαγμα την ειρήνευση.
-
Εγγυήσεις υπό Αίρεση: Οι προτεινόμενες εγγυήσεις ασφαλείας συνοδεύονται από «ρήτρες ακύρωσης» σε περίπτωση πρόκλησης, καθιστώντας την εθνική κυριαρχία ένα προϊόν υπό διαρκή διαιτησία.
2. Η Ανατολική Μεσόγειος στο Κάδρο των «Business»
Στην περιοχή μας, η Άγκυρα επιχειρεί να ευθυγραμμιστεί με το αμερικανικό μοντέλο που προωθούν προσωπικότητες όπως ο Τομ Μπάρακ. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, πρότεινε πρόσφατα το «πάγωμα» του Κυπριακού με αντάλλαγμα την ενεργειακή και τουριστική συνεκμετάλλευση, ακολουθώντας τη γραμμή ότι «η ευημερία είναι ο μόνος δρόμος απαλλαγής από πολιτικές επιπλοκές».
Ωστόσο, η πραγματικότητα στο Αιγαίο παραμένει σκληρή. Η αιφνίδια επιστροφή στις αερομαχίες την Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου 2025 –η πρώτη εμπλοκή μετά από 34 μήνες μεταξύ Λήμνου και Λέσβου– απέδειξε ότι τα «ήρεμα νερά» είναι μια εύθραυστη συνθήκη που η Άγκυρα ταράζει κατά το δοκούν, ειδικά μετά την παραλαβή της πρώτης ελληνικής φρεγάτας Belharra («Κίμων»).
3. Το Προληπτικό Δόγμα: Πίνακας Συγκριτικής Αποτροπής
Απέναντι στο μοντέλο των υποχωρήσεων, οι επιτελικοί σχεδιασμοί της Αθήνας προκρίνουν τη σύναψη δεσμευτικών και αυτόματων εγγυήσεων. Ο παρακάτω πίνακας αποτυπώνει την αρχιτεκτονική της εθνικής αποτροπής:
