Yazan: Nikos Arvanitis
Rodop’ta eğitim konusunda yaptığı kamuoyu açıklamasında Yeni Sol Partisi milletvekili Özgür Ferhat, sınıf birleştirmeleri, okul askıya almaları, özel eğitimde öğretmen atamaları, ders kitaplarının eskiliği ve azınlık okullarındaki okul heyetlerinin rolü gibi bir dizi konuyu gündeme getirdi.
Ancak milletvekilinin iddiaları, resmi veriler, yasal çerçeve ve Bölgesel Eğitim Müdürlüğü’nün kayıtlarıyla tamamen çelişmektedir. Yine de bu durum, verimli bir tartışma zemini oluşturmuştur.
Rodop’taki Sınıf Birleştirmeleri
Sayın Ferhat, Komotini’deki 13. İlkokulda yapılan sınıf birleştirmelerinin, sınıf başına düşen öğrenci sayısını artırarak eğitimin kalitesini düşürdüğünü ileri sürdü.
Oysa resmi verilere göre, 13. İlkokulda hiçbir sınıf yasal sınır olan 25 öğrenciyi aşmamıştır. Herhangi bir birleştirme yapılmamış, öğrenci sayısındaki azalma ise demografik değişiklikler ve göç hareketleriyle açıklanmıştır.
Okul altyapısındaki sorunlar ise yalnızca Rodop’a özgü değil, ülke genelinde uzun süredir devam eden bir konudur. İlgili bakanlıklar yeni okul inşası ve mevcutların iyileştirilmesi için çaba göstermektedir.
İasmos ve Pelekitis’teki Azınlık Okulları
Özgür Ferhat, İasmos ve Pelekitis azınlık ilkokullarında sınıf birleştirmelerine gidildiğini, bunun da eğitim sürecini engellediğini iddia etti.
Ancak Bölgesel Eğitim Müdürlüğü verilerine göre bu kararlar, sayısal verilere dayalı olarak alınmıştır: sınıflarda 3 ila 7 öğrenci bulunurken, azınlık okullarında bir sınıfın açık kalabilmesi için asgari sınır 9 öğrencidir (devlet okullarında bu sınır 15’tir).
Bu düzenleme, Müslüman azınlık lehine pozitif ayrımcılık ilkesinin bir örneği olup, çok az sayıda öğrencisi olan okulların bile açık kalmasını sağlamaktadır.
Okulların Faaliyet Askıya Alınması
Milletvekili, 2025–2026 eğitim yılında AMTH bölgesinde 32 okulun, aralarında azınlık okullarının da bulunduğunu iddia ederek kapatıldığını söyledi.
Ancak Milli Eğitim Bakanlığı’nın güncel verilerine göre askıya alınan okul sayısı 38’dir ve bunlardan yalnızca üçü azınlık okuludur — Avra, Drania ve Kehros köylerinde.
Bu okullardaki öğrencilerin tamamı, devlet tarafından karşılanan ulaşım masraflarıyla komşu okullara ücretsiz olarak taşınmaktadır.
Ayrıca, azınlık okullarında öğretmen açığı bulunmamaktadır; yalnızca altı geçici branş açığı (PE6, PE11, P71) kısa sürede giderilecektir.
Bakanlığa göre AMTH, hâlen hiçbir işlevsel eğitim sorunu bulunmayan tek bölgedir.
Ders Kitapları ve “Geleceğin Okulları”
Ferhat, azınlık okullarında kullanılan kitapların eski ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun olmadığını savundu.
Oysa Türkçe ders kitapları her yıl Türkiye Millî Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilmektedir; dolayısıyla içerik sorunlarının sorumluluğu Yunan tarafına ait değildir.
Yunanca kitaplar ise “Müslüman Öğrencilerin Eğitimi” (Frangudaki–Dragona) programı kapsamında hazırlanmış, öğrencilerin dilsel ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanmıştır.
Eğitimciler dilerlerse devlet okullarında kullanılan çağdaş Yunanca kitapları da seçebilmektedir. Ayrıca, museduc.gr platformu üzerinden erişilebilen “Yunanistan / Avrupa / Dünya” adlı CD-ROM (Nikos Lambrinos tarafından hazırlanmıştır) da kullanılabilmektedir.
