Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Δυναμική κινητοποίηση γονέων και κηδεμόνων στο Δημοτικό Σχολείο Κοσμίου την Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2025, ενάντια στην υποβάθμιση της σχολικής μονάδας σε πενταθέσιο. Οι διαμαρτυρόμενοι προειδοποιούν ότι η συγχώνευση τάξεων θα επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα της εκπαίδευσης, ενώ διανέμεται ψήφισμα προς τις αρμόδιες αρχές, υπογραμμίζοντας τη συλλογική αγωνία της τοπικής κοινωνίας και τη σημασία του σχολείου σε διαδημοτικό επίπεδο.
Η θεσμική διαδικασία
Η διαδικασία συγχωνεύσεων, καταργήσεων και άλλων μεταβολών στις σχολικές μονάδες ξεκινά κάθε χρόνο με εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.), όπως η 132848/ΓΔ4/06-11-2024 για το σχολικό έτος 2025-2026. Μέσω αυτής, οι Διευθυντές Εκπαίδευσης υποβάλλουν προτάσεις μέσω της πλατφόρμας myschool, ενώ οι Περιφερειακοί Διευθυντές υποβάλλουν εισηγήσεις εντός συγκεκριμένων προθεσμιών. Οι τελικές αποφάσεις εκδίδονται με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) και δημοσιεύονται σε ΦΕΚ, όπως τα ΦΕΚ 4552/Β΄ και 4776/Β΄.
Το ΦΕΚ και η πραγματικότητα στο Κόσμιο
Με βάση το ΦΕΚ 4552/2025, το Δημοτικό Σχολείο Κοσμίου δεν καταργείται ούτε συγχωνεύεται, αλλά σημειώνεται υποβιβασμός της οργανικότητας, δηλαδή μείωση των οργανικών θέσεων και πιθανώς των τμημάτων. Αντίθετα, άλλες μονάδες όπως ο 13ος Δημοτικός Κομοτηνής συγχωνεύονται με το 4ο, ενώ καταργήσεις εμφανίζονται για το Δημοτικό Σχολείο Αιγείρου.
Παρά το γεγονός ότι το ΦΕΚ δεν προέβλεπε ουσιαστική υποβάθμιση για το Κοσμίο, στην πράξη η Β’ τάξη περιορίστηκε σε μόλις 8 μαθητές, γεγονός που ουσιαστικά ακυρώνει τη λειτουργία της. Η διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης, Κατερίνα Σαραφίδου, δήλωσε:
«Αφού ολοκληρώθηκαν οι εγγραφές, με βάση την οργανικότητα των σχολείων και τον αριθμό των φοιτούντων μαθητών, δεν προβλέπεται να λειτουργήσει».
Η απόφαση αυτή αναδεικνύει την απόκλιση μεταξύ τυπικής διαδικασίας και πραγματικής εφαρμογής, δημιουργώντας έντονη ανησυχία στους γονείς και στην τοπική κοινωνία.
Αδράνεια θεσμικών φορέων και τοπικής ηγεσίας
Παρά τις εμφανείς ανάγκες του Κοσμίου, όλοι οι θεσμικοί φορείς που θα μπορούσαν να παρέμβουν παρέμειναν αδρανείς.
- Οι βουλευτές της περιοχής δεν διατύπωσαν καμία πρόταση ή θέση για την προστασία της ιστορικής σχολικής μονάδας. Απόντες και σιωπούντες έκαστος βυθισμένος στα μεγάλα του οράματα από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι την υλοποίηση των φιλοπροξενικών σχεδίων.
- Ο Δήμος Κομοτηνής και το Τοπικό Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας καθώς και οι Δημοτικές Παρατάξεις επέλεξαν να μην παρέμβουν, πιθανότατα για να μην «χαλάσουν τις καρδιές» των προηγούμενων φορέων ή γιατί είχαν να ασχοληθούν με πανηγύρια, γουέλκομ πάρτυ και να συμπαρασταθούν στον δήμο Καισαριανής….
