Η “Δημοκρατία των Μπλόκων” και το Κράτος Δικαίου σε Δοκιμασία

Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης

Η ανακοίνωση για τον πεντάωρο αποκλεισμό των σηράγγων των Τεμπών και η συνεχιζόμενη κατάληψη του μεθοριακού σταθμού στον Προμαχώνα, μετατοπίζουν τη συζήτηση από τα αγροτικά αιτήματα στο πεδίο της νομιμότητας. Όταν η διεκδίκηση υπερβαίνει τη συμβολική πίεση και μετατρέπεται σε συστηματικό στραγγαλισμό των εθνικών αρτηριών, η Πολιτεία καλείται να επιλέξει μεταξύ της πολιτικής ανοχής και της συνταγματικής της υποχρέωσης.

Αγροτικά Μπλόκα: Ποιος θα πληρώσει τη ζημιά των 600 εκατ. ευρώ;

Η Νομική Υπέρβαση

Οι κινητοποιήσεις αυτές δεν διεξάγονται σε νομικό κενό. Το εθνικό δίκαιο, μέσω του Άρθρου 290 του Ποινικού Κώδικα, είναι σαφές: η παρακώλυση συγκοινωνιών αποτελεί ποινικό αδίκημα. Όταν μάλιστα ο αποκλεισμός αφορά κρίσιμες υποδομές όπως οι σήραγγες, η πράξη μπορεί να προσλάβει τη μορφή της «επικίνδυνης παρέμβασης» (Άρθρο 291 ΠΚ), καθώς η συγκέντρωση βαρέων οχημάτων σε κλειστούς χώρους εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια ασφάλεια.

Παράλληλα, η άρση των μπαρών στα διόδια συνιστά παράνομη βία και παραβίαση των αστικών συμβάσεων παραχώρησης, ανοίγοντας τον δρόμο για αγωγές διαφυγόντων κερδών που υπερβαίνουν τις οικονομικές αντοχές των συμμετεχόντων.

Η Ενωσιακή Διάσταση και η Διεθνής Έκθεση

Η κατάσταση στον Προμαχώνα εκθέτει τη χώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Ελεύθερη Κυκλοφορία Εμπορευμάτων (Άρθρα 34-36 ΣΛΕΕ) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Ενιαίας Αγοράς. Ο Κανονισμός 2679/98 (κανονισμός «Φράουλα») επιβάλλει στο ελληνικό κράτος την άμεση παρέμβαση για την άρση εμποδίων που προκαλούνται από ιδιώτες. Η αδράνεια των αρχών δεν αποτελεί πλέον εσωτερικό πολιτικό χειρισμό, αλλά νομικό έλλειμμα που μπορεί να οδηγήσει την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Το Οικονομικό Κόστος στη Βόρεια Ελλάδα

Πέρα από το νομικό σκέλος, ο αντίκτυπος στην πραγματική οικονομία της Μακεδονίας και της Θράκης είναι καταιγιστικός. Οι μεταφορικές εταιρείες της Βόρειας Ελλάδας βρίσκονται αντιμέτωπες με:

• Ρήτρες καθυστέρησης: Δεκάδες φορτία ευπαθών προϊόντων κινδυνεύουν να ακυρωθούν, με τις μεταφορικές να επωμίζονται το κόστος των ρητρών προς τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.

• Λειτουργική εξάντληση: Ο εγκλωβισμός οδηγών στον Προμαχώνα και τα Μάλγαρα ανατρέπει τα νόμιμα ωράρια εργασίας και ανάπαυσης, δημιουργώντας διοικητικό χάος και πρόσθετα κόστη παραμονής.

• Απώλεια αξιοπιστίας: Η Βόρεια Ελλάδα, ως πύλη των Βαλκανίων, πλήττεται ως διαμετακομιστικό κέντρο, καθώς οι ξένοι εμπορικοί εταίροι στρέφονται ήδη σε εναλλακτικές διαδρομές μέσω γειτονικών χωρών για να αποφύγουν την ελληνική αβεβαιότητα.

Η Ανάγκη για Επέμβαση

Η αρχή της αναλογικότητας, που προστατεύει το δικαίωμα της συνάθροισης (Άρθρο 11 Συντάγματος), εξαντλείται εκεί που αρχίζει ο οικονομικός ακρωτηριασμός της χώρας. Οι «εναπομείναντες» διαμαρτυρόμενοι, επιλέγοντας την τακτική της ομηρίας των οδικών αξόνων, υποχρεώνουν το κράτος να ασκήσει τον νόμιμο ρόλο του.

Η παρέμβαση των εισαγγελικών αρχών και η αποκατάσταση της κυκλοφορίας δεν αποτελούν κίνηση καταστολής, αλλά πράξη προστασίας του κοινωνικού συνόλου και της υγιούς επιχειρηματικότητας. Η κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει ότι οι εθνικές αρτηρίες και η διεθνής αξιοπιστία της χώρας δεν θα παραμείνουν όμηροι παράνομων ενεργειών.

Σε κλοιό κινητοποιήσεων και δικαστικών ερευνών ο αγροτικός κόσμος: Το παρασκήνιο των μπλόκων και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ

Πίνακας Παραβάσεων: Οι Επιπτώσεις της Παρακώλυσης των Διεθνών Συγκοινωνιών