Ψηφιακό άλμα για την ελληνική φύση: Στον «αέρα» η εθνική υποδομή βιοποικιλότητας με 2,3 εκατομμύρια δείγματα
Ένα καθοριστικό βήμα για τη συγκέντρωση, οργάνωση και ελεύθερη πρόσβαση στην επιστημονική γνώση γύρω από τη φυσική κληρονομιά της χώρας αποτελεί η ολοκλήρωση του έργου «Ψηφιοποίηση Συλλογών Ελληνικής Φυσικής Ιστορίας». Το εγχείρημα χρηματοδοτήθηκε με 5 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, μέσω του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), κατόπιν πρωτοβουλίας και ενεργού συμβολής του ΟΦΥΠΕΚΑ.
Το έργο υλοποιήθηκε από την Κοινοπραξία Ελληνικών Επιστημονικών Συλλογών (ΚΕΕΣ), στην οποία συμμετέχουν οκτώ κορυφαία ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα της χώρας (Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή, ΜΑΙΧ και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου).
Η Φύση σε Αριθμούς και η Διεθνής Διασύνδεση
Η επιστημονική συγκομιδή του προγράμματος είναι εντυπωσιακή, καθώς περιλαμβάνει:
-
Ψηφιοποίηση περισσότερων από 2,3 εκατομμυρίων δειγμάτων φυσικής ιστορίας.
-
Παραγωγή άνω των 230.000 ψηφιακών εικόνων.
-
Δημιουργία 7.700 τρισδιάστατων (3D) απεικονίσεων.
Το σύνολο αυτών των δεδομένων, μαζί με τα γεωγραφικά τους μεταδεδομένα, είναι πλέον προσβάσιμο τόσο σε ερευνητές όσο και σε λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) μέσω της νέας ψηφιακής πύλης https://dissco-gr.nhmc.uoc.gr. Η πλατφόρμα ακολουθεί τις διεθνείς προδιαγραφές FAIR και είναι πλήρως διασυνδεδεμένη με την ευρωπαϊκή ερευνητική υποδομή DiSSCo, η οποία ενσωματώνει 1,5 δισ. δείγματα φυσικών επιστημών.
Οι Δηλώσεις των Πρωταγωνιστών
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε το έργο «σπουδαία παρακαταθήκη», τονίζοντας ότι η Ελλάδα αποκτά ένα σύγχρονο, ανοικτό αποθετήριο γνώσης που την τοποθετεί δυναμικά στον διεθνή χάρτη των υποδομών βιοποικιλότητας.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΦΥΠΕΚΑ, Κώστας Τριάντης, επεσήμανε ότι η υποδομή λειτουργεί συμπληρωματικά με τον ψηφιακό Κόκκινο Κατάλογο της Ελλάδας (https://redlist.necca.gov.gr) για τα απειλούμενα είδη, ενισχύοντας τη χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής. Τέλος, ο συντονιστής του έργου, Πέτρος Λυμπεράκης (Έφορος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης), υπογράμμισε ότι το υποέργο SUB4 εκμηδενίζει τον χρόνο ταξινομικής και γεωγραφικής έρευνας για την επιστημονική κοινότητα.
Ταυτότητα Ανάρτησης
-
Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας / ΟΦΥΠΕΚΑ Επιμέλεια: Σχόλιο Σύνταξης RodopiPress
Σχόλιο Συντάκτη
Η ψηφιοποίηση εκατομμυρίων δειγμάτων της ελληνικής φυσικής ιστορίας με 5 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης είναι μια σιωπηλή αλλά βαθιά ουσιαστική μεταρρύθμιση. Η Ελλάδα, ως μία από τις πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα χώρες της Ευρώπης, όφειλε να έχει τη δική της ψηφιακή κιβωτό. Το γεγονός ότι τα δεδομένα αυτά διασυνδέονται με ευρωπαϊκά δίκτυα και είναι προσβάσιμα ακόμη και σε συστήματα AI ανοίγει τεράστιους ορίζοντες για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, η χρησιμότητα αυτής της πύλης θα κριθεί στην πράξη: αν δηλαδή η Πολιτεία χρησιμοποιήσει αυτά τα ακριβή ψηφιακά δεδομένα για να προστατεύσει ουσιαστικά τα οικοσυστήματα της επαρχίας (όπως τους προστατευόμενους βιότοπους της Θράκης και της Ροδόπης) ή αν θα παραμείνει απλώς ένας εντυπωσιακός, πλην όμως θεωρητικός, ψηφιακός κατάλογος για εσωτερική κατανάλωση των πανεπιστημίων. Η γνώση είναι δύναμη, αρκεί να μετατρέπεται σε εφαρμοσμένη πολιτική πεδίου.