- Ο Αντιπεριφερειάρχης Ροδόπης, αν και εγκαινίασε πρόσφατα τη Γέφυρα Κοσμίου, δεν φάνηκε να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη στήριξη του σχολείου, το οποίο ο ίδιος παλαιότερα από την θέση του ως δημοτικός σύμβουλος είχε συνδράμει με την διοίκηση του Γ. Πετρίδη.
- Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αφωνία της Ιεράς Μητρόπολης Μαρωνείας & Κομοτηνής, παρά τη δραστηριότητά της στην περιοχή. Μόλις την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2025, το Γραφείο Εσωτερικής και Εξωτερικής Ιεραποστολής διοργάνωσε την εκδήλωση «Ξεδιπλώνοντας πτυχές από την ιστορία του Κοσμίου»με παραδοσιακό γλέντι και τα έσοδα προορίζονταν για τον Ιερό Ναό του Αγίου Παϊσίου στο Κονγκό της Νότιας Αφρικής. Παρά τη συμβολική παρουσία και την προώθηση της ιστορίας του χωριού, η Μητρόπολη δεν προχώρησε σε καμία ουσιαστική παρέμβαση για τη στήριξη της λειτουργίας του Δημοτικού Σχολείου Κοσμίου, αφήνοντας την κοινότητα χωρίς πρακτική στήριξη.
- Την ίδια εντύπωση προκαλεί και η απουσία της Μουφτείας Κομοτηνής την στιγμή που στο ΔΣ Κοσμίου φοιτούν πλέον των 40 Μουσουλμανοπαίδων
- Σιωπή και από τους περιφερόμενους συνδικαλιστές που προφανώς τους απασχολεί μόνο η Γάζα και ο χωρίς κόπο δικαιωματισμός
Παράλληλα, η κάλυψη από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ήταν ελάχιστη, με αποτέλεσμα το θέμα να μην λάβει την προβολή και την πίεση που θα μπορούσε να κινητοποιήσει τους υπεύθυνους.
Η φωνή της κοινότητας
Ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων έχει εκφράσει την έντονη ανησυχία του για τις επιπτώσεις στην εκπαίδευση των παιδιών, επισημαίνοντας ότι η ένταξη σε άλλες τάξεις επηρεάζει την ομαλή ανάπτυξη και την ψυχοκοινωνική τους προσαρμογή. Οι γονείς ζητούν διαφάνεια και πρακτικές λύσεις, αλλά η αδράνεια των αρμοδίων καθιστά αμφίβολη την εφαρμογή οποιωνδήποτε ουσιαστικών μέτρων.
Ανάγκη για διαφάνεια και ευελιξία
Η υπόθεση του Κοσμίου καταδεικνύει την ανάγκη για διαφανείς, ευέλικτες και συμμετοχικές διαδικασίες, ώστε οι αποφάσεις για τις μικρές σχολικές μονάδες να μην βασίζονται αποκλειστικά σε αριθμούς και οργανικότητα, αλλά να λαμβάνουν υπόψη τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών και την κοινωνική συνοχή της τοπικής κοινότητας.
Η κατάσταση στο Κόσμιο αποτελεί παράδειγμα των προκλήσεων που εμφανίζονται όταν οι τυπικές διαδικασίες συγκρούονται με τις πραγματικές ανάγκες της σχολικής κοινότητας, επισημαίνοντας την ανάγκη για έγκαιρη, διαφανή και συμμετοχική διαχείριση των αλλαγών στη δημόσια εκπαίδευση.
Συγκεκριμένα ΦΕΚ αναφοράς
-
ΦΕΚ 4552/Β΄ (2025) – Υποβιβασμοί και συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων. ΒΛΕΠΕ ΕΔΩ 20250204552
-
ΦΕΚ 4776/Β΄ – Αναστολή ή τροποποιήσεις αποφάσεων συγχωνεύσεων.
-
Εγκύκλιος 132848/ΓΔ4/06-11-2024 – Οδηγίες για τη διαδικασία συγχωνεύσεων σχολικών μονάδων για το σχολικό έτος 2025-2026.
Δυναμική κινητοποίηση για ενίσχυση του εκπαιδευτικού έργου στο ΔΣ Κοσμίου
