Credentialism: Η Τυραννία των Τίτλων και η «Ελίτ της Σιωπής»
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η άνοιξη του 2026 βρίσκει την Ελλάδα εγκλωβισμένη σε μια ιδιότυπη κοινωνιολογική αντίφαση, την οποία η διεθνής ορολογία ονομάζει Credentialism (Πιστοποιητισμό). Ενώ η χώρα πιέζεται από τις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις και η περιφέρεια «αιμορραγεί» από τις αγροτικές κρίσεις, το αθηναϊκό κατεστημένο αναλώνεται σε έναν όψιμο ακαδημαϊκό ελιτισμό. Πρόκειται για την τάση να αξιολογείται η ικανότητα ενός ανθρώπου αποκλειστικά από τους τίτλους σπουδών του, χρησιμοποιώντας τους όχι ως εργαλεία γνώσης, αλλά ως μηχανισμούς ταξικού αποκλεισμού και «δολοφονίας χαρακτήρων».
Το Νομικό Οπλοστάσιο και η Στοχοποίηση του Παραγωγικού Κορμού
Όταν το σύστημα διυλίζει τους τίτλους σπουδών στελεχών που προέρχονται από τη μάχη της πραγματικής οικονομίας —όπως η περίπτωση του νέου Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Μακάριου Λαζαρίδη— στην πραγματικότητα στοχοποιεί το κοινωνικό status χιλιάδων πολιτών. Χτυπώντας τον Λαζαρίδη, προσβάλλουν τους 32.000 σπουδαστές των κολλεγίων και τους 9.500 αποφοίτους που έχουν ήδη δικαιωθεί επαγγελματικά μέσω του ΑΤΕΕΝ.
Αυτοί οι άνθρωποι αποτελούν τον παραγωγικό κορμό των ιδιωτικών επιχειρήσεων που, εν πολλοίς, «ταΐζουν» το δημόσιο. Η προσπάθεια υποβάθμισής τους σε «πολίτες δεύτερης κατηγορίας» προσκρούει πλέον στο αραγές νομικό τείχος:
-
Προεδρικό Διάταγμα 38/2010 και νόμοι 4093/2012 & 4111/2013: Αποσαφήνισαν ότι τα κολλέγια είναι θεσμοθετημένοι πάροχοι ανώτατης εκπαίδευσης.
-
Απόφαση Ολομέλειας ΣτΕ: Το Συμβούλιο της Επικρατείας όρισε τελεσίδικα ότι για την επαγγελματική αναγνώριση πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των διπλωμάτων και η σχετική εργασιακή εμπειρία.
Η «σχολή της πράξης» είναι πλέον νομικά ισότιμη, ανατρέποντας την τυραννία του μονοδιάστατου τίτλου που επιβάλλει το Credentialism.
Η «Ελίτ» της Σιωπής και οι Εγκάθετοι
Αυτό που εξοργίζει τη Θράκη δεν είναι η έλλειψη ενός διδακτορικού, αλλά η εκκωφαντική σιωπή του αθηναϊκού κατεστημένου απέναντι στην τουρκική υβριδική επιθετικότητα. Την ώρα που αναλύονται εξονυχιστικά τα «ένσημα» πολιτικών αντιπάλων, μια ιδιότυπη ελίτ «φιλοπροξενικών» αναλυτών —συχνά με αδιαφανή επιστημονικό βίο και αμφίβολης προέλευσης τίτλους— εγκαλεί μόνιμα την Ελλάδα, λειτουργώντας ως ηχείο των ψευδομουφτήδων και των εγκαθέτων της Άγκυρας.
Είναι οι ίδιοι που σιωπούν όταν η κυριαρχία μας αμφισβητείται, αλλά «βρυχάται» για τη νομιμότητα των πτυχίων της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Στο RodopiPress, γνωρίζουμε καλά ότι η επιστημοσύνη χωρίς εθνική συνείδηση και διαφάνεια είναι απλώς ένα εργαλείο προπαγάνδας.
