Ένα χρόνο μετά την έναρξη των έργων, οι κάτοικοι ζουν σε μια πόλη-εργοτάξιο που χάνει τους ανθρώπους της
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Περισσότερο από έναν χρόνο, οι κάτοικοι και οι επαγγελματίες της Κομοτηνής ζουν μέσα σε ένα ατελείωτο εργοτάξιο. Η “ανάπλαση” του κέντρου, που εξαγγέλθηκε ως έργο αναβάθμισης και βιώσιμης ανάπτυξης, έχει μετατραπεί σε μόνιμο εφιάλτη.
Δρόμοι ανοιγμένοι και ξανασκαμμένοι, πεζοδρόμια μισοτελειωμένα, προσβάσεις κλειστές, λάσπη, σκόνη και αβεβαιότητα. Κανείς δεν γνωρίζει πότε —και αν— θα ολοκληρωθεί το έργο που εδώ και μήνες δοκιμάζει τις αντοχές της πόλης.
Μια πόλη που κουράστηκε να περιμένει
Η καθημερινότητα έχει γίνει άσκηση υπομονής. Οι επαγγελματίες του κέντρου βλέπουν τις επιχειρήσεις τους να μαραζώνουν, οι κάτοικοι δυσκολεύονται να κινηθούν, να σταθμεύσουν, να εξυπηρετηθούν, ενώ οι επισκέπτες αποφεύγουν το κέντρο.
Η Κομοτηνή, μια πόλη με έντονη εμπορική ζωή και ζωντανό πανεπιστημιακό παλμό, δείχνει να χάνει το ανθρώπινο της στοιχείο. Οι δρόμοι της δεν λειτουργούν, οι υποδομές δεν ανταποκρίνονται, και η ίδια η ζωή της πόλης μετατοπίζεται — μακριά από τον πυρήνα της.
Αναπλάσεις χωρίς σχέδιο, γειτονιές χωρίς ρυθμό
Η εικόνα επαναλαμβάνεται παντού:
- στη Στίλπωνος Κυριακίδη, η βροχή μετατρέπει το εργοτάξιο σε λασποβιότοπο χωρίς φωτισμό·
- στη Σοφοκλή Κομνηνού, τα πεζοδρόμια και οι δρόμοι διαμορφώνονται και ξαναχαράσσονται χωρίς σαφές σχέδιο·
- στη Καβείρων, οι αλλαγές εκτελούνται εκτός αρχικών προδιαγραφών·
- ενώ γύρω από την Παλιά Νομική, οι πεζοί διασχίζουν χώμα και μπάζα χωρίς σήμανση ή ασφάλεια.
Η “ανάπλαση” εκτελείται χωρίς ενιαίο κυκλοφοριακό σχεδιασμό, χωρίς μέριμνα για στάθμευση, για ΑμεΑ ή για τα οχήματα έκτακτης ανάγκης. Η επίβλεψη είναι αποσπασματική και οι ενημερώσεις προς τους πολίτες ανύπαρκτες.
Έργο ανάπτυξης ή εργαλείο εκκένωσης;
Πάνω από έναν χρόνο τώρα, οι επιχειρήσεις υποφέρουν και οι κάτοικοι εξουθενώνονται. Η εμπορική ζωή έχει συρρικνωθεί, τα ενοίκια μειώνονται, τα ακίνητα απαξιώνονται.
Κι έτσι γεννάται ένα εύλογο ερώτημα: πρόκειται για διοικητική ανεπάρκεια — ή για μια πολιτική επιλογή που εξυπηρετεί έναν άλλο στόχο;
Γιατί όταν μια πόλη καταλήγει αφιλόξενη για τους ίδιους τους κατοίκους της, ανοίγει ο δρόμος για άλλους.
Καταστήματα και κατοικίες που μένουν κενά για μήνες περνούν σε νέα χέρια. Η αγορά ακινήτων μετακινείται αθόρυβα: κτίρια πωλούνται, διαμερίσματα αλλάζουν χρήση, και η προοπτική μετατροπής του κέντρου σε τουριστικό “κορμό” τύπου Airbnb δεν μοιάζει πια τόσο μακρινή με …άγνωστους ιδιοκτήτες…..
Η αίσθηση που κυριαρχεί είναι πως ο Δήμος μοιάζει να διώχνει τους ίδιους τους Κομοτηναίους από την πόλη τους. Όχι με αποφάσεις στα χαρτιά, αλλά με την καθημερινή εξουθένωση της ζωής τους. Μια πολιτική που, αν δεν είναι συνειδητή, είναι τουλάχιστον αδιάφορη απέναντι στις συνέπειές της.
Ανάπτυξη χωρίς ανθρώπους δεν είναι ανάπτυξη
Η χθεσινή βροχή ανέδειξε για ακόμη μία φορά τα προβλήματα: πλημμυρισμένοι δρόμοι, φραγμένα φρεάτια, σκοτεινά περάσματα, λάσπη παντού. Όμως τα έργα συνεχίζονται σαν να μην συμβαίνει τίποτα.
Η Κομοτηνή δεν χρειάζεται άλλες “αναπλάσεις βιτρίνας”. Χρειάζεται λειτουργία, εποπτεία και κυρίως σεβασμό στους ανθρώπους που τη ζουν, τη δουλεύουν και τη στηρίζουν.
Αν συνεχιστεί αυτή η πορεία, σε λίγο η πόλη θα είναι όμορφη μόνο στις μακέτες.
Γιατί χωρίς κατοίκους, χωρίς ζωή, χωρίς συνοχή, καμία ανάπλαση δεν έχει νόημα.
Η Κομοτηνή δεν χρειάζεται να ξαναχτιστεί — χρειάζεται να ξαναζήσει.