Özel Eğitimde Atamalar
Milletvekili, azınlıktan mezun olan özel eğitim öğretmenlerinin neden azınlık okullarında görevlendirilmediğini sordu.
Bu durumun cevabı yasal çerçevede (694/1977 sayılı yasa ve Lozan Antlaşması) açıkça belirtilmiştir:
Azınlık okullarında Türkçe program Müslüman öğretmenler, Yunanca program ise (özel eğitim dahil) Hristiyan öğretmenler tarafından yürütülmektedir.
Bu bir dışlama değil, uluslararası anlaşmalarla tanımlanmış yetki ayrımıdır.
Okul Heyetlerinin Rolü
Ferhat, okul heyeti üyelerinin okullara girmelerinin “yasaklandığını” iddia etti.
Oysa 62092/10.6.2002 tarihli karar uyarınca okul yönetimi, yerel topluluk tarafından seçilen üç kişilik okul heyetine aittir.
Ancak 143074/GD4/17.11.2022 sayılı genelge gereği, öğrenci güvenliği için tüm ülkede geçerli olan giriş kısıtlamaları uygulanmaktadır.
Dolayısıyla azınlık okulları da tüm devlet okullarıyla aynı kurallara tabidir.
“Marietta Giannakou” Programı
Ferhat, Rodop’taki azınlık okullarının neden “Marietta Giannakou” programına dahil edilmediğini sorguladı.
Oysa bu program, Yunan Bankalar Birliği’nin sponsorluğunda yürütülen bir destek projesidir ve öncelik, özel okullara, sınır bölgelerindeki veya doğal afetlerden etkilenen bölgelere verilmektedir.
İasmos Belediyesi’nde, belediye yönetiminin onayıyla İasmos Çok Kültürlü İlkokulu seçilmiştir. Belediye Başkanı İmam Caner, yaptığı açıklamada “çocuklarımız kaliteli bir okul ortamını hak ediyor” diyerek projeye destek verdiğini belirtmiştir.
Azınlık okullarının tamamı devlet bütçesiyle iyi durumda tutulmakta, akıllı tahtalar ve modern donanımlarla donatılmıştır — örnek olarak Oraniye (Organis) okulu gösterilebilir.
Bu nedenle, programın ilk aşamasına dahil edilmeleri gerekli görülmemiştir.
Belediyeler yalnızca devlet okullarından sorumludur; azınlık okullarının sorumluluğu devlete aittir.
Sonuçlar – Değerlendirme
-
Rodop ve AMTH’de eğitim sistemi düzenli bir şekilde işlemekte, ciddi eksiklik bulunmamaktadır.
-
Trakya’daki azınlık eğitimi, Yunan devleti tarafından kültürel farklılıklara saygı çerçevesinde olumlu şekilde desteklenmektedir.
-
Frangudaki–Dragona kitapları bir dönem yenilikçi olsa da artık çağın gereklerine yanıt verememekte; bu nedenle güncellenmeli veya kaldırılarak devlet okullarında kullanılan kitaplarla değiştirilmelidir.
-
Öğrencilerin potansiyelinin küçümsenmesi son bulmalı; Yapay Zekâ ve çokdilli Avrupa ortamı, yeni eğitim standartlarını zorunlu kılmaktadır.
-
Eşit eğitim hedefi büyük ölçüde sağlanmış olup, şimdi “geleceğin okullarına” geçiş zamanı gelmiştir.
-
Müslüman azınlığın önemli bir kısmı, Avrupa eğitimi ve yüksek akademik standartlar nedeniyle devlet okullarını tercih etmektedir.
Sonuç olarak, Sayın Özgür Ferhat’ın Rodop ve Trakya’daki tüm sorunları “çözdükten” sonra azınlık okullarının Yunanca programına da müdahil olmaya karar vermesi şaşırtıcıdır.
Ancak bu girişim, kendisine —görünüşe göre bilmediği— konularda bilgi edinmesi için eşsiz bir fırsat sunmaktadır.
Trakya, çağdaş eğitim ve teknolojik zorluklara yanıt verebilecek “geleceğin okullarına” hazırlanmak zorundadır.
Εκπαίδευση στη Ροδόπη: Oι ισχυρισμοί του Οζγκιούρ Φερχάτ και τα πραγματικά δεδομένα
