Κομοτηνή: Το «χρυσό» πλακόστρωτο των 8,9 εκατομμυρίων, οι σωλήνες από «γυαλί» και η αγορά που στερεύει
Οι αστικές παρεμβάσεις είναι αναγκαίες, όμως όσο το κέντρο της πόλης «πνίγεται» για δεύτερη φορά από τεχνικές αστοχίες και η αγορά μαραζώνει, το αφήγημα του τουριστικού προορισμού μένει μετέωρο.
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η πρόσφατη ανακοίνωση της μεγάλης αστικής ανάπλασης ύψους 8,9 εκατομμυρίων ευρώ για τη Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη συνοδεύτηκε από ένα εξαιρετικά αισιόδοξο, σχεδόν ειδυλλιακό αφήγημα: η Κομοτηνή φιλοδοξεί να πάψει να είναι μια πόλη-πέρασμα και να μετατραπεί σε έναν ελκυστικό, σύγχρονο τουριστικό προορισμό. Πρόκειται για έναν στόχο θεμιτό. Το ερώτημα όμως που ανακύπτει αμείλικτο είναι αν οι κυβερνητικές και δημοτικές αναπλάσεις αρκούν από μόνες τους για να τον πετύχουν, όταν την ίδια ώρα η καθημερινότητα στο ιστορικό κέντρο εκπέμπει σήματα κινδύνου.
Η εικόνα της ανεξέλεγκτης ροής νερού στην οδό Ανδρούτσου, μετά από ένα ακόμη σπάσιμο σωλήνα της ΔΕΥΑΚ, αποκαλύπτει τη σκληρή πραγματικότητα. Είναι το σύμπτωμα μιας πόλης που προσπαθεί βιαστικά να φορέσει τα «καλά» της, τη στιγμή που οι βασικές της υποδομές αποδεικνύονται φτιαγμένες από γυαλί.
Δύο βλάβες σε λίγο καιρό και μια αγορά σε ελεύθερη πτώση
Ας είμαστε ειλικρινείς, τουλάχιστον μεταξύ μας. Μέσα σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα, είναι η δεύτερη φορά που η οδός Ανδρούτσου και οι πέριξ κεντρικοί πεζόδρομοι (όπως η Ερμού) μετατρέπονται σε πλωτά κανάλια. Λίγο καιρό πριν, ζήσαμε το ίδιο ακριβώς έργο με «πρωταγωνιστές» εργολάβους που εκτελούσαν έργα, αφήνοντας σοβαρά ερωτηματικά για την επίβλεψη και τον συντονισμό των παρεμβάσεων. Σήμερα, τα συνεργεία τρέχουν ξανά να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα, όμως η ζημιά στην ομαλή λειτουργία του εμπορικού κόσμου έχει ήδη γίνει.
Το γεγονός αυτό, όμως, συνδέεται άμεσα με μια βαθύτερη, δομική κρίση στην «καρδιά» της Κομοτηνής. Δεν μπορεί —και δεν πρέπει— να διαφεύγει της προσοχής μας ότι ακριβώς από αυτή την περιοχή αποχώρησε πρόσφατα το κεντρικό κατάστημα μιας μεγάλης αλυσίδας ηλεκτρονικών και ηλεκτρικών ειδών. Όταν οι μεγάλοι «παίκτες» μαζεύουν τις αποσκευές τους και εγκαταλείπουν το κέντρο, το μήνυμα είναι σαφές: η τοπική αγορά στεγνώνει οικονομικά, την ίδια ώρα που οι δρόμοι της πλημμυρίζουν από κακοτεχνίες.
Τα πεζοδρόμια δεν φέρνουν τουρίστες, η ταυτότητα φέρνει
Καμία πόλη στον κόσμο δεν έγινε τουριστικό σημείο αναφοράς επειδή απέκτησε καινούργια πεζοδρόμια ή καλύτερο φωτισμό. Αυτά αποτελούν βασικές, αυτονόητες υποχρεώσεις μιας δημοτικής αρχής απέναντι στους φορολογούμενους κατοίκους της. Βελτιώνουν την προσβασιμότητα και την εικόνα, αλλά δεν αποτελούν λόγο επίσκεψης.
Ο επισκέπτης που έρχεται από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία ή περνά από την Εγνατία Οδό δεν θα διανυκτερεύσει στην Κομοτηνή επειδή οι πλάκες είναι νέες. Θα μείνει εάν η πόλη έχει ενιαία ταυτότητα, ανοιχτά μουσεία, οργανωμένες διαδρομές και μια ξεχωριστή προσωπικότητα. Σήμερα, η πλούσια ιστορία μας, η μοναδική γαστρονομία και ο πολυπολιτισμικός μας χαρακτήρας παραμένουν διάσπαρτα και ασύνδετα.
Αν θέλουμε η Κομοτηνή να αλλάξει επίπεδο, η διοίκηση οφείλει να κοιτάξει κάτω από το νέο πλακόστρωτο. Οι βιτρίνες των εκατομμυρίων δεν λένε την αλήθεια αν οι σωλήνες από κάτω σαπίζουν και αν η πόλη δυσκολεύεται να κρατήσει καθαρές τις εισόδους της ή ορατές τις διαγραμμίσεις της. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι αν θα απορροφηθεί ένα κονδύλι· είναι αν η πόλη θα αποκτήσει περιεχόμενο, συνέπεια και οργάνωση. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, οι άνθρωποι ταξιδεύουν για να ζήσουν εμπειρίες, όχι για να δουν κυβόλιθους.
Σχόλιο Συντάκτη
Το παρόν κείμενο γνώμης αποτυπώνει με απόλυτο ρεαλισμό τη δομική αντίφαση που βιώνει η Κομοτηνή το τελευταίο διάστημα. Από τη μία πλευρά, ορθώς διεκδικούνται και υλοποιούνται μεγάλα κονδύλια για τη Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη, τα οποία η πόλη έχει ανάγκη για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της αισθητικής της. Από την άλλη πλευρά όμως, η καθημερινότητα έρχεται να μας προσγειώσει απότομα. Το γεγονός ότι ένας κεντρικός εμπορικός δρόμος όπως η Ανδρούτσου πλημμυρίζει για δεύτερη φορά λόγω κακών χειρισμών ή παλαιότητας του δικτύου, εκθέτει ανεπανόρθωτα τον ελεγκτικό μηχανισμό του Δήμου και της ΔΕΥΑΚ.
Η ταυτόχρονη επισήμανση της αποχώρησης μιας μεγάλης αλυσίδας ηλεκτρονικών ειδών από τον κεντρικό ιστό αποτελεί το πιο σοβαρό καμπανάκι για την οικονομική υγεία της περιοχής μας. Οι αναπλάσεις κινδυνεύουν να μετατραπούν σε ένα «χρυσό περιτύλιγμα» ενός άδειου κουτιού, αν η δημοτική αρχή δεν συνδέσει τα τεχνικά έργα με ένα ζωντανό πλάνο στήριξης της επιχειρηματικότητας, της γαστρονομίας και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η Κομοτηνή δεν μπορεί να βασίζεται στο ότι αποτελεί απλώς ένα γεωγραφικό πέρασμα· πρέπει να δώσει στους επισκέπτες ουσιαστικούς λόγους για να σταματήσουν και να επενδύσουν τον χρόνο τους εδώ. Αν δεν θωρακίσουμε πρώτα τις βασικές υποδομές και την αγορά μας, το νέο πλακόστρωτο θα είναι απλώς ένας πιο όμορφος δρόμος για να μας προσπερνούν οι τουρίστες.