Η Ιστορία «Ταπεινώνει» τους Τίτλους
Αν η κατοχή πτυχίου ήταν το μοναδικό κριτήριο ικανότητας, η ιστορία θα ήταν πολύ φτωχότερη.
-
Διεθνώς: Ο Winston Churchill και ο Abraham Lincoln δεν χρειάστηκαν πανεπιστημιακές σφραγίδες για να σώσουν τα έθνη τους. Ο Lula της Βραζιλίας βγήκε από τα μέταλλα και ο John Major άφησε το σχολείο στα 16.
-
Στην Ελλάδα: Προσωπικότητες όπως ο Νίκος Φίλης, ο Κώστας Λαλιώτης ή ο Σταύρος Θεοδωράκης απέδειξαν ότι η πολιτική οξυδέρκεια υπερβαίνει τους αμφιθεατρικούς σωλήνες.
Όλοι τους δικαιώθηκαν από την κάλπη. Στην περίπτωση του Μακάριου Λαζαρίδη, οι 7.080 σταυροί των Καβαλιωτών το 2023 αποτελούν το ισχυρότερο «πιστοποιητικό» πολιτικής νομιμοποίησης στον πολιτικό του μικρόκοσμο. Τα ίδια συμβαίνουν και σε άλλους πολιτικούς ή κομματικούς χώρους . Οι πολίτες δεν ψήφισαν μια ημερομηνία αποφοίτησης· ψήφισαν την Ochsentour (τον δρόμο της κοινωνικής τριβής) ενός ανθρώπου που γνωρίζει τους μηχανισμούς της εξουσίας.
Gatekeeping: Όταν τα Πτυχία Γίνονται Φράχτες για τη «Σχολή της Ζωής»
Αυτή η εμμονή στους τίτλους δεν αποτελεί μια απλή γραφειοκρατική αγκύλωση, αλλά την έκφραση αυτού που ο κοινωνιολόγος Randall Collins περιέγραψε ως «The Credential Society»: έναν μηχανισμό όπου τα πτυχία λειτουργούν περισσότερο ως ταξικά διαβατήρια και εργαλεία κοινωνικού αποκλεισμού, παρά ως αποδείξεις ουσιαστικής γνώσης.
Όπως επισημαίνει και ο καθηγητής του Harvard, Michael Sandel, στην «Τυραννία της Αξιοκρατίας», ο πιστοποιητισμός (credentialism) διχάζει βαθιά την κοινωνία, καλλιεργώντας μια αλαζονική ελίτ που ταπεινώνει όσους σφυρηλατήθηκαν στη «σχολή της ζωής» και στην πραγματική οικονομία.
Έτσι, το αθηναϊκό κατεστημένο, ενώ τηρεί σιγή ιχθύος για την υβριδική επιθετικότητα στη Θράκη, επιλέγει να «βρυχάται» για τα πτυχία, επιχειρώντας να ανακόψει την άνοδο όσων διαθέτουν το «ένσημο» της αγοράς και την πρόσφατη νομική δικαίωση από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Για τον κτηνοτρόφο στη Λέσβο που βλέπει το βιος του να χάνεται λόγω του αφθώδους πυρετού, ή για τον παραγωγό στη Ροδόπη που παλεύει με τις αρρυθμίες του ΟΠΕΚΕΠΕ, το μόνο πτυχίο που μετράει είναι η αποτελεσματικότητα.
Η Δημοκρατία μας είναι αρκετά ώριμη για να κρίνει τους ηγέτες της από το έργο τους και όχι από «άδεια πουκάμισα».
Η πυξίδα του RodopiPress παραμένει στραμμένη στην ουσία: Λιγότερη τοξικότητα για τους τίτλους, περισσότερη δράση απέναντι στους εγκαθέτους και απόλυτη στήριξη στον άνθρωπο της παραγωγής. Το αληθινό πτυχίο το δίνει η ζωή — και ο βαθμός του γράφεται καθημερινά στο πεζοδρόμιο της κοινωνικής πραγματικότητας και όχι οι παντοδαποί τίτλοι , νομίμως ή παρατύπως αποκτηθέντες.
